جشنواره لوکارنو زیر سایه درگیری های خاورمیانه، درنا کوزه گر
[email protected]
پنجاه و نهمین جشنواره بین المللی لوکارنو که ازیازده تا بیست و یکم مرداد ماه(دوازدهم آگوست) در شهر زیبای لوکارنو در جنوب شرقی سوئیس برگزار شد با آغاز جنگ در لبنان و تشدید درگیریها در خاورمیانه و همچنین لغو پروازهای شرکت های هواپیمایی به مقصد انگلستان به دلیل توطئه تروریستی همراه شد و این در حالی بود که جشنواره امسال بر خلاف چند سال گذشته که چند فیلم بلند در باره درگیری در خاورمیانه وجود داشت ،تنها دو فیلم کوتاه از اسرائیل و فلسطین را در برنامه خود جای داده بود.
در حالی که مدیر هنری جدید جشنواره فردریک مایر جشنواره را"سفری برای کشف جهان"می خواند با صد و هفتاد فیلم در بخش های مختلف جشنواره و بیش ازدویست هزار تماشاگر که بیشتر آن ها در میدان پیازگرانده که بزرگترین سینمای رو باز جهان با پرده ای عظیم و با گنجایشی در حدود هفشت هزار نفر به تماشای فیلم ها می نشستند،بیست یک فیلم از هفده کشور جهان از جمله ایران در بخش مسابقه اصلی این جشنواره حضور داشتند.
بنا بر سنت جشنواره لوکارنو همواره کوشیده است تا عرضه کننده چهره های جدید یا مباحث جنجال برانگیز باشد و اضافه شدن بخش حقوق بشر که امسال اثری از آن دیده نشد به آن از نقاط قوت آن به شمار می رفت اما رفته رفته به نظر می رسد که در طی سال های اخیر و به ویژه با تغییر و تحولاتی که در مدیریت آن رخ داده است لحن جسورانه خود را از یاد برده است.
در غیاب فیلم های جنجال برانگیز امسال فیلمسازان سوئیسی با انتشار بیانیه ای علیه جنگ در خاورمیانه و انتقاد علیه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان سر و صدای فراوانی راه انداختند،صد فیلمساز سوئیسی که در این جشنواره حضور داشتند با شرکت در یک کنفرانس مطبوعاتی بیانیه خود را منتشر کردند که در میان آن ها برخی از فیلمسازان مشهور از جمله سمیر فیلمساز متولد بغداد نیز حضور داشت.
در بیانیه فیلمسازان سوئیسی آن ها ضمن آنکه خواستار توقف فوری جنگ شده بودند از همکاران فلسطینی و لبنانی خود نیز پشتیبانی کرده بودند،آن چه بیش از همه در این بیانیه سر و صدا به راه انداختند نامیدن دولت اسرائیل به عنوان "دولت جنایتکار" بود،بیانیه با این عبارت شور انگیز به پایان می رسد که ما سینماگران سوئیسی "نمیخواهیم شاهد خاموش این استراتژی کور ویرانی باشیم."
فیلم های اسرائیلی و فلسطینی حاضر در جشنواره تحت تاثیر فضای جنگ در خاورمیانه توجه بسیاری به خود معطوف کردند،لئون پرودوسکی کارگردان اسرائیلی که با فیلم تحسین شده توسط منتقدان شب های تیره در جشنوراه حضور داشت محتاطانه در برابر تحولات منطقه موضع گرفت و در کنفرانس مطبوعاتی فیلمش، وضعیت را پیچیده و بغرنج نامید در حالی که زوئیبی کارگردان فلسطینی فیلم ساکت باش به صراحت از احساس اش از این که شهروند درجه دوم محسوب می شود و همواره در هراس از حمله اسرائیل است سخن گفت.
این فیلم جاده ای نوزده دقیقه ای در باره پدر و پسری که از دیوار بتونی اسرائیل در مناطق اشغالی به سمت خانه رانندگی می کنند.
پیش خدمت نخستین ساخته فیلمساز سوئیسی آندرا استاکا که بسیار مورد توجه منتقدان قرار گرفت،برنده جایزه نخست هئیت دواران شد،در باره سه نسل اززنان مهاجر یوگسلاوی سابق است.
سایر جوایز اصلی جشنواره چنین اعلام شد:
جایزه بهترین فیلمساز تازه کار عصر حاضر بطور مشترک به کارگردان آلمانی آنجلینا مارکارونه برای فیلم قربانی و سامان سالور تعلق گرفت.
همچنین جایزه تماشاگران که توسط بانک یو بی اس پشتیبانی می شود به فیلم زندگی دیگران ساخته فلوریان هنکل دونرسمارک کارگردان آلمانی تعلق گرفت.
از ایران کمدی سیاه چند کیلو خرما برای مراسم تدفین ساخته سامان سالور که در بخش سینماگران عصر حاضر شرکت داشت، جایزه هیات داوران این بخش را ازآن خود کرد. این در حالی بود که برخی از خبرگزاریهای داخلی به اشتباه خبر از برنده شدن این فیلم به عنوان فیلم اصلی هیات داوران بخش مسابقه بین المللی داده اند. علاوه برآن فیلم چهارشنبه سوری به کارگردانی اصغر فراهانی جایزه هیئات دواران جوان جشنواره را به خود اختصاص داد این داوران معمولا از کانتون های مختلف سوئیس و گاهی کشورهای همسایه برگزیده می شوند و اغلب آن ها دانشجوی سینما یا هنر هستند.رفیع پیتز کارگردان ایرانی نیز عضو یکی ازگروه های داوری این جشنواره بود.
در واقع از ده سال پیش به این سو،همواره در بخش های اصلی این جشنواره چند فیلم ایرانی حضور داشته و تقریبا همواره فیلمسازان ایرانی با دست پر از این جشنواره به خانه بازگشته اند. جشنواره امسال در فضای جنگ و ترور در حالی که مدیر هنری تازه اش از بیمارستان نظاره گر مراسم اختتامیه و آتش بازی بود پایان یافت.
درنا کوزه گر
روزنامه نگار مستقل در سوئیس
مطلب مرتبط: در لوکارنو خبری نبود!