- نبايد درخصوص منافع ملی کشور با بيگانه همراهی کنيم
رييس مرکز تحقيقات استراتژيک رياستجمهوری گفت: جاسوسی به طور دقيق کلمه در معنای عرفی کاری ارادی است که برای دريافت پول، رشوه و پست انجام میشود اما گاهی هم کسانی که دست به اين کار میزنند به خاطر همپوشانی ايدئولوژيک اقدام به جاسوسی میکنند يعنی تصور میکنند برای اعتلای کشورشان قدم برداشتند ولو اينکه اين نگاه عمق هم ندارد.
به گزارش خبرنگار سياسی ايسنا، عليرضا ذاکر اصفهانی در نشست «بررسی تاريخی جرم جاسوسی در ايران» که از سوی بسيج دانشجويی دانشکدهی خبر برگزار شده بود، اظهار داشت: جاسوسی اگر که چه موضوعی سياسی است اما ما میخواهيم به جنبهی آکادميک آن صرفنظر از فضا سازی بيرون دانشگاه بپردازيم. برخی سايتها و به تبع آن روزنامهها پيش از برگزاری اين نشست از آن به عنوان جاسوسشناسی در نهاد رياست جمهوری ياد کردند و میخواستند اين موضوع را جور ديگری جلوه دهند.
وی با اشاره به برخی افراد که هر آنچه در کشور است و به ايران مربوط است را سياه میدانند، افزود: اين نوع نگاه سابقهی طولانی در تاريخ کشور ما دارد و مربوط میشود به زمانی که ما با تجدد روبهرو شديم و غرب را ديديم. اين نوع نگاه در نسل اول روشنفکری در کشور ما موج میزند که افراد به نوعی در حسرت و تمنای رسيدن به مدرنيته هستند.
وی در پاسخ به سوال يکی از دانشجويان دربارهی عمدهی مناصب و محافلی که جاسوسان از آن سوء استفاده میکنند، افزود: معمولا جاهايی برای اين کار انتخاب میشود که از حساسيت بالايی برخوردار است. کشور بيگانه که به دنبال ردپا در کشور ماست از عوام استفاده نمیکند گرچه شايد از اين افراد هم استفادهی ابزاری شود اما معمولا از کسانی استفاده میکند که دسترسی به اطلاعات داشته باشند. هر چند اين اطلاعات لزوما هم سياسی نيست؛ اما عمدتا از نخبگان برای اين کار استفاده میشود.
ذاکر اصفهانی خاطرنشان کرد: برخی افراد هم در قالب شرقشناسی توانستهاند اطلاعاتی از کشور به دست بياورند؛ البته اين به اين معنا نيست که شرقشناسی هميشه به دنبال جاسوسی است؛ بلکه آنچه که مورد نقد ماست نگاه بزرگ آنها به دنيای غرب و کوچک ديدن دنيای شرق است و در حقيقت اين مفروض آنهاست که قابل نقد است.
رييس مرکز تحقيقات استراتژيک رياست جمهوری يادآور شد: امروزه هم جريان اطلاعاتی دنيای غرب به همين صورت عمل میکند. مثلا در حملهی آمريکا به عراق اينترنت نقش بسيار پررنگی داشت. اکنون هم استفادهی زيادی از آن میشود و به راحتی از طريق چت اطلاعات مبادله میشوند.
وی در پاسخ به سوال ديگری دربارهی بيان برخی مصاديق جاسوسی در کشور گفت: شاهد هستيم برخی افراد به راحتی در گفتوگو با راديو آمريکا گذشتهشان را زير سوال میبرند. کسی که مدتی در مجلس بوده و بعد که به مرحلهی ديگر راه پيدا نمیکند، میرود با بيگانه درد دل میکند و عليه نظام و مجلسش صحبت میکند؛ اگر اين انتخابات فرمايشی است و رقابتی نيست پس شما هم که در مجلس بوديد سر و سری داشتهايد.
ذاکر اصفهانی ادامه داد: خبرنگاری از من پرسيد که آيا اين شخص میتواند مجددا به کشور بازگردد اما آنچه که من میخواهم بگويم اين است که مهم نيست که اين فرد برمیگردد يا نه، مهم نفس عمل اوست. اگر او زمانی درمجلس بوده و بعد رد صلاحيت شده میتوانست با مکانيزم های حقوقی و قانونی با اين امر مقابله کند و نهايت اين است که حقکشی شده است، اما آيا اين صحيح است که اين فرد برود و با کسی که دشمن کشورش است درد دل کند.
وی خاطرنشان کرد: ما نيامدهايم در عرصهی سياست تا چند صباحی قدرت در دستمان باشد؛ آنچه بايد برای همه ما و دوم خردادیها مطرح باشد منافع کشور، ارزشهای ملی و بومی است که بايد پاسداری شود. ما آن کسی را که حاضر نيست نيم نگاهی به منافع کشور داشته باشد ننگ و اقداماتش را مذموم میدانيم؛ البته نمیخواهيم، بگوييم اين فضا هست؛ انشاء الله نيست و نخواهد بود.
رييس مرکز تحقيقات استراتژيک رياست جمهوری در پاسخ به سوال ديگری دربارهی تعريف جرم جاسوسی يادآور شد: تعريف جرم، کار و تخصص من نيست و من تنها میخواستم از رهگذر تاريخی به آنچه در رابطه با اتصال با بيگانه و انتقال اطلاعات به بيگانه مذموم است صحبت کنم. کسانی که در اين حوزه کار میکنند گاهی موضوعی را مصداق جاسوسی میدانند و موضوعی ديگر را نه. برای من آنچه مهم است اين است که چرا من به عنوان يک ايرانی حاضر میشوم در جايی از تاريخ منافع کشورم را با بيگانه يکسان ببينم و با آن دست بيعت دهم بديهی است که ما نبايد حاضر شويم در خصوص منافع ملی کشورمان با بيگانه همراهی کنيم و اين موضوعی است که همهی ما به عنوان ايرانی بر آن اشتراک نظر داريم.
ذاکر اصفهانی در پاسخ به سوال ديگری دربارهی اين که چرا غربیها، شرق شناسی دارند، اما ما غربشناسی نداريم؟ گفت: غرب به دنبال کنجکاوی نيامد شرق را شناسايی کند بلکه غرب به دنبال احراز هويت خود بود و میخواست از خود يک نظام برتر ارائه کند؛ آنگاه هر ويژگی زشت و پستی بود به شرق داد و تاريخ مجعولی ساخت و اين همان مفروض شرقشناسی است که مورد نقد ماست.
دانشجوی ديگری دربارهی ارتباط فرهنگی ملتها و امکان تلقی اين نوع ارتباط به عنوان جاسوسی پرسيد که وی پاسخ داد: نمیشود مرزهای کشور را بست و بده و بستان فرهنگی نداشت. اين خطرناک است اما بايد توجه داشته باشيم که اگر مسير فرهنگی يک طرفه هم باشد خطرناک است؛ مثلا ناتوی فرهنگی يک مسير يک طرفه دارد يا در جريان انقلاب مخملی همهی حرف سوروس اين است که ارزشهای آمريکايی جهانی شود اما کشور، نظام و مردم نمیتوانند منجمد بمانند و بايد حرکت و پويايی داشته باشند و اگر نوآوری نباشد نابود میشوند.
ذاکر اصفهانی دربارهی سوالی ديگر مبنی بر سکوت رسانهها در قبال تحميل ويژگیهای زشت از سوی غرب به ايرانيان اظهار کرد: ممکن است ضعف و غفلت ما باعث اين موضوع شده باشد، امروزه رسانهها اهميت بيشتری دارند زيرا دنيای امروز دنيای اطلاعات است و دانشگاه مراکز علمی و خبرگزاریها اهميتی ويژه در اين دنيا دارند.
رييس مرکز تحقيقات استراتژيک رياست جمهوری دربارهی سوال دانشجويی ديگر که میپرسيد غرب تا چه زمانی میتواند با دو گانگی و عوامفريبی دنيا را اداره کند، گفت: فکر نمیکنم اوضاع اين طور بماند؛ من آيندهی ليبراليسم را هم مثل مارکسيسم میدانم. ليبراليسم دچار وحشت و مشکل شده است؛ به نظر من زمانی که شوروی سقوط کرد و مارکسيسم دچار فروپاشی شد، اين فروپاشی در اردوگاه ليبراليسم هم اتفاق افتاد زيرا هر دو اينها ريشه در اومانيسم دارند.
وی ادامه داد: آنچه در اين دهه اتفاق افتاده به اعتقاد من ريشه در نگرانی ليبراليسم دارد که میخواهد به نوعی خود را بازسازی کند؛ من آينده را برای ليبراليسم روشن نمیبينم بلکه آيندهی تاريکی به سرکردگی آمريکا برای آنها متصور است. آنها هم به لحاظ تئوريک دچار مشکل شدهاند و هم بحران هويت و بحران اقتصادی به آنها تحميل شده؛ اگر آنها دست به عمليات نظامی میزنند اين اقدام هم نشان دهندهی نگرانیهای عميق ايالات متحدهی آمريکاست و اين وضع بهزودی به سر میرسد.