اعلاميه سازمان فدائيان خلق ايران (اکثريت) پيرامون انتخابات دوره دهم رياست جمهوری

رويکرد به برنامه و مطالبه محوری

مبارزه برای طرد جريان راست افراطی و نماينده آن

انتخابات در جمهوری اسلامی غيردمکراتيک و مديريت شده و تنها محل چالش جناح‏های حکومتی است. انتخابات دوره دهم رياست جمهوری هم از چنين خصوصيتی برخوردار است. با اين تفاوت که در اين انتخابات حتی از حضور کانديدای گرايش معتدل اصلاح‏طلبان حکومتی هم جلوگيری شده است. محمد خاتمی به عنوان نماينده گرايش معتدل اصلاح طلبان حکومتی که برای انتخابات کانديد شده بود، مدتی پيش به خاطر تهديدها و پيام‏های دريافتی کنار کشيد. اين امر را رمضان‏زاده سخنگوی وقت دولت محمد خاتمی بيان کرد. او گفت که ما پيام‌هائی دريافت کرديم که نبايد خاتمی کانديدا ‏شود.‏

بلوک حاکم احتمال می‏داد که کانديدا شدن خاتمی ممکن است مديريت انتخابات را از آن‏ها سلب کند. لذا محمد خاتمی را به ترور تهديد کرد و ولی فقيه به او پيام فرستاد که کانديداتوری او نه به مصلحت نظام است و نه به سود خودش. در حالی که او بارها وفاداريش را نسبت به ولايت فقيه و نظام اعلام کرده بود. با کنار کشيدن خاتمی باز هم حلقه انتخابات تنگتر گشت.

با اين وجود، رويکرد نيروهای تحول طلب به برنامه و مطالبه محوری در ماه‏های گذشته، فضای تازه‏ای را در روند انتخابات دوره دهم رياست جمهوری شکل داده است. به واقع انتخابات بستری شده است برای ارائه برنامه‏، طرح مطالبات جامعه مدنی و خواسته‏های مشخص گروه‏های مختلف اجتماعی. در ماه‏های اخير هم بخشی از نيروهای اپوزيسيون در خارج از کشور برنامه انتخاباتی ارائه داده‏اند و هم تعدادی از جريان‏ها و فعالين سياسی در داخل کشور. در اين دوره هم جنبش‏های اجتماعی، احزاب و سازمان‏های سياسی در طرح مطالبات و ارائه برنامه پيشقدم شده‏اند و هم کانديداها. اين امر نشانگر بالا رفتن سطح آگاهی در جامعه است. کانديداها با اين واقعيت در جامعه روبرو شده اند که بدون ارائه برنامه و تنها با طرح چند شعار نمی توانند مردم را به پای صندوق رای بکشانند.

در فرآيند انتخابات بين بخشی از نيروهای تحول‏طلب داخل و خارج از کشور رويکرد واحدی نسبت به انتخابات اتخاذ شده است. اين نيروها با آگاهی از آزاد، دمکراتيک و سالم نبودن انتخابات، در شرايط کنونی انتخابات را فرصتی می‏بينند برای برآمد سياسی اپوزيسيون و طرح برنامه نيروی سوم.

در جمهوری اسلامی به دلايل مختلف از جمله فقدان حضور احزاب و سازمان‏های سياسی مخالف، انتخابات نه بر اساس برنامه ارائه شده از جانب احزاب سياسی، بلکه برپايه "شخصيت"ها برگزار می‏شود. اين‏بار وجه برنامه و مطالبه محوری در انتخابات پررنگ شده است.

برجسته شدن برنامه و مطالبه محوری در شرايط کنونی با عملکرد جمهوری اسلامی در پيوند نزديک است. عملکرد جمهوری اسلامی طی سه دهه گذشته و سياست‏های فاجعه‏بار جريان راست افراطی در چهار سال گذشته، آنچنان مطالبات طبقات، جنبش‏ها و گروه‏های مختلف اجتماعی را وسعت و عمق بخشيده است که حتی کانديداهای حکومتی هم نمی‏توانند از کنار آن‏ بگذرند. امروز بخش اندکی از آن مطالبات عظيم، از زبان برخی کانديداها بيان می‏شود.

برجسته شدن برنامه و مطالبه محوری در شرايط کنونی با عملکرد جمهوری اسلامی در پيوند نزديک است. عملکرد جمهوری اسلامی طی سه دهه گذشته و سياست‏های فاجعه‏بار جريان راست افراطی در چهار سال گذشته که به تخريب سرمايه‏های مادی و معنوی کشور و گسترش فقر، بيکاری و تعميق شکاف طبقاتی و سرکوب دگرانديشان و جنبش‏های اجتماعی منجر گرديده است، آنچنان مطالبات طبقات، جنبش‏ها و گروه‏های مختلف اجتماعی را وسعت و عمق بخشيده است که حتی کانديداهای حکومتی هم نمی‏توانند از کنار آن‏ بگذرند. امروز بخش اندکی از آن مطالبات عظيم، از زبان برخی کانديداها بيان می‏شود.

صفبندی در انتخابات

بعد از ماه‏ها ابهام سرانجام صحنه انتخابات رياست جمهوری روشن گشته و صف‏بندی مشخصی شکل گرفته است. اين بار صف‏بندی تا حدود زيادی بين جريان راست افراطی و دستگاه ولايت فقيه و نيروهای منتقد و مخالف آن پديد آمده است. در اين انتخابات صفوف اصولگرايان شکاف برداشته و بخشی از آن‏ها در جانب راست افراطی و کانديدای آن‏ها ـ احمدی نژاد ـ قرار گرفته‏اند و بخشی ديگر به حمايت از موسوی برخاسته‏اند. مير حسين موسوی هم نه به عنوان نماينده اصلاح‏طلبان حکومتی، بلکه به مثابه کسی که هم از اصلاحات دفاع می‏کند و هم ارزش‏های اصول‏گرايان را پاس می‏دارد، برآمد کرده است. او کوشيده است با سيمای فراجناحی وارد ميدان انتخابات شود تا بتواند نيروهای منتقد و مخالف جريان راست افراطی را پوشش دهد.

اين صف‏بندی متاثر از آرايش نيروهای سياسی و اجتماعی است که با روی کار آمدن جريان راست افراطی به تدريج در جامعه شکل گرفته است. در اين صف آرائی در يکسو راست افراطی و حاميان آن قرار دارد و در سوی ديگر طيف گسترده‏ای از نيروهای سياسی و اجتماعی مخالف و منتقد. در شکل گيری نيروی مقابله با راست افراطی و دستگاه ولايت فقيه جريان های متفاوت اجتماعی و سياسی با اهداف و انگيزه های مختلف عمل می کنند.

تقابل با جريان راست افراطی ، طيف وسيعی از نيروهای تحول‏طلب که خواهان دگرگونی بنيادی در ساختار سياسی کشور هستند تا نيروهائی که با سياستهای بلوک حاکم مخالفند، را در برميگيرد. بخش قابل توجهی از نيروهای سياسی وابسته به طبقه متوسط و محروم جامعه، جنبش‏های اجتماعی، معلمان و پرستاران، فعالين حرکتهای قومی ـ ملی، فعالين فرهنگی و مطبوعاتی، نويسندگان و هنرمندان، سازمان‏های غيردولتی، بخشی از روحانيون و کانون‏های مذهبی، اصلاح طلبان حکومتی و کارفرمايان توليدی در موضع تقابل با جريان راست افراطی قرار دارند.

از سوی ديگر با حدت يافتن بحران دولت ـ ملت، بحران کارائی و اقتصادی و تعميق شکافهای اجتماعی و عملکرد جمهوری اسلامی و به طور مشخص سياست‏ها و کارنامه سياه جريان راست افراطی، نارضايتی بی‏سابقه‏ای در سطح جامعه و بين گروه‏های مختلف اجتماعی شکل گرفته است. تنها لايه نازکی از جامعه که از رانت حکومتی بهره می‏برد، از وضعيت موجود راضی است.

در انتخابات دوره هشتم مجلس شورای اسلامی اين نارضايتی در کاهش نرخ مشارکت در انتخابات و به ويژه در شهرهای بزرگ بروز کرد. برای نخستين بار ميزان مشارکت در انتخابات در سطح کشور به زير 50 درصد و در شهرهای بزرگ به زير 30 درصد رسيد. نارضايتی طبعا اين بار هم در شکل ديگر بروز خواهد يافت. بر بستر نارضايتی گسترده از وضع موجود و ضرورت تغيير شرايط کنونی، همسوئی در بين بخش وسيعی از نيروهای سياسی و اجتماعی در نفی جريان راست افراطی و کانديدای آن شکل‏گرقته است.

اما جريان راست افراطی حاضر نيست که بازنده انتخابات باشد. راست افراطی با پشتيبانی سپاه پاسداران و حمايت دستگاه ولايت فقيه از پلکان انتخابات بالا رفت و بر قوه مجريه چنگ انداخت. ولی نمی‏خواهد ديگر جناح‏های حکومتی از همان پلکان انتخابات بالا بيآيند. راست افراطی درآمد نفت، بودجه کشور، صدا و سيما، دستگاه‏های دولتی، سپاه و بسيج را به خدمت گرفته است که هم‏چنان از صندوق‏های رای پيروز بيرون بيآيد. راست افراطی به سادگی سنگر قوه مجريه را ترک نخواهد کرد. اين جريان برای حفظ سنگر قوه مجريه و موقعيت خود از تمام امکانات و حتی رای سازی بهره می‏گيرد.

کانديداها و پرسش‏ها

نيروهای اصلاح طلب و تحول خواه هريک با هدف متفاوت به دنبال عقب راندن جريان راست افراطی هستند. بيانيه‏های منتشره توسط جريان‏ها و فعالين سياسی در طی ماه‏های گذشته و مواضع دو کانديدای اصلاح‏طلبان حکومتی نشانگر اين امر است. گرچه اصلاح‏طلبان معتدل و راديکال در اين انتخابات کانديدا ندارند ولی از ميرحسين موسوی و يا مهدی کروبی حمايت می‏کنند. اما نيروهای تحول‏طلب جامعه اين بار هم فاقد کانديدا هستند. جمهوری اسلامی عملا اين نيرو را حذف کرده و امکان نمی‏دهد که نماينده آن‏ها در انتخابات حضور يابد و با ديگر کانديداها به چالش برخيزد.

مير حسين موسوی و مهدی کروبی تا کنون نتوانسته‏اند نظر مساعد اکثر نيروهای تحول‏طلب جامعه را جلب کنند. موسوی در پی شکاف انداختن در بين اصول‏گرايان و جلب آرای بخشی از آن‏ها است و از طرح برنامه روشن در برخی عرصه‏های اجتماعی اجتناب می‏ورزد. مهدی کروبی با طرح تامين حقوق شهروندی، حقوق ملی ـ قومی، حمايت از قطع اعدام جوانان زير 18 سال، حذف نظارت استصوابی و ضرورت اصلاح قانون اساسی تلاش می‏کند که نظر مساعد نيروهای تحول‏طلب جامعه را جلب کند. اما او تا کنون به دلايل مختلف موفق نشده است. دلایل عدم توفیق کروبی در این زمینه را از جمله باید در این دید که او هنوز ابزارها، سازمان و نقشه راه اجرای برنامه هایش را اعلام نکرده است، او همچنان به روش انکار و سکوت نسبت به حضور و سهم لایه های مدرن در جامعه ادامه می دهد و موفق به توضیح قانع کننده رفتار سیاسی پیشین خود نسبت به دوران اصلاحات و مطالبات آن نشده است. مطالباتی بسیار مقدماتی تر از آن چه که امروز او مدعی تأمین آنها در صورت کسب مقام ریاست جمهوری است.

به علاوه جلب اعتماد نيروهای تحول‏طلب جامعه مستلزم آن است که به پرسش‏های جدی و اساسی که مطرح است، از جانب دو کانديدای اصلاح‏طلب پاسخ داده شود. اين پرسش‏ها در مقابل کانديداهای اصلاح‏طلبان قرار دارد:

ـ نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر ولايت فقيه است. قدرت اصلی در دست ولی فقيه و نهادهای غيرانتخابی متمرکز شده است. در صورت مخالفت ولی فقيه و نهادهای غيرانتخابی با اجرای برنامه انتخاباتی شما ـ آنچه که در دوره خاتمی پيش آمد ـ شما چه برخوردی خواهيد کرد؟ آيا تمکين خواهيد کرد و يا با مراجعه به مردم به چالش با کانون قدرت برخواهيد خاست؟ آيا حاضريد در صورت چالش با کانون قدرت به مردم متکی شويد؟

ـ برای تامين حقوق شهروندی که از جمله حقوق برابری زن و مرد را شامل می‏شود، برنامه مشخص شما چيست؟

ـ اصلاح و تغيير قانون اساسی يکی از چالش‏های جدی در جمهوری اسلامی است. ولی فقيه مخالف سرسخت اصلاح و تغيير قانون اساسی است. شما چگونه می‏خواهيد اين شعار را عملی کنيد؟ اسباب و لوازم شما برای پيشبرد اين شعار چيست؟

ـ مدت‏ها است که سپاه بر حوزه‏های مختلف اجتماعی از جمله سياست و اقتصاد چنگ انداخته است. شما چرا سياست سکوت در اين مورد اختيار کرده‏ايد؟ چرا فقط از عدم دخالت سپاه و بسيج در انتخابات سخن می‏گوئيد؟ برنامه شما برای قطع دست سپاه از حوره‏های مختلف اجتماعی چيست؟

ـ در گفتارهای شما سخنی از حق فعاليت نيروهای اپوزيسيون و امکان حضور آن‏ها در صحنه سياسی کشور ديده نمی‏شود. آيا شما هم همانند پيشنيان می‏خواهيد آنها را ناديده بگيرد و به سرکوب آنها توسط نهادهای امنيتی صحه بگذاريد؟ يا اينکه برنامه ديگری داريد؟ برنامه شما چيست؟

مواضع ما

در بيانيه هيئت سياسی ـ اجرائی که مدتی پيش انتشار يافت، مواضع سازمان در رابطه با فرايند انتخابات بيان گرديد. اينک در تداوم آن بيانيه اعلام می‏کنيم:

* ما انتخابات دوره دهم رياست جمهوری را غيردمکراتيک می‏دانيم و هم چنان بر برگزاری انتخابات آزاد، دمکراتيک و سالم تاکيد داريم.

* ما فاصله‏گيری از شخصيت محوری و رويکرد به برنامه و مطالبه محوری را روند مثبت تلقی کرده و برآنيم که بايد سطح مطالبات را ارتقا بخشيد تا کانديداها موظف به طرح مطالبات در برنامه و شعارهايشان شوند.

* به نظر ما اين انتخابات فرصتی است برای طرد جريان راست افراطی و نماينده آن و ضربه‏زدن به ولايت فقيه. در طی سال‏های گذشته سياست ما همواره متوجه وارد آوردن ضربه به بلوک حاکم بوده است. ما از موضع اپوزيسيون اين سياست را همچنان در انتخابات پی خواهيم گرفت.

* طرح برنامه و شعارها از جانب کروبی امری است مثبت و مورد استقبال نيروهای تحول طلب جامعه. اما او فاقد ابزارهای لازم برای پيشبرد برنامه و شعارهايش است. مادام که کروبی یا هر کاندیدای ديگری فاصله خود را با ولايت فقيه ترسيم نکرده، چگونگی پیشبرد برنامه‏اش را مشخص ننموده، با نیروهای آن برنامه به تعامل دست نزده و روشن نساخته است که چگونه می‏خواهد در چارچوب ساختار قدرت برنامه و شعارهايش را پيش ببرد، قادر نخواهد شد نظر مساعد اکثر نيروهای تحول‏طلب جامعه را جلب نمايد.

هيات سياسی ـ اجرائی سازمان فدائيان خلق ايران (اکثريت)

31 ارديبهشت 1388 (21ماه مه 2009)