ادامه مناقشه در سينمای ايران، صحبت های تند احمدرضا درويش در مراسم افتتاح سينما «جوان 3»، مهر

اين روزها فضاي عمومي سينماي ايران درگير بحث و چالش است. پس از انتقادهاي تند تشکل هاي صنفي از مديريت بنياد سينمايي فارابي، سينماگران نيز به صورت شفاهي چهارشنبه شب در مراسم افتتاحيه سينماجوان 3 به مديران انتقادهايي کردند.

مراسم افتتاح سينما جوان يک با سخنان سينماگران و صاحبان سينما رنگ و بويي ديگر به خود گرفت و به تعبير احمدرضا درويش به جاي آنکه فضايي براي مفاهمه به وجود آيد به عرصه يي براي تاديب سينماگران تبديل شد. به گزارش مهر مراسم افتتاح سالن شماره يک سينما جوان عصر روز چهارشنبه 15 آبان ماه با حضور سينماگران، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، معاون سينمايي وزير ارشاد و مسوولان بنياد مستضعفان برگزار شد.

مراسم با نمايش بخش هايي از فيلم سينمايي «مزرعه پدري» به کارگرداني زنده ياد رسول ملاقلي پور و ارائه توضيحاتي از سوي کامران ملکي مجري مراسم درباره کيفيت ساختاري سالن آغاز شد و با سخنان محمدرضا صابري مدير سينما جوان ادامه يافت. وي در بخشي از سخنانش درباره امکانات نمايشي و فضاي اين سالن گفت؛ اما بخش هايي از سخنان مهندس محمدي مسوول ساخت و ساز سالن سينما جوان واکنش سينماگران را در پي داشت. وي گفت؛ سينما جوان با کيفيت مطلوب ساخته شده، اما متاسفانه کيفيت فيلم هاي ما چندان مطلوب نيست و آثار قابل توجه توليد نمي شود. اين وضعيت در تلويزيون هم ديده مي شود و کارهاي توليد شده در آنجا هم چندان درخور نيست. وي همچنين به سودآور نبودن سرمايه گذاري در زمينه ساخت و ساز سينما اشاره داشت و از فيلمسازان خواست در سينما و فيلم هاي خود دچار گناه نشوند.

پس از اين سخنان، عليرضا دهقان نماينده مجلس شوراي اسلامي در سخناني از حمايت نمايندگان مجلس در زمينه چنين ساخت و سازهايي خبر داد. مديرعامل خانه سينما ديگر سخنران اين مراسم در آغاز سخنان خود گفت؛ زماني که نهادهاي مشکوک به سينما اقدام به چنين ساخت و سازهايي مي کنند بايد از آنان قدرداني کنيم. همه مي دانند از نهادهايي که لفظ فرهنگ در عنوان آنها ذکر شده يا در نهاد آنها قرار دارد انتظارهايي براي حمايت از سينما وجود دارد. محمدمهدي عسگرپور ادامه داد؛ اما در اين سال ها همواره از لفظ فرهنگ به گونه يي ديگر برداشت شده و بسياري آن را مساوي گلدوزي و آشپزي و کارهايي از اين دست مي دانند.

از همين رو است سينماگران به چنين لفظي حساس هستند و معتقدند بايد فرهنگ را از هنر جدا دانست. رئيس هيات مديره خانه سينما گفت؛ زماني مسوولان سپاه فيلم «نجات سرباز رايان» را ديدند، گفتند ما هم فيلمي مانند اين بسازيم. من دوست داشتم همين افراد بروند و ببينند در آن کشورها چطور فيلم هاي اينچنيني ساخته مي شود و چه امکاناتي در اختيار فيلمسازان قرار مي گيرد. عسگرپور با طرح اين پرسش که چه چيزي در اختيار سينماگران قرار گرفته، گفت؛ اگر گذشته را يک بار مرور کنيم با اين سوال مواجه مي شويم که مسوولان چه چيزي به سينما دادند؟ اين شرايط در حالي است که به همت سينماگران کشور ما را در عرصه هنر بين المللي به واسطه سينما مي شناسند.

وي گفت؛ به سيستم اجرايي سينما چه کمکي شده است؟ آيا تفکري به سينما تزريق شده يا کسي به اين مساله فکر کرده که به چه شکل بايد سينما را اداره کرد؟ هرچه اهميت سينما بيشتر شده، فقط بيشتر دولتي شده است و به اين شکل دايره سوء تفاهم ها گسترش پيدا کرده است. پس از قرائت اطلاعيه انجمن سينماداران توسط کامران ملکي که حاوي مضاميني چون اهميت تاسيس سينماهاي باکيفيت و حمايت از اين گونه اقدام ها بود، محمدرضا جعفري جلوه معاون سينمايي وزير ارشاد به سخنراني در مورد توليد، سالن و اکران خوب پرداخت. وي دلايل حضور مخاطب را در سالن سينما چنين تشريح کرد؛ چرخه اقتصادي سينما نيازمند حضور مخاطبان در سالن هاي سينما است. سينماي نوين ايران پس از انقلاب توانست با درخشش بر فرهنگ کشور تاثير بگذارد. اما چند دليل موجب شده تماشاگر از سينما فاصله بگيرد.

دليل اول اين مساله پايين آمدن کيفيت و فرسوده شدن تعدادي از سالن هاي سينما بود. معاون وزير ارشاد ادامه داد؛ نکته ديگر مي تواند به سهل الوصول شدن امکانات تماشاي فيلم در خانه ها بازگردد و دليل سوم حادثه يي است که در حوزه مضامين فيلم هاي سينمايي رخ داده است. پايين آمدن مضامين که به دليل ريسک زياد بازگشت سرمايه رخ داده مساله يي ناراحت کننده در سينماي کشورمان محسوب مي شود. جعفري جلوه تاکيد کرد که بودجه سينما چندان قابل توجه نيست و براي رسيدن به سينماي مطلوب بايد چند صد ميليارد تومان بودجه به سينما اختصاص پيدا کند.

احمدرضا درويش هم بخش عمده سخنان خود را به پاسخگويي به صحبت هاي مهندس محمدي اختصاص داد و گفت؛ با توجه به جو جلسه و مراسم سوال هاي بسياري برايم ايجاد شده است؛ اول اينکه چرا صندلي هاي مراسم افتتاحيه خالي است؟ ديروز از اين برنامه مطلع شدم و حرف زياد براي گفتن داشتم، اما احساس مي کنم اينجا اصول ميهمانداري رعايت نمي شود. وي ادامه داد؛ ما اينجا با برنامه هاي تلويزيوني مقايسه شديم. افتتاح يک سالن سينما اتفاق خوبي است اما اينکه گفته شود افتتاح آن توجيه اقتصادي ندارد سوال برانگيز است. مگر کساني که اين سالن را ساخته اند کار بازرگاني مي کنند که منتظر سود هستند؟ سازندگان اين سالن سينما بايد درک کنند کار فرهنگي کرده اند. در همين مجموعه بليت تئاترهاي سطحي 30 هزار تومان است. درويش گفت؛ احساس مي کنم در اين جلسه بر سر ما منت گذاشته شده است. اين چه حرفي است.

مي گويند ما سالن مي سازيم تا شما فيلم خوب بسازيد و در سينما گناه نکنيد. مگر قرار است در عرصه فرهنگ گناه انجام شود؟ چنين ادبياتي در شأن سينماگران نيست. اينجا مکان مفاهمه است. سينما شاخص فرهنگي کشور است و نبايد آن را با پول مقايسه کرد. وي با اشاره به اهميت اجراي اصل 44 قانون اساسي گفت؛ در شرايط کنوني اجراي اصل 44 در سينما که مقام معظم رهبري بر اجراي آن تاکيد داشته اند به چه شکل است؟ ايراني هايي را مي شناسم که مي خواهند سينما آزادي را بخرند اما کسي سينما را به آنان نمي فروشد چرا؟ چون قرار است اينطور باشد، سينما آزادي و فضايي آنچناني نبايد در اختيار بخش خصوصي قرار بگيرد. درويش گفت؛ با ما مانند زينت المجالس رفتار مي شود.

ما را اينجا جمع و توصيه مي کنند در سينما گناه نکنيد. به دليل اين رفتارها از اين پس در هيچ مراسم افتتاحيه سينما مگر آنکه متعلق به بخش خصوصي باشد، حضور نخواهم داشت. نبايد با هنرمندان در اين فضاها همانند رعايايي رفتار شود که گرد هم آمده اند. خالق «دوئل» افزود؛ اين چه وضعي است که در آن تناقض هايي بزرگ در مديريت ديده مي شود؟ يکي از مسوولان هنري که به رئيس جمهوري در امور سينما مشاوره مي دهد سال قبل اعلام کرد بوي تعفن لاشه سينماي ايران به مشام مي رسد.

اين مشاور چطور خود را از سينما و مديريت آن جدا مي داند؟ وي ادامه داد؛ چرا بايد جاي تقوايي در اين سينما خالي باشد و امکان صحبت به مسعود کيميايي داده نشود؟ پولي که صرف ساخت اين سالن سينما شده متعلق به مردم ايران بوده و اگر دولت يا بنياد امور جانبازان در اين زمينه سرمايه گذاري مي کند وظيفه ملي و ميهني است. سخنان درويش با تشويق طولاني مدت حاضران در سالن همراه شد. عزت الله انتظامي نيز در بخشي از اين مراسم گفت؛ وضعيت فعلي سينما چندان جالب نيست و بايد ديد دليل آن چه مساله يي مي تواند باشد. شايد خطوط قرمز بيشتر شده اند. به نظر مي رسد سينماي ما در حال حاضر دچار کمبودي است که اين کمبود نه به سينماگر و کارگردان بلکه به سياستگذاران اين عرصه مربوط مي شود.