انقلاب به دنبال فروپاشی و جنبش اجتماعی، به دنبال تغيير و اصلاح است، گزارشی از يک نشست، کنشگران

"جنبش اجتماعی:مفاهيم و نظريه ها" و "خاستگاه جنبش زنان"، موضوع نشست اين ماه انجمن جامعه شناسی ايران بود ، با سخنرانی دکتر ناهيد مطيع و دکتر نيره توکلی، که در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بر گزار شد.

در اين نشست که روز دوشنبه ۶ آذر برگزار شد، دکتر شهلا اعزازی، استاد دانشگاه و يکی از فعالان حوزه زنان، دکتر ناهيد مطيع را به عنوان اولين سخنران به حاضران معرفی کرد. دکتر مطيع از فعالان بر جسته حوزه زنان در بحث خود در مورد مفاهيم جنبش های اجتماعی به تعاريف مختلف از جنبش اجتماعی اشاره کرد و گفت:هر نوع احساس بی عدالتی می تواند اساس يک جنبش اجتماعی باشد که با تعريف اهداف، برای اعمال تغييرات حاصل می شود.وی ضمن بر شمردن ويژگی های يک جنبش اجتماعی در آخرين و کامل ترين تعريف از آن گفت: ثبات نسبی ،هويت "ما" محور، نفی وضع موجود و داشتن استراتژی و برنامه، از خصيصه های اصلی يک جنبش اجتماعی هستند.

دکتر مطيع در خصوص طبقه بندی جنبش های اجتماعی به تفاوت های موجود بين انقلاب و جنبش تاکيد کرد و افزود:انقلاب هميشه به دنبال نفی کلی و فروپاشی يک نظام سياسی است در حاليکه ماهيت يک جنبش اصلاح و تغيير است.

وی از ميزان بالای خشونت طلبی انقلاب در مقابل صلح طلبی جنبش ها به عنوان تفاوت دوم ياد کرد و گفت:هر چه ايدئولوژی انقلاب از بايد ها و نبايد ها سخن می گويد خواسته های يک جنبش می تواند در زمان های مختلف تغيير کند. ناهيد مطيع يافتن هويت "ما محور" در جنبش ها را به عنوان آلترناتيوی برای انقلاب های تک رهبری دانست و در مورد دو نگرش مربوط افزود: اگر خواسته های يک جنبش خصوصا در دولت های غير ليبرال دموکرات، مانند کشور های جهان سوم مورد توجه قرار نگيرد،می تواند به يک انقلاب کلی منجر شود.اين فعال حوزه زنان افزود: نگرش بعدی انقلاب را در مقابل جنبش قرار می دهد و بر ضرورت ايجاد جنبش به جای انقلاب در عصر حاضر تا کيد می کند.

دکتر ناهيد مطيع در ادامه در ارتباط با تئوری های موجود در علت يابی تشکيل يک جنبش گفت:احساس محروميت به همراه آگاهی دو شرط اصلی برای ايجاد يک جنبش است. يکی ديگر از علل پيدايش يک جنبش فشار ساختاری از طرف حکومت ها و دولت هاست. وی از "باور تعميم يافته" و "بسيج برای اقدام" به عنوان ديگر دلايل تشکيل جنبش اجتماعی ياد کرد و گفت:معمولا در جوامع ليبرال دموکرات به دليل تامين خواست های مردم نيازی به جنبش احساس نمی شود.

ناهيد مطيع اصلاح وضع اقتصادی را متعلق به جنبش های سنتی دانست و تغيير در ساختار فرهنگی را از ويژگی جنبش های جديد ذکر کرد. وی افزود:جنبش های اجتماعی بايد اشکال نو آورانه از رفتار اجتماعی را مطرح کنند.

وی در پايان سخنان خود در ارتباط با جنبش زنان گفت:جنبش برابری ،جنبش راديکال و جنبش تفاوت سه شاخه اصلی جنبش زنان را تشکيل می دهند.

در ادامه اين نشست دکتر نيره توکلی در سخنرانی خود با عنوان خاستگاه های جنبش زنان به تاريخچه ای از پيدايش اولين جنبش ها و بيانيه های زنان در دوران قبل و بعد از مشروطه اشاره کرد و عدم استمرار اين نوع حرکات را دليلی دانست که کمتر به اين موضوع پرداخته می شود.

نشست با جلسه پرسش پاسخ با حاضران خاتمه يافت.