رنگ جنسیتی مهاجرت، افسانه پایدار، شهرزاد نیوز

شهرزاد نیوز: زنان مهاجر بیش از مردان مهاجر مورد تبعیض قرار می‌گیرند. در حال حاضر ۵۴ درصد از مجموع مهاجرین به کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا را زنان تشکیل می‌دهند. این مطلب در گزارشی که در ماه اکتبر سال جاری از سوی پارلمان اروپا، در رابطه با وضعیت زنان مهاجر در کشورهای عضو این اتحادیه منتشر شده، قید گردیده است.

اگرچه زنان نیز مانند مردان، به دلایل مختلفی از جمله دلایل سیاسی، وجود جنگ و یا فرار از فقر و گرسنگی مهاجرت می‌کنند، اما تعداد زیادی از زنان مهاجر هم از نظر اقتصادی به مردان وابسته هستند، و هم قوانین مهاجرت، اقامت آنان را به زندگی با مردان منوط می‌سازد. زنانی که به عنوان همسر، به مردی که ساکن یکی از کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا است ملحق می‌شود، اجازه‌ی اقامت‌اش در صورت جدایی از شوهر لغو می‌شود. به این ترتیب خطر استثمار جنسی و اقتصادی زنان مهاجر به طرز چشمگیری وجود دارد و این زنان در معرض انواع و اقسام تعرضات قرار دارند.

طبق آمار رسمی تعداد زنان مهاجر که در درون مرزهای کشورهای اتحادیه‌ی اروپا به کارهای غیرقانونی اشتغال دارند، ۴۴ درصد و آمار زنان بیکار ۱۹ درصد کل زنان مهاجر در این کشورها است. به این ترتیب زنان مهاجر در درون خانواده به علت وابستگی اقامتی به مرد استثمار میشوند، در محیط کار از کمی دستمزد و شرایط دشوار کاری در رنج‌اند، و در جامعه به عنوان زن مهاجر در مقابل سیاست‌ها و اعمال خشونت‌آمیز نژادپرستانه قرار دارند.

کم نیستند دختران خردسالی که به همراه خانواده‌شان به کشورهای اتحادیه‌ی اروپا مهاجرت می‌کنند و خانواده‌ها،‌ به دلایل مذهبی و یا فرهنگی مانع رفتن آن‌ها به مدرسه می‌شوند. در بسیاری موارد، دختران دانش‌آموز توسط والدین‌شان از شرکت در کلاس‌های شنا و یا فعالیت‌های فوق برنامه مدارس محروم می‌شوند.

خشونت‌هایی که زنان مهاجر در معرض آن قرار دارند، محدود به خشونت‌های فیزیکی نمی‌شود، بلکه شامل انواع گوناگون خشونت‌های روانی نیز می‌گردد. این مورد به ویژه شامل زنانی می‌شود که به طور غیرقانونی مهاجرت می‌کنند.

طبق برآورد سازمان‌های مدافع حقوق بشر، سالانه بین ۶۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار انسان توسط قاچاقچیان از مرزها عبور داده شده و به فروش می‌رسند. ۸۰ درصد از این افراد دختران و زنان هستند. بسیاری از این افراد به کارهای سیاه و غیرقانونی واداشته می‌شوند، و مورد استثمارها و بدرفتاری‌ها قرار می‌گیرند.

یکی از مهمترین دلایل مهاجرت، فقر و تفاوت سطح درآمد در کشورهای گوناگون است. در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۵ تعدا د ۳۶ میلیون نفر در جهان مهاجرت کرده‌اند. ۳۳ میلیون نفر از این افراد به کشورهای صنعتی روی‌آورده‌اند. یک چهارم آنان به آمریکا و یک سوم به کشورهای اروپایی مهاجرت کرده‌اند. درآمد یک نفر بنگلادشی در کشور ژاپن در عرض یک هفته، معادل درآمد او در طول دو سال در کشور خود است. یک پرستار فیلیپینی در کشور خود به طور متوسط ماهانه ۱۴۶ دلار حقوق می‌گیرد، در حالی که این حقوق در کشورهای خلیج فارس ۵۰۰‌ دلار در ماه و در کشور آمریکا ۳۰۰۰ دلار در ماه است. بسیاری از این افراد بخش عمده‌ی حقوق و درآمد خود را به کشورهای خود می‌فرستند. مهاجرت، و حتی فروش دختران، زنان و کودکان در کشورهای فقیر یکی از منابع درآمد و در واقع راه نجات خانواده‌ها از فقر و گرسنگی است.

کشورهای مهاجرپذیر نیز از نیروی کار مهاجران نفع می‌برند. بسیاری از کشورهای صنعتی برای گردش اقتصاد خود به نیروی کار ارزان مهاجرین نیاز دارند. مهاجران به ویژه در بخش‌های کشاورزی، ساختمان، رستوران‌داری و هتل‌داری، مراقبت از سالمندان، نظافت و خدمتکاری منازل مشغول به کار هستند.

حتی در درون اتحادیه‌ی اروپا نیز انجام کار محدودیت‌های اقامتی برای بعضی از کشورها دارد و این امر رسماً به مهاجرت و کار غیرقانونی دامن می‌زند. در واقع در بحث‌های مربوط به مهاجرت غالباً چنین جلوه داده می‌شود که مهاجرین خود را به زور به جوامع مرفه‌تر تحمیل می‌کنند. در این میان نه تنها به علل مهاجرت -که ریشه‌ی بسیاری از آنان، مناسبات اقتصادی جهانی است- اشاره نمی‌شود، بلکه در مورد منافع سرشاری که از راه مهاجرت قانونی و غیرقانونی نصیب سوداگران می‌گردد نیز سکوت می‌شود. به همین دلیل در وضع قوانین مربوط به مهاجرین، به جای پذیرفتن آنان به عنوان شهروندان جامعه، کنترل آنان به عنوان حاشیه‌نشینان جامعه مد نظر قرار می‌گیرد. به این ترتیب مهاجرین آخرین حلقه‌های زنجیر سلطه‌ی قدرتمندان را با هستی خود تنیده می‌بینند و زنان مهاجر رنگ جنسیتی را در شمایل این زنجیر باز می‌شناسند.