متن كامل گزارش هيات ويژه رييس جمهوري براي رسيدگي به مسئله

فوت خانم زهرا كاظمي

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس فقه و حقوق - حقوق سياسي
گزارش هيات ويژه رييس جمهوري براي رسيدگي به مسئله فوت خانم زهرا كاظمي منتشر شد.
به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) متن كامل اين گزارش كه تقديم رييس جمهور شده و نسخه‌اي از آن به ايسنا با نمابر ارسال شده است؛ در پي مي‌آيد:
به دنبال دستور رييس جمهوري، كميته پيگيري با عضويت وزراي اطلاعات، دادگستري، كشور و فرهنگ و ارشاد اسلامي بلافاصله كار خود را آغاز كرد و در مرحله نخست از دستگاه‌هاي ذيربط خواست تا گزارش‌هاي كارشناسي و فني خود را به كميته ارائه نمايند.
بر اين اساس وزارت‌خانه‌هاي اطلاعات، دادگستري و كشور با استفاده از همكاري‌هاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ، نيروي انتظامي و سازمان پزشكي قانوني گزارش‌هاي مربوط را تهيه و در اختيار كميته قرار دادند. اعضاي كميته ويژه تحقيق رييس جمهوري و كارشناسان و مشاوران طي ‌٧ جلسه بحث و بررسي نتايج تحقيقات خود در جلسه‌اي كه از ساعت ‌٦:30 تا ‌١٠:30 صبح روز ‌٢٨/٤/٨٢ در محل دفتر وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزار شد، جمع بندي كردند و آن را در چهارده صفحه به حجت الاسلام و المسلمين جناب آقاي سيد محمد خاتمي، رييس جمهور محترم تقديم نمودند كه متن آن بدين شرح است:
بسم الله الرحمن الرحيم
در پي انتشار خبر فوت خانم زهرا كاظمي، خبرنگار و عكاس ايراني - مقيم كانادا - كه روز شنبه ‌٢١/٤/٨٢ و به دنبال دستگيري و سپس بستري شدن وي در بيمارستان روي داد، طي دستوري از سوي رييس جمهوري محترم به تاريخ ‌٢٢/٤/٨٢ كميته‌اي مركب از آقايان احمد مسجد جامعي (وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي)، حجه‌الاسلام و المسلمين موسوي لاري (وزير كشور)، حجه‌الاسلام و المسلمين يونسي (وزير اطلاعات) و حجه‌الاسلام و المسلمين شوشتري (وزير دادگستري)، مامور رفع ابهام‌ها و روشن ساختن قضيه و عوامل موثر در آن و اعلام به ايشان و افكار عمومي شدند.
اين گزارش، در برگيرنده دست‌آورد هفت جلسه متعدد هيات ويژه و كميته كارشناسي و تيم‌هاي پزشكي، اطلاعاتي، امنيتي و انتظامي و قضايي است و با نتيجه‌گيري، پيشنهادها و ملاحظات پايان مي‌پذيرد.
الف: زهرا كاظمي كيست؟
زهرا (زيبا) كاظمي، نام پدر احمد، به شماره شناسنامه ‌٢١١٦ و تبعه ايران در سال ‌١٣٢٧ در شيراز به دنيا آمد.
وي در ايران موفق به دريافت مدرك ليسانس در رشته سينما شد و ‌٢٩ سال قبل در فرانسه اقامت گزيد و از دانشگاه سوربن دكتراي هنر گرفت.
در فرانسه با همسر ايراني‌اش، محمد علي هاشمي، اختلاف پيدا كرد و يكسال پس از تولد تنها فرزندش سلمان (استفان)، از شوهر جدا شد.
خانم كاظمي به عنوان خبرنگار عكاس به طور آزاد فعاليت مي‌كرده و با نشرياتي مانند ركتو ورسو (Recto Verso)، گازت دوفم (Gazotto de femme) و گلوب اند ميل (Globe and Mail) چاپ كانادا و نيز موسسه عكس انگليسي كمراپرس (Camera Press) همكاري داشته است.
مشاراليها در آبان ماه ‌١٣٨٠، براي نخستين بار فعاليت خبري خود را در ارتباط با ايران آغاز كرد. او در اين تاريخ با معرفي روزنامه گازت دوفم و گذرنامه ايراني جهت عزيمت به افغانستان به اداره كل مطبوعات و رسانه‌هاي خارجي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مراجعه كرد.
اين اداره كل با هماهنگي مراجع قانوني ذي‌ربط، وي را در تاريخ ‌٢٠/٩/٨٠ به مرز دوغارون معرفي كرد و براي بازگشت او از افغانستان در تاريخ ‌٢٧/٩/٨٠ اقدام نمود.
او سپس در تاريخ ‌٢١/٣/٨١ از ايران خارج مي‌شود و دوباره در تاريخ ‌١/٢/٨٢ به كشور باز مي‌گردد. وي در تاريخ ‌٣/٢/٨٢ با معرفي اداره كل مطبوعات و رسانه‌هاي خارجي و هماهنگي قرارگاه‌هاي نظامي ذيربط از مرز پرويزخان عازم سليمانيه مي‌شود و در تاريخ ‌٢٩/٢/٨٢ از همان مرز، اما بدون اطلاع اين اداره كل به كشور باز مي‌گردد.
مشاراليها پس از بازگشت از عراق در تاريخ ‌٢٧/٣/٨٢ همراه با گذرنامه ايراني و معرفي نامه‌اي از سوي موسسه عكس انگليسي كمراپرس به اداره كل مطبوعات و رسانه‌هاي خارجي مراجعه مي‌كند و درخواست تهيه عكس از زندگي روزانه مردم عادي در شهر تهران، دانشجويان و چند دانشگاه تهران و نيز كوي دانشگاه مي‌نمايد. در معرفي كمراپرس، هدف از فعاليت خانم كاظمي تهيه عكس از زندگي روزانه مردم عادي در شهر تهران، قيد شده بود.
در تاريخ ‌٣١/٣/٨٢ معرفي نامه‌اي از سوي اداره كل مذكور خطاب به نيروهاي انتظامي صادر مي‌شود و چهار موضوع درخواست شده فوق‌الذكر در آن قيد مي‌گردد.
در اين معرفي‌نامه كه رونوشت آن براي معاونت ذيربط در ناجا ارسال مي‌شود، از نيروهاي انتظامي درخواست مي‌گردد تا همكاري‌هاي لازم را طبق "ضوابط و مقررات" با نامبرده از تاريخ ‌٣١/٣/٨٢ تا ‌٧/٤/٨٢ به عمل آورند. اين معرفي‌نامه در تاريخ ‌٢/٤/٨٢ از سوي اداره كل مطبوعات و رسانه‌هاي خارجي به خانم كاظمي تحويل مي‌شود و عصر همان روز مشاراليها براي تهيه عكس و گزارش از خانواده‌هاي زندانيان ناآرامي‌هاي اخير تهران در برابر زندان اوين حضور مي‌يابد و در ساعت ‌١٧:40 از سوي دادستاني بازداشت مي‌شود.
خانم كاظمي در اين اقدام، برخلاف مجوز اعطا شده به وي عمل كرده و همچنين از محلي عكس گرفته كه با علامت "عكسبرداري ممنوع" مشخص بوده است.
اين خبرنگار ايراني از زمان بازداشت (ساعت ‌١٧:40 مورخ ‌٢/٤/٨٢) تا ساعت ‌٢٠ دقيقه بامداد مورخ ‌٦/٤/٨٢ كه به بيمارستان بقيه‌الله‌الاعظم منتقل شده، به ترتيب در اختيار دادستاني، اطلاعات ناجا و وزارت اطلاعات بوده است.
وي ساعت ‌١٠:30 مورخ ‌٦/٤/٨٢ در بيمارستان بقيه‌الله‌الاعظم به اغماي كامل و دائم مي‌رود و در ساعت ‌١٦:30 مورخ ‌١٩/٤/٨٢ در بيمارستان دارفاني را وداع مي‌گويد.
ب: اهم اقدامات كميته ويژه:
نشست مقدماتي وزراي عضو كميته ساعت ‌١٩ روز يكشنبه مورخ ‌٢٢/٤/٨٢ برگزار شد. در اين نشست كه معاون مطبوعاتي وزارت ارشاد حضور داشت، راه‌كارهاي ورود هيات به مسئله مورد بررسي قرار گرفت و سپس آقايان وزرا يكي از معاونين خود را به عنوان نماينده ويژه براي پيگيري موضوع تعيين كردند.
ساعت ‌٧ بامداد روز دوشنبه ‌٢٣/٤/٨٢ جلسه معاونين وزارت ارشاد، اطلاعات و دادگستري در دفتر وزير ارشاد برگزار شد. در اين نشست فرضيه‌هاي محتمل در حادثه مرگ خانم كاظمي بررسي و مقرر شد براي تكميل كادر كميته ويژه و شروع بررسي‌هاي تخصصي از وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي دعوت شود با كميته همكاري كنند.
همچنين از نيروي انتظامي خواسته شد تا يكي از معاونين خود را براي پيگيري اطلاعاتي و پليسي به كميته معرفي نمايد. به علاوه مقرر شد هر يك از دستگاه‌هايي كه در مقطعي از دوران بازداشت خانم كاظمي، مسووليت نگهداري وي را بر عهده داشته‌اند، گزارش مستقلي را از نحوه بازجويي و نگهداري مشاراليها تهيه و تا روز چهارشنبه ‌٢٥/٤/٨٢ به كميته ارائه نمايند.
ساعت ‌٢٠:30 مورخ ‌٢٣/٤/٨٢ جلسه كميته كارشناسي در دفتر وزير ارشاد برگزار شد و در آن دكتر پزشكيان، وزير بهداشت، نتيجه مشاهدات و بررسي‌هاي تخصصي خود را همراه با نتايج گزارش سه گروه تخصصي مستقل شامل متخصصان جراحي مغز و اعصاب، گوش و حلق و بيني و نيز چهار تن از كارشناسان رسمي پزشكي قانوني، به اطلاع اعضا رسانيد. بر اساس گزارش وي مرگ خانم كاظمي بر اثر ضربه به جمجمه و خونريزي حاصل از آن به وقوع پيوسته و اين ضربه موجب ايجاد شكستگي خطي در جمجمه شده است.
در اين جلسه مقرر شد براي تكميل بررسي‌هاي تخصصي پزشكي، پرونده‌هاي پزشكي متوفي در محل زندان اوين و بيمارستان بقيه‌الله‌الاعظم - محلي كه وي در آن بستري شده و سپس فوت كرده است - زير نظر دكتر پزشكيان مورد مطالعه قرار گيرد. در اين نشست تصميم گرفته شد كه به منظور بررسي‌هاي بيشتر، دفن جسد به تاخير افتد و خبر آن نيز به اطلاع افكار عمومي برسد.
ساعت ‌١٤ مورخ ‌٢٤/٤/٨٢ كميته كارشناسي با حضور دكتر پزشكيان در دفتر وزير ارشاد برگزار شد. نتايج بررسي‌هاي پزشكي قانوني داير بر شكستگي خطي جمجمه در قسمت چپ سر و سالم بودن ساير اندام‌هاي متوفي قرائت شد. در اين گزارش تصريح شده است علت فوت شكستگي جمجمه و خونريزي مغزي به خاطر برخورد جسم سخت به سر يا برخورد سر به جسم سخت مي‌باشد و علائمي دال بر ضرب و جرح در آن ديده نمي‌شود.
در اين نشست بررسي‌هاي فني دستگاه‌هاي ذيربط در دوره بازداشت خانم كاظمي مشتمل بر دادستاني عمومي و انقلاب تهران، نيروي انتظامي و وزارت اطلاعات قرائت شد و هر يك از نمايندگان دستگاه‌ها به تشريح وقايع رخ داده در طول نگهداري مشاراليها اعم از رفتارها و روحيات وي، رفتار قاضي، بازجو و ساير مامورين مراقب، اظهارات شفاهي و كتبي وي، نحوه رفتار ماموران و محل‌هاي نگهداري او پرداختند.
در اين نشست مقرر شد: پرونده پزشكي مشاراليها در بيمارستان بقيه‌الله‌الاعظم و بهداري اوين توسط وزارت اطلاعات تهيه و در اختيار آقاي دكتر پزشكيان قرار گيرد. گزارش‌هاي ارائه شده دستگاه‌ها در چهار مقطع يعني ‌٢١ ساعت اول (در دادسرا و زندان)، ‌٢٦ ساعت بعد (در ناجا)، ‌٤ ساعت (در دادسرا و زندان) و ‌٢٦ ساعت آخر (در اطلاعات) با ذكر جزييات دقيق با استفاده از اسناد و مدارك موجود و نيز ملاقات و مصاحبه با مامورين، بازجوها و كليه افرادي كه به نوعي با خانم كاظمي در تماس بوده و يا حركات وي را تحت نظر داشته‌اند تهيه و بطور كتبي تقديم وزير ارشاد شود.
ساعت ‌٨ بامداد روز چهارشنبه ‌٢٥/٤/٨٢ جلسه وزراي عضو كميته ويژه رييس جمهوري در محل جلسات هيات دولت و با حضور دكتر پزشكيان، معاونان مطبوعاتي وزارت ارشاد، وزارت ارشاد كشور و وزارت اطلاعات برگزار شد. ابتدا دكتر پزشكيان نتايج مطالعات پرونده‌هاي باليني و روند اقدامات پزشكي را تشريح و نتيجه آن را به اين شرح اعلام كرد. مرگ بر اثر خون‌ريزي مغزي نشاي از ضربه به سر بوده و علت آن سكته نبوده است. گزارش پزشك زندان اوين قرائت شد كه آقاي پزشكيان گفت: به دليل خون‌ريزي بيني وقوع حادثه خيلي كمتر از دو هفته مي‌باشد و بايد تازه اتفاق افتاده باشد و لازم است براي تعيين زمان تقريبي وقوع حادثه بررسي بيشتري انجام شود. كميته تصميم گرفت تا اعلام رسمي علت مرگ و زمان تقريبي وقوع حادثه توسط پزشكي قانوني، هيچ خبري اعلام نشود. با توجه به تقاضاي مادر مرحومه، جسد متوفي هر چه زودتر تحويل خانواده وي شود و چنان‌كه اعضاي خانواده مايل به معاينه جسد توسط پزشكان معتمد خود مي‌باشند، تسهيلات لازم فراهم گردد.
همچنين براي مستند نمودن هر چه بيشتر بررسي، قرار شد از جسد عكس و فيلم تهيه و در سوابق سازمان پزشكي قانوني نگهداري شود.
ساعت ‌١٩ روز چهارشنبه ‌٢٥/٤/٨٢ آقايان وزرا با حضور كارشناسان، گزارش‌هاي مستند و مكتوب نيروي انتظامي و وزارت اطلاعات را بررسي كردند. اما گزارش مكتوب دادستاني آماده تحويل نبود، به اين جهت مقرر شد گزارش مذكور توسط وزير دادگستري فورا تهيه و ارسال شود. در اين نشست پرسش‌ها و ابهامات اعضاي كميته مطرح و مورد بررسي قرار گرفت. در پايان، صورتجلسه كميسيون پزشكي قانوني كه با حضور آقايان دكتر پزشكيان (وزير) و دكتر صدر (رييس سازمان پزشكي قانوني) تشكيل و به امضا دوازده تن از متخصصان مستقل رسيده بود، قرائت شد.
در اين صورتجلسه زمان ضربديدگي جمجمه به احتمال قوي در محدوده زماني پنجم تيرماه و حداكثر تا ‌٢٤ ساعت قبل از آن برآورد شده است.
در اين جلسه آقايان وزرا چارچوب گزارش نهايي را تعيين و مقرر كردند كه اين گزارش روز شنبه آماده تقديم به رييس جمهوري شود.
ج - سير وقايع دوران بازداشت:
* مرحله‌ي نخست (‌٢١ ساعت در اختيار دادسرا و زندان)
‌١- ساعت ‌١٧:40 مورخ ‌٢/٤/٨٢ خانم زهرا كاظمي در حالي كه با يك عدد دوربين عكاسي در حال عكسبرداري از تجمع خانواده‌هاي زندانيان ناآرامي‌هاي خردادماه در مقابل زندان اوين و منطقه‌ي با علامت "عكسبرداري ممنوع" بوده به داخل نگهباني زندان راهنمايي شده و با حضور دو نفر از قضات از وي توضيح خواسته مي‌شود.
نامبردگان از خانم زهرا كاظمي مي‌خواهند معرفي‌نامه‌ي وزارت ارشاد، دوربين و فيلم‌هاي خود را جهت بازبيني تحويل دهد و زندان را ترك گويد و روز بعد براي دريافت لوازم خويش مراجعه كند. وي از اين امر سر باز مي‌زند و اظهار مي‌دارد كه مي‌خواهد با مسووليت خود، در كنار لوازم خويش در زندان باقي بماند. سپس خانم كاظمي فيلم داخل دوربين را خارج مي‌كند و آن را در برابر نور، سياه مي‌نمايد. خانم كاظمي فيلم ديگر خود را نيز به همين نحو سياه مي‌كند.
‌٢- ساعت ‌٢٠:30 مورخ ‌٢/٤/٨٢ توسط يكي از پرسنل زندان اوين به بند ‌٢٤٠ به عنوان "تحت نظر" اعزام مي‌شود.
‌٣- ساعت ‌٢٢:25 مورخ ‌٢/٤/٨٢ لغايت ‌٢:30 بامداد روز ‌٣/٤/٨٢ توسط معاون دادستان بازجويي به عمل مي‌آيد كه در بخشي از بازجويي، دادستان تهران نيز حضور داشته است.
‌٤- ساعت ‌٢:30 تا ‌١٠:30 مورخ ‌٣/٤/٨٢ در بند ‌٢٤٠ استقرار داشته است.
‌٥- ساعت ‌١٠:30 از بند تحويل گرفته مي‌شود و توسط بازپرس شعبه ‌١٢ قرار بازداشت صادر و بدين منظور به بند نسوان زندان اوين تحويل مي‌گردد.
‌٦- ساعت ‌١٤:30 مورخ ‌٣/٤/٨٢ جهت ادامه‌ي تحقيقات و به منظور گردآوري سوابق كيفري و تحقيق درباره‌ي وضعيت مشاراليها تحويل اطلاعات نيروي انتظامي مي‌شود.
* مرحله‌ي دوم (‌٢٦ ساعت در اختيار نيروي انتظامي)
‌١- ساعت ‌١٤:30 مورخ ‌٣/٤/٨٢ با اخذ دستور قضايي به بند نسوان مقر‌١١٠ (وابسته به اطلاعات نيروي انتظامي) تحويل مي‌شود.
‌٢- ساعت ‌١٨:45 مسوول مقر ‌١١٠ براي صحبت با خانم كاظمي وارد بند نسوان مي‌شود.
‌٣- ساعت ‌٢٢ بازجويان براي بازجويي متهم وارد بند نسوان شده و پس از ‌١٠ دقيقه از آن خارج مي‌شوند.
‌٤- ساعت ‌١٦:30 مورخ ‌٤/٤/٨٢ متهم به همراه راهنمايانش جهت تحويل به زندان اوين از قرارگاه خارج مي‌شود.
مشاراليها هنگامي كه در اوين صداي بازجو را كه به استقبال او آمده بود مي‌شنود، شروع به فرياد زدن و فحاشي عليه او مي‌كند.
* مرحله‌ي سوم (‌٤ ساعت در اختيار دادسرا)
‌١- ساعت ‌١٧:20 مورخ ‌٤/٤/٨٢ متهم در اختيار دادسرا قرار مي گيرد. نماينده‌ي وزارت اطلاعات وي را تحويل گرفته و به بند ‌٢٤٠ منتقل مي كند و او تا ساعت ‌٢١:30 در آنجا مي‌ماند.
براي اطلاع از اين مدت زمان بايد گزارش "وقعه" مورد بررسي قرار گيرد.
* مرحله‌ي چهارم(‌٢٦ ساعت در اختيار وزارت اطلاعات)
‌١- ساعت ‌٢١:40 مورخ ‌٤/٤/٨٢ در زندان اوين در اختيار كارشناسان وزارت اطلاعات قرار مي‌گيرد.
‌٢- از ساعت ‌٢١:45 تا ‌٢٢:15 در همان تاريخ به مدت ‌٣٠ دقيقه به طور شفاهي با وي گفت و گو شده و بازجويي از وي به روز بعد موكول مي‌شود. سپس متهم براي استراحت به بند بازمي‌ گردد.
‌٣- ساعت ‌٢٢:30 در همان تاريخ لغايت ‌١٠ صبح روز بعد (‌٥/٤/٨٢) در بند بوده است.
‌٤- ساعت ‌١٠ تا ‌١٤ مورخ ‌٥/٤/٨٢ اولين مرحله‌ي بازجويي انجام شده. مشاراليها از پاسخ به پرسش‌هاي مامورين طفره رفته و اظهار مي‌دارد اين پرسش‌ها هيچ ارتباطي با حرفه‌ي وي ندارد.
‌٥- ساعت ‌١٤ به به بند بازگردانده مي‌شود و تا ساعت ‌١٥:30 در آن‌جا مي‌ماند.
‌٦- ساعت ‌١٥:30 مرحله‌ي دوم بازجويي شروع مي‌شود و تا ساعت ‌١٦:30 ادامه مي‌يابد.
‌٧- ساعت ‌١٦:30 پزشك وزارت اطلاعات وي را معاينه مي‌كند. در گزارش وي آمده است: بيمار حال عمومي خوبي داشته، به سوالات درماني به خوبي پاسخ مي‌داده و فقط كمي احساس بي‌حالي و ضعف داشته است. پزشك به وي توصيه مي‌ كند ضمن پرهيز از اعتصاب غذا، دارو مصرف كند.
‌٨- ساعت ‌١٧ تا ‌١٩ بازگشت به اطاق بازجويي و ادامه‌ي بازجويي از متهم، در اين هنگام بازجويان احساس مي‌كنند كه وي حال عادي ندارد. در اين هنگام توسط پرستار به او آب قند داده مي‌شود و او آن را مي‌آشامد و سپس به بند بازگردانده مي‌شود.
‌٩- ساعت ‌٢٠:40 از طرف محافظين به سرپرست بند اعلام مي‌شود كه متهم بي‌حال است. از بهداري (پرستار بند امنيتي) به بند مراجعه مي‌كند و خانم كاظمي مي‌گويد "بي‌حال هستم آمپول تقويتي مرا تزريق كنيد".
متهم پس از اداي اين جملات مي‌خوابد و پس از ‌١٠ دقيقه مجددا گزارش ناراحتي شديد وي به مسوولان مي‌رسد. او از بي‌حالي و تهوع و سردرد شكايت دارد و در همين هنگام درحال پاك كردن بيني خود متوجه خون تازه در آن مي‌شود. پس از چند لحظه استفراغ مي‌كند كه خون روشن در آن مشاهده مي‌گردد. در اين‌جا تصميم مي‌گيرند وي را با ويلچر به بهداري اوين انتقال دهند.
‌١٠- ساعت ‌٢٣:30 مورخ ‌٥/٤/٨٢ بهداري اوين تصميم مي‌گيرد بيمار را كه حالش به وخامت گذارده، به بيمارستان بقيه‌الله‌ الاعظم منتقل كنند. در اين ساعت بيمار با همراهي ‌٣ نفر مراقب به وسيله‌ي آمبولانس بهداري اوين به بيمارستان بقيه‌الله‌ الاعظم منتقل مي‌گردد.
د- اقدامات پزشكي:
‌١- خانم زهرا كاظمي در ‌٢٠ دقيقه بامداد مورخ ‌٦/٤/٨٢ به همراه سه نفر ديگر به بيمارستان بقيه‌الله‌الاعظم وارد مي‌شود. در معرفي‌نامه، علت مراجعه با ذكر جزئيات پزشكي "ناراحتي گوارشي" ذكر شده است.
‌٢- اقدامات پزشكي در مورد بيمار بر اساس تشخيص مبتني بر ناراحتي‌هاي گوارشي به اجرا درمي‌آيد كه گزارش آن موجود است.
‌٣- در ساعت ‌١٣:30 روز ‌٦/٤/٨٢ بيمار با مرگ مغزي به بخش مراقبت‌هاي ويژه منتقل و درمان‌هاي مغز و اعصاب براي او آغاز مي‌شود.
‌٤- در ساعت ‌١٧:30 مورخ ‌١٩/٤/٨٢ بيمار فوت مي‌كند.
ه-علت و زمان فوت:
‌١- بنا به گزارش پزشكي قانوني علت فوت خانم كاظمي "شكستگي جمجمه، خونريزي مغزي و عوارض آن در اثر اصابت جسم سخت به سر و يا برخورد سر به جسم سخت" است.
‌٢- بنا به گزارش مورخ ‌٢٥/٤/٨٢ سازمان پزشكي قانوني كه نظر نهايي كميسيون پزشكي متشكل از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، رييس سازمان پزشكي قانوني و ‌١٣ نفر از پزشكان متخصص رشته‌هاي مختلف را منعكس ساخته، زمان ضرب‌ديدگي در محدوده‌ي پنجم تيرماه ‌٨٢ و حداكثر تا ‌٢٤ ساعت قبل از آن برآورده شده است.
‌٣- به منظور بررسي دقيق‌تر و حصول اطمينان بيشتر به دعوت آقاي دكتر پزشكيان وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مجددا كميسيون پزشكي متشكل از ايشان و هفت نفر از آقايان پزشكان متخصص رشته‌هاي جراحي مغز و اعصاب، راديولوژي و پزشكي قانوني موضوع را مورد بررسي قرار داد و در صورت‌جلسه مورخ ‌٢٧/٤/٨٢ اعلام داشت كه بر اساس مندرجات پرونده باليني بيمارستان بقيه‌الله‌الاعظم، ضربه به سر در فاصله‌ي زماني حداكثر تا ‌٣٦ ساعت قبل از ورود و بستري شدن در اين بيمارستان (‌٢٠ دقيقه بامداد ‌٦/٤/٨٢) وارد آمده و به احتمال قوي همراه با بيهوشي اوليه نيز بوده است.
- نتيجه‌گيري:
با توجه به گزارش‌هاي پزشكي در مورد زمان ضرب‌ديدگي جمجمه زهرا كاظمي، دو فرضيه قابل طرح است:
الف: زمان ضرب‌ديدگي جمجمه پنجم تيرماه و حداكثر ‌٢٤ ساعت قبل از آن بوده است.
ب: زمان ضرب‌ديدگي جمجمه، پنجم تيرماه و حداكثر ‌١٢ ساعت قبل از آن بوده است.
بدين ترتيب ضروري است تمامي كساني كه در محدوده‌هاي زماني فوق با نامبرده در ارتباط بوده‌اند شناسايي شوند و مورد تحقيق قرار گيرند.
- پيشنهادها:
كميته با عنايت به بررسي اسناد و مدارك و دريافت گزارش‌هاي مكتوب و شفاهي از دستگاه‌هاي ذي‌ربط (دادسراي عمومي و انقلاب تهران، ناجا و وزارت اطلاعات) و با توجه به اوضاع و احوال حاكم بر پرونده و نظر به پرسش‌هاي افكار عمومي داخلي و خارجي، پيشنهادهاي زير را ارايه مي‌نمايد:
الف: ارجاع پرونده به قوه‌ي قضاييه و تعيين بازپرس ويژه و مستقل به منظور شناسايي مسوول يا مسوولان اصلي حادثه؛
ب: اطلاع‌رساني سريع به افكار عمومي؛
ج: تدوين و به كارگيري شيوه‌هاي مناسب براي ارتقاي كيفيت نگه‌داري متهمان به‌ويژه خبرنگاران در مدت بازداشت؛
- ملاحظات:
‌١- خانم كاظمي از ابتداي بازداشت تا آخر، از خوردن غذا امتناع مي‌ورزيده و فقط آب مي‌آشاميده است.
‌٢- وي در مراحل مختلف بازداشت، به سوالات، پاسخ‌هاي نامربوط مي‌داده و از ارايه‌ي هرگونه پاسخ شفاف طفره مي‌رفته است.
‌٣- در تاريخ ‌١٥/٤/٨٢ از سوي قاضي پرونده با قيد وثيقه‌ي پنج ميليون توماني آزاد مي‌شود و در محل همين بيمارستان در اختيار خانواده‌اش قرار مي‌گيرد.
‌٤- رفتارهاي غيرطبيعي، جسورانه و پرخاشگرانه‌ي او در مدت بازداشت از سوي هر سه نهاد ذي‌ربط تاييد شده است.
‌٥- هنگامي كه در اختيار ناجا بوده است، جز اظهار ناراحتي به خاطر برخوردهاي تنبيهي ماموران مراقب او در شب اول اقامت در بازداشتگاه، ناراحتي ديگري گزارش نشده است.
والسلام ‌٢٨/٤/١٣٨٢
علي يونسي، وزير اطلاعات
عبدالواحد موسوي لاري، وزير كشور
اسماعيل شوشتري، وزير دادگستري
احمد مسجدجامعي، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي
مسعود پزشكيان، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي