متاثر از بحران مالی، بهای نفت در بازارهای جهان همچنان در حال سقوط است. روز جمعه - روز پايان هفته - قيمت نفت وستتگزاس به زير ۸۰ دلار، نفت برنت دريای شمال به کمتر از ۷۵ دلار و متوسط قيمت نفت اوپک به حدود ۷۰ دلار رسيد.
براثر ادامه و گسترش دامنهی بحران مالی، قيمت نفت وستتگزاس آمريکا برای تحويل در ماه نوامبر به کمتر از ۸۰ دلار سقوط کرد. اين قيمت ۷ دلار کمتر از روز قبل بود. در همين روز، در بازار بورس مواد معدنی لندن، بهای نفت برنت دريای شمال به ۷۵ دلار رسيد که حدود ۷ دلار نسبت به روز قبل کاهش داشت.
|
advertisement@gooya.com |
|
|
|
فروشندگان نفت نگران آناند که اقتصاد جهان در اثر ادامه و گسترش بحران مالی، به يک رکود عميق دچار گردد. چنين رکودی، در صورت وقوع، به معنای کاهش مداوم تقاضای نفت در بازارهای جهان خواهد بود. بهای نفت در اوايل تابستان گذشته حدود ۱۴۰ دلار در هر بشکه بود.
بنا به ارزيابی آژانس بينالمللی انرژی (IEA)، در حال حاضر تقاضا برای نفت به سطح سال ۱۹۹۳ سقوط کرده است. همهی پيشبينیها حاکی از آن است که کشورهای صنعتی جهان، که مصرفکننده عمدهی نفت هستند، دستکم تا آيندهی نزديک، نفت کمتری خريداری خواهند کرد. علاوهبراين، کاهش قميت نفت، به کاهش و يا حتی توقف سرمايهگذاری در اين صنعت منجر خواهد شد.
مارتين لوييس، تحليلگر "دويچهبانک" میگويد: کاهش مداوم رشد اقتصادی جهان، قيمت نفت را به شدت کاهش داده است. بدتر شدن چشمانداز رشد اقتصادی جهان، موجبات سقوط بازهم بيشتر قيمت نفت را فراهم خواهد آورد. به گفته اين تحليلگر، ممکن است قيمت نفت به ۶۰ دلار نيز برسد.
عوامل سقوط بهای نفت
دو عامل در سقوط بهای نفت موثر است. يکی بهبود برابری دلار در برابر يورو و ديگری رکود اقتصادی در کشورهای بزرگ صنعتی جهان. تاثير تعيينکننده را البته رکود اقتصادی دارد. تا يکسال پيش، موسسات تحقيقاتی آلمان در پيشبينی اينکه رشد اقتصادی آلمان دستکم ۵/۲ (دو و نيم) خواهد بود ترديدی نداشتند. در هفتههای اخير اما همين موسسات، نخست صحبت از نيم درصد رشد کردند و حال میگويند صفر درصد. يعنی هيچ رشدی در کار نيست. اين درحالی است که اقصاد آلمان در قياس با ديگر کشورهای بزرگ صنعتی، کمتر در معرض تلاطمهای بحران مالی بينالمللی قرار دارد.
چالش بزرگ ايران
سقوط ادامهدار بهای نفت اکنون به چالش اصلی و مهم اقتصاد ايران تبديل شده. غلامحسين نوذری، وزير نفت ايران خواستار اتخاذ سياستهايی برای تثبيت بهای نفت است. او میگويد، تثبيت بهای نفت هم به سود توليدکنندگان و هم مصرفکنندگان است.
درآمدهای کلان و بیسابقه ناشی از افزايش بهای نفت در دو سال گذشته، موجب تزريق ميلياردها دلار به اقتصاد ايران شد. اما اين دلارها به جای افزايش رشد اقتصادی و ايجاد اشتغال، تورم ۳۰ درصدی به ارمغان آورد. اکنون کاهش بهای نفت و تقريبا نصف شدن آن نسبت به شش ماه پيش، اقتصاد وابسته به نفت ايران را در برابر چالش خطرناک تازهای قرار داده است.
احمد جنتی، امام جمعه تهران، دو هفته پيش، بحران مالی را "گوشمالی خدا" برای کشورهای غربی ناميد. اگر چنين تعبيری درست باشد، اکنون نوبت ايران است. تحليلگران میگويند، پيامدهای بحران اقتصادی در سطح جهان برای ايران قطعاً خردکنندهتر از آثار آن در غرب خواهد بود.