حاكمان ايراني چگونه و چرا سخن مي گويند يا رساله اي مختصر در باب ... شعرگويي به سبك ايراني، مجيد محمدي

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

اول. بسيار دشوار است كه همهء سياستمداران حاكم ايراني را متهم به دروغ گويي كرد، گرچه عموم سخنان آنها را نبايد جدي گرفت. بسياري از آنها به آنچه مي گويند باور دارند و با معيارها و ملاكهاي صدق و كذب نمي توان سخنان آنها را داوري كرد. سخنان قشر حاكم در ايران، اعم از روحاني و غير روحاني، را حتي اگر در باب گزارش از واقع باشد نمي توان صادق يا كاذب ناميد. اينان مرتبا ... شعر مي گويند؛ گزاره هايي كه متوجه به تحريك احساساتي خاص هستند يا مي خواهند نوع نگرشي خاص به جهان و انسان را منتقل كنند و به قصدخاصي بيان مي شوند اما از جنس امر و نهي يا ابراز تعجب يا بيان سوال مانند آنها نيستند. گرچه اين گونه سخن گفتن همانند دروغ گويي خالي از دغدغهء كشف حقيقت است، اگر آگاهانه به قصد انتقال ايده اي خاص به كار گرفته نشده باشد و به عنوان يك روش يا تاكتيك براي پرده برداري از حقيقتي پنهان اتخاذ نشده باشد (مثل كاري كه طنز پردازان مي كنند) با دروغ گويي بسيار فاصله دارد. به گفتهء هري ج. فرانكفورت ” دروغ گويي غير ممكن است مگر آنكه دروغگو فكر كند كه از حقيقت امر مطلع است“ .
ما مطمئن نيستيم كه حاكمان ايران در نظام ج.ا.ا از حقايق مطلع اند تا بتوانيم به آنها اتهام دروغگويي بزنيم. اما مي توان از خود پرسيد كه چرا حاكمان ايراني اين قدر ... شعر مي گويند، آنها را براي كه مي گويند و كاركرد آنها چيست. كافي است نگاهي به سخنرانيهاي بيش از يك ساعتي خامنه اي در نمازهاي جمعه يا در ديدار با تودهء خلائق يا ديگر خطباي نماز جمعه در سراسر كشور يا سخنرانيهاي سخنرانان قبل از خطبه ها يا مصاحبه هاي مطبوعاتي اندكي كه با حضور مسئولان برگزار مي شود يا روزنامه هاي دولتي ايران بيندازيد و با خروار ها ساعت يا خروارها جمله از جنس ... شعر مواجه شويد. سخنرانيهاي حسني، عباسي و محمدي گيلاني انواع مفرح تر و جالب تر آنها و سخنرانيهاي خامنه اي يا جنتي يا مشكيني انواع خسته كننده و دل آزار آنها هستند.

دوم. شعار هميشگي ... شعر گويان اينست : ” ... لق حقيقت“. آنچه براي ... شعر گويان اهميت دارد حفظ موقعيت سياسي و اجتماعي و تداوم منافع اقتصادي ناشي از اين موقعيت و عدم پاسخگويي در باب اعمال و تصميم گيريهاست. حاكمان ايراني ... شعر مي گويند تا به جاي پاسخ دادن به سوالات خبرنگاران در حوزهء عمومي حاضر شده باشند. ... شعر گويان هيچ گونه مسئوليتي در برابر آنچه مي گويند احساس نمي كنند و قرار هم نيست به كسي پاسخگو باشند (قوهء قضاييه به طور در بست در اختيار آنهاست و رسانهء مستقلي هم حق انتشار ندارد تا به طنز يا تحليل ... شعر گويي آنها را بر ملا سازد).

سوم. ... شعر گويان هيچ گاه از در گفتگو يا مفاهمه وارد نمي شوند چون ممكن است در معرض انتقاد يا چون و چرا قرار گيرند. ... شعر گويي تك گويي است و ... شعر گويان جهاني تك صدا مي خواهند. بزرگترين مخالفان آزادي، گفتگو يا حقوق انسانها ... شعر گويانند، اگر بخواهيم بر عناصر و شاخصه هاي زباني در تحليل دشمني با اين امور تاكيد كنيم. ... شعر گويي خطرناك تر از دروغ گويي در حوزه هاي سياسي و اجتماعي است چون دروغ را ساده تر مي توان با ارجاع به واقعيت برملا كرد. همچنين ... شعر گويي همواره با اين فرض قرين است كه امكان شناخت حقيقت وجود ندارد و نسبي گرايي را در حوزهء معرفت شناسي بر كرسي مي نشاند. حاكمان ايراني كه با هرگونه نسبي گرايي در حوزهء فرهنگ بجد مخالفت مي كنند با ... شعر گويي هر روزه شان وقيح ترين و پليد ترين نوع نسبي گرايي يعني نسبي بودن حقيقت و دروغ را تبليغؤ تمرين و تعليم مي كنند.

چهارم. ... شعر گويي حاكمان ايراني حتي متوجه به قانع كردن شهروندان ايراني نيز نيست، كاري كه همهء ... شعر گويان حاكم در همه جاي عالم مي كنند. حاكمان ايران ... شعر گويي را جايگزين پاسخگويي و ارائهء اطلاعات به ايرانيان كرده اند. بخش روحاني حاكميت در گذشته حداقل به نيازهاي مذهبي مخاطبان خويش و پرسشهاي ديني آنها پاسخ مي داد كه اكنون اين كار را نمي كنند و بخش غير روحاني نير با تقليد از سبك ... شعر گويي روحانيان حتي از اصلت ... شعر گويي روحانيون برخوردار نيستند. ... شعر گويي حاكمان ايراني مردم را خسته مي كند و كرده است در خالي كه دروغ گويي آنها مردم را عصباني مي كند.

پنجم. ... شعر گويي حاكمان ايراني در حوزهء سياست خارجي است كه براي ملت ايران مرتبا دشمن تراشي مي كند، جلوي سرمايه گذاري خارجي را در ايران مي گيرد (چون خارجي ها اين ... شعر ها را به منزلهء بيان واقع گرفته و بر اساس آنها عمل مي كنند)، مردم ايران را در وضعيت رعب و وحشت نگاه داشته و بسياري از جوانان ايراني را از آينده و زندگي مايوس ساخته است. مردم ايران به طور مضاعف از ... شعر گويي حاكمانشان متضرر مي شوند، در يك مرحله ميلياردها تومان به نحو رسمي و صدها ميليار تومان به نحو غير رسمي ( فساد و دزدي) خرج حاكمانشان مي كنند و در مرحله اي ديگر هزينهء ... شعر گويي آنها را با فقر و بيكاري و تورم مي پردازند.

ششم. ... شعر گويي در بسياري از موارد با خالي بندي قرين مي شود و نسبت آنها عموم و خصوص مطلق است. گرچه بخش اندكي از گفتار حاكمان ايراني خالي بندي (سخني كه متوجه به عمل است اما بواسطهء شخصيت گوينده يا محدوديتهاي موجود هيچگاه عملي نمي شود) است اما از خالي بندي به عنوان نمك داستان و جاخوردن رقيب يا نمايش مترقي بودن استفاده مي شود (مثل وعدهء ژاپن اسلامي حداد عادل يا سوييس هاشمي رفسنجاني يا حمله به امريكا در سراسر كرهء خاكي از زبان فرماندهان سپاه). صنعت خطابه، سفسطه و ... شعر گويي نيز با يكديگر بر هم افتادگيهايي دارند و نسبت آنها عموم و خصوص من وجه است. فقدان وضوح و تمايز ويژگي همهء انواع فوق الاشاره است اما ... شعر گويي بالاخص در حوزهء سياست داراي سه ويژگي است كه انواع ديگر از آن برخوردار نيستند:

اول. استفادهء بسيار زياد از صنعت اغراق مثل سخن گفتن از بر افراشته كردن پرچم اسلام بر فراز
كاخ سفيد يا در اختيار ايران قرار گرفتن همهء سلاحهاي هسته اي در دنيا (پيشنهاد اخير حسني).
دوم. تكرار. شايد 99 در صد حرفهاي حاكمان ايراني تكرار مكرراتي باشد كه صدها بار به طرق مختلف بيان شده اند. نظام آموزشي روحانيت مبتني بر تكرار است و روحانيون به نحو خودآگاه يا نا خود آگاه باور دارند كه كه اگر يك سخن را تكرار كنند آن را مثل ميخ به كلهء مخاطبانشان اندك اندك فرو خواهند كرد.
و سوم. هندوانه زير بغل مخاطبان گذاشتن تا آنها را از عمق دري وري گويي خود غافل سازند. آنها بدرستي به اين نكته واقف اند كه ستايش از مخاطب توجه وي را جلب مي كند. به همين دليل مرتبا مردم ايران را – البته به دروغ – صاحب همهء كمالات در اين عالم و بهترين مردم در اين دنيا معرفي مي كنند. البته بخش عمده اي از ستايشها ناشي از آنست كه مردم ايران اين افراد را به قدرت رسانده اند و اگر روزي آنها را از اريكهء قدرت به زير كشند بي وفا ترين و بدترين مردم عالم نام خواهند گرفت (عين القابي كه نثار مردم كوفه در زمان امويان مي شود).

هفتم. حاكمان ايراني ... شعر ِ بسيار مي گويند چون اين كالا هنوز در ميان برخي ايرانيان خريدار دارد. هنوز بسياري از اقشار بر خود فرض مي دانند كه بايد ... شعر گويي طولاني روحانيون را در مجالس مختلف تحمل كنند. بسياري از ايرانيان ... شعر گويي را عملي مجرمانه و غير اخلاقي تلقي نمي كنند و به همين دليل هيچ تلاشي از سوي سياستمداران براي كاهش يا توقف اين عمل انجام نگرفته است. هنوز اقشاري از مردم مي روند و ساعتها در پاي منبر حاكمان مي نشينند و به ترهات اين بزرگواران گوش مي سپارند كه همين امر موجب تداوم صنعت ... شعر گويي در ميان حاكمان شده است.