مسيح مصلوب و ميتراي گاوکش، تاملاتي بر جشن کريسمس و جشن يلدا، عباس احمدي

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

عوام معتقدند که جشن کريسمس يا جشن تولد حضرت مسيح همان جشن يلدا يا جشن تولد حضرت خورشيد است. و از آن جا که خورشيد نشانه ي ميتراست، بنابراين، به غلط، جشن تولد حضرت مسيح را همان جشن تولد حضرت ميترا، مي دانند. در اين مقاله مي خواهيم نشان بدهيم که زندگي و شهادت حضرت مسيح از آيين جادويي گاوکشي الگو برداري شده است و شباهتي به سرگذشت ميتراي گاوکش ندارد. مسيح بيشتر به گاو مقدسي شبيه است که به دست ميتراي گاوکش به قتل مي رسد تا خود ميترا. ميترا، قاتل مسيح است نه خود مسيح.
***

براى كشف معناى اصلي جشن کريسمس بايد از عصر علم به عصرمذهب و از عصر مذهب به عصر جادو برويم و ريشه ى اين جشن را در آيين هاى جادويى آن زمان جستجو كنيم. در عصر جادو، بوميان نيمه وحشى معتقد بودند كه روح بارورى و بركت در كالبد گاو زندگى مى كند و گاو را مقدس مى داشتند. آن ها طى مراسم مخصوصى به نام مراسم گاو كشى، اين گاو مقدس را مى كشتند و گوشت او را مى خوردند و خون او را بر زمين مى پاشيدند. ممکن است بپرسيد كه چرا هر ساله اين گاو مقدس را مى كشتند و او را قربانى مى كردند. اگر گاو مقدس بود پس چرا او را مى كشتند؟ هدف از اين كار چه بود؟

در عصر جادو هدف ازمراسم گاو كشى سه چيز بود:

1- بوميان مى خواستند با کشتن گاو، روح بارورى و بركت را از كالبد كهنه به كالبد گاو جوانى انتقال دهند تا آن روح مقدس در خانه ى نو، به زندگى خود ادامه دهد. روح بارورى و بركت جاودانى و ابدى بود، اما كالبد گاو، ميرنده و فانى بود. كالبد فانى و ميرنده را مى كشتند تا آن روح باقى و جاودانى از كالبدى كهنه به كالبدى تازه برود و در آن جا زندگى از سر گيرد. براى اين هدف مقدس بود كه گاوى را كه آن همه دوست مى داشتند به قتل مى رساندند.

2- دومين هدف آ ن بود كه بوميان گوشت گاو قربانى را بخورند تا نيروى بارورى و بركت از گاو به انسان منتقل شود. زيرا معتقد بودند كه گوشت گاو چون مدتى با روح باورى و بركت هم خانه بوده است، كمال همنشين در او اثر كرده است و خاصيت بارورى و بركت به آن سرايت كرده است. اين نوعى جادوى "سرايتى" است كه خواص يك چيز از طريق تماس و يا از طريق بلعيدن و خوردن به شخص ديگر منتقل مى شود. مراسم قربانى كردن گاو و گوسفند و شتر كه هنوز در بين ما متداول است، بازمانده ى همين جادوى سرايتى است.

3. سومين هدف آن بود كه خون گاو شهيد شده را به زمين بپاشند تا نيروى بارورى و بركت از گاو به زمين منتقل شود و باعث حاصلخيزى زمين شود. هنوز هم در هنگام ذبح و سربريدن گاو و گوسفند و مرغ، مردم اصرار دارند كه خون آن ها از بدن شان خارج گردد و به زمين ريخته شود.

گاو كشى و شهيد كردن گاو، يك آيين جادويى مهم بود كه مرگ و زندگى قبيله اى به آن بستگى داشت. در سپيده دم عصر مذهب، هر چند، روح بارورى و بركت به صورت ايزد بارورى از زمين به آسمان رفت، اما آيين جادويى گاو كشى از ميان نرفت بلكه به شكل ديگرى به زندگى خود ادامه داد. به عنوان مثال، در مذهب مهر پرستى و كيش ميتراييسم، آيين گاو كشى به صورت يك آيين مذهبى در آمد. در بسيارى از كنده كارى ها و نقاشى هاى به جا مانده از مذهب مهر پرستى، ايزد مهر، گاوى را مى كشد و از دم گاو شهيد شده، خوشه هاى گندم مى رويد. در اين جا نيز روح مقدس بارورى بركت از راه جادوى سرايتى از بدن گاو به زمين انتقال مى يابد و گاو شهيد شونده با شهادت خود باعث رستاخيز و زنده شدن دانه هاى گندم از زير خاك مى شود. در شاهنامه نيز پس از شهادت سياووش، از خون او گياهى مى رويد كه ياد آور روييدن گياه از خون گاو شهيد شونده در عصر جادوست. ردپاى آيين گاوكشى در همه جا ديده مى شود. در نقش هاى برجسته ى تخت جمشيد هر جا شيرى، گاوى را پاره مى كند، اشاره به داستان ايزد مهر و گاو و آيين جادويى گاو كشى است. هرچند، آيين گاوكشى يكى از پايه هاى مذهب مهرپرستى است اما همين آيين در اوستا و در دين زردشت به صورت يك آيين اهريمنى در آمده است. گناه جمشيد در اوستا اين است كه گاوكشى و خوردن گوشت گاو را به مردم آموخته است (اوستا، يسنه ى ۲۳، بند ۸).
***

مسيحيان معتقدند که حضرت مسيح، تجسد خداوند است و روح خداوند در او حلول کرده است. از اين نظر، مسيح عصر مذهب با گاو عصر جادو شباهت دارد. زيرا در کالبد هردوي آن ها، روحي مقدس حلول کرده است. روحي که سرچشمه ي باروري و برکت است. مسيح نيز سرانجام مانند گاو مفدس به شهادت مي رسد. مومنان خون و گوشت مسيح را مانند خون و گوشت گاو مقدس، مي خورند تا از راه مکانيسم جادوي سرايتي، نيروي باروري و برکت، از خدا به آن ها منتقل شود. شاهد اين مدعا مراسم نان و شراب است که هرساله در کليساهاي سراسر جهان برگزار مي شود. در اين مراسم نان مقدس نشانه ي پيکر مسيح و شراب مقدس نشانه ي خون مسيح است. مراسم مذهبي نان و شراب، نوعي جادوي سرايتي است. زيرا مومنان مقتقدند که خوردن نان و شراب مقدس، تبرک دارد و درد و مرض را از آن ها دور مي کند و سلامت و سعادت را براي آن ها به ارمغان مي آورد.

گرچه مسيح مانند گاو مقدس به شهادت مي رسد، اما آن روح مقدسي که در درون کالبد او زندگي مي کرده است همچنان زنده مي ماند و در دوره ي آخرالزمان، دوباره، از آسمان به زمين خواهد آمد و در کالبد مهدي موعود مسيحيان حلول خواهد کرد و جهان را سرشار از عدل و داد خواهد نمود و براي مسيحيان برکت و سعادت و باروري خواهد آورد. در آيين گاوکشي نيز گرچه گاو مانند حضرت مسيح به شهادت مي رسد، اما آن روح مقدسي که در درون کالبد گاو زندگي مي کرده است همچنان زنده مي ماند و دوباره، در کالبد گاو ديگري حلول خواهد کرد و براي اعضاي قبيله برکت و سعادت و باروري خواهد آورد.

در جادو، روح مقدسى كه در كالبد گاو است، پس از شهادت او، در بدن گاو ديگرى رستاخيز مى كند. اين همان كهن-الگوى "شهادت و رستاخيز" است كه به شكل هاى مختلف در سراسر دنيا تكرار شده است. گاو شهيد مى شود تا رستاخيز كند. مى ميرد تا زنده شود. مى رود تا بيايد. مى خوابد تا بيدار شود. مست مى شود تا هشيار شود. فنا مى شود تا بقا يابد. نيست مى شود تا از نو هستى يابد. همه ي شهادت هاي عالم از روي الگوي "گاوکشي" نسخه برداري شده است. شهيدان نمرده اند، بلکه زنده اند و در دوره ي آخرالزمان رستاخيز خواهند کرد.

با توجه به شباهت حضرت مسيح با گاو مقدس، مي توان مسيح را با گاو مقدسي که به دست ميترا به شهادت مي رسد مقايسه کرد نه با خود ميترا. ميتراي گاوکش شهيدکننده است و مسيح شهيد شونده. ميتراي گاوکش، گاو مقدس را شهيد مي کند و مسيح مانند گاو مقدس به شهادت مي رسد. ميتراي گاوکش، مصلوب کننده است و مسيح، مصلوب شونده. ميتراي گاوکش قاتل است و مسيح مقتول. بنابراين مقايسه ي ميتراي قاتل با مسيح مقتول درست نيست و نمي توان جشن تولد مقتول (جشن کريسمس) را با جشن تولد قاتل (جشن يلدا) یکي دانست.
***

Abbas.Ahmadi@Mailcity.com
http://abbas.ahmadi.tripod.com