برای تفکيک جنسيتی بينندگان تلويزيون هم کاری بکنيد! ميترا فخيم

چرا فقط تفکيک جنسيتی مجريان تلويزيون؟

بحثی که از اوايل سال ۹۱ درباره تفکيک جنسيتی مجريان تلويزيون بر اساس جنسيت ميهمانان برنامه وجود داشت، در تعطيلات نوروز در برخی از برنامه‌ها مانند "سين مثل سريال" اين تفکيک عملی شد. تقی سهرابی مديرکل روابط عمومی صدا و سيما، در گفتگو با ايلنا گفت: «مطلوب اين است زمانی که ميهمان يا کارشناس برنامه‌ای زن است؛ مجری و يا فردی که با وی گفتگو می‌کند نيز زن باشد و يا زمانی که ميهمان و کارشناس مرد است؛ مجری برنامه نيز مرد باشد».

گرچه سهرابی اظهار داشت: «بسياری از ميهمانان يا کارشناسان زن» تقاضا داشته‌اند فردی که با آن‌ها صحبت می‌کند، زن باشد» اما ابلاغ «قانون تفکيک جنسيتی در برنامه‌های تلويزيونی» را تکذيب کرد. حال آن که سال گذشته، اجرای اين قانون از جمله سبب شد گفتگوی شبکه سه با يک بازيگر زن شناخته شده منتفی شود. بازيگر مذکور در پشت صحنه برنامه حاضر بوده اما به وی اطلاع دادند که امکان حضور او در مقابل دوربين وجود ندارد و از او عذرخواهی کردند. به اين دليل ساده که مجری برنامه زنده، مرد بود.

از اين گذشته در آذر سال ۹۱، مساله از برنامه‌های گفتگو در تلويزيون فراتر رفت و به مجريان مسابقات تلفنی هم رسيد. صدا و سيما طبق دستورالعملی از سازندگان مسابقات تلفنی خواست مجريان مرد، پاسخگوی شرکت کنندگان مونث نباشد و بالعکس.‌

تفکيک جنسيتی از دانشگاه‌ها تا تلويزيون

اجرای سياست تفکيک جنسيتی طی سال‌های اخير ناشی از تحليل ايدئوگهای حکومت اسلامی از رشد "بی بند و باری" است. آنان معتقدند اختلاط زنان و مردان جامعه را به سمت "ناهنجاری و بی‌اخلاقی" سوق داده است.

علی‌رغم اعتراضات گسترده، تفکيک جنسيتی دانشگاه‌ها و رشته‌های دانشگاهی در ده‌ها دانشگاه ايران اجرا شده است. مدافعان طرح اعتقاد دارند که جداسازی دانشجويان دختر و پسر به "سلامت اخلاقی و روانی جامعه" کمک می‌کند. به اعتقاد آنان بسياری از دختران، نه برای تحصيل که برای خوشگذرانی و دوست يابی به دانشگاه می‌آيند. آنان وقتی با اعتراضات گسترده فعالان حقوق زنان و دانشجويان دختر روبرو شدند، چنين استدلال کردند که دختران با اين طرح مخالفند زيرا «دانشگاه تنها جايی است که دختران می توانند فارغ از نظارت خانواده اعمال نامشروع و پسربازی و ... انجام دهند، به همين دليل ۷۰ درصد دانشگاه هم دختران گرفته اند»

سپس بحث تفکيک جنسيتی ادارت به ميان کشيده شد. سال گذشته مساله‌ی اونيفورم زنان شاغل در بخش دولتی نيز مطرح شد. در اسفندماه سال ۹۱، شورای شهر گچساران با اکثريت آرا، به تفکيک جنسيتی کافی‌نت‌ها رای داد. اين مصوبه قرار است در سال جاری اجرا شود.

پس بينندگان چه؟

مديرکل روابط عمومی صدا و سيما اظهار می‌دارد، تفکيک جنسيتی در تلويزيون به خواست «بسياری از ميهمانان يا کارشناسان زن» صورت گرفته است. اما يکی از تهيه‌کنندگان تلويزيون، از سياست صدا و سيما سخن می‌گويد که خود او مدافع آن است. رامين موسوی ملکی تهيه‌کننده برنامه «صبحی ديگر»، در تائيد اين سياست گفت ما در کشوری اسلامی زندگی می‌کنيم «بنابراين تلويزيون ما بايد يک تفاوتی با شبکه‌های ماهواره‌يی داشته باشد.» او تاکيد کرد در برنامه‌های تلويزيونی، بايد مساله محرم و نامحرم ميان مجريان و ميهمانان رعايت شود.

موسوی ملکی سپس مثال زد: «زمانی که يک خانم دکتر درباره‌ی مساله زنان و زايمان صحبت می‌کند بهتر است که يک مجری خانم در مقابل او به گفت‌و‌گو بنشيند و راحت‌تر صحبت کنند». البته او توضيح نداد که تکليف آن "خانم دکتر" با بينندگان مردی که او را در حال صحبت‌ درباره زنان و زايمان می‌بينند، چيست.

علاقه وافر حاکمان ايران به بازگشت به عهد قاجار غير قابل لاپوشانی است: عهد اندرونی برای زنان، بيرونی برای مردان. عهد تفکيک جنسيتی پياده‌روهای خيابانهای شلوغ؛ زنان از يک پياده رو، مردان از پياده روی ديگر. اما در عهد قاجار از تلويزيون و ماهواره و اينترنت خبری نبود. احتمالا قدم بعدی مسئولان می‌تواند تصويب قانونی برای تفکيک جنسيتی تماشاگران برنامه‌ها باشد؛ برنامه‌هايی با مجری‌گری زنان و با مهمانان زن را فقط زنان، و ساير برنامه‌ها را مردان ببينند.