روزنامه گاردین - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا

دو کارآفرین حوزه فناوری که متهم به همکاری با سازوکار سانسور و نظارت جمهوری اسلامی هستند، در حالی در بریتانیا زندگی و فعالیت می‌کنند که شواهد متعددی از همسویی آن‌ها با سیاست‌های سرکوب دیجیتال حکومت ایران منتشر شده است.

هادی و مهدی انجیدانی، بنیان‌گذاران شرکت «تی‌اس اینفورمیشن تکنولوژی» هستند؛ شرکتی که در سال ۲۰۱۰ تأسیس شده و به‌عنوان شاخه بریتانیایی یک مجموعه نرم‌افزاری ایرانی فعالیت می‌کند. این شرکت در عمل به شرکت مادر خود در ایران، «توسعه سامان فناوری اطلاعات»، متصل است.

این مجموعه طیف گسترده‌ای از محصولات دیجیتال را توسعه داده است؛ از بازی‌های رایانه‌ای و پلتفرم‌های پرداخت گرفته تا پیام‌رسان «گپ»، که از سوی حکومت به‌عنوان جایگزین داخلی تلگرام تبلیغ شده است.

در حالی که پیام‌رسان گپ در معرفی رسمی خود مدعی رمزگذاری و عدم اشتراک‌گذاری داده‌هاست، کارشناسان مستقل حقوق دیجیتال ایرانی می‌گویند بررسی‌های آن‌ها این ادعاها را رد می‌کند و این پیام‌رسان بخشی از ساختار کنترل‌شده اینترنت داخلی ایران است.

بر اساس گزارش نهادهای ناظر بر سانسور اینترنت در ایران، پیام‌رسان گپ یکی از بازیگران اصلی در اجرای سیاست‌های کنترل و سرکوب آنلاین جمهوری اسلامی محسوب می‌شود و کاربران را به استفاده از پلتفرم‌هایی سوق می‌دهد که نظارت بر آن‌ها برای حکومت آسان‌تر است.

مهدی انجیدانی، مدیرعامل این مجموعه، بارها در رسانه‌های حکومتی ایران مواضعی آشکارا حامی رژیم اتخاذ کرده است. او در مصاحبه‌ها و برنامه‌های تلویزیونی، از نخبگان جمهوری اسلامی تمجید کرده و تحریم‌ها را فرصتی برای تقویت توان داخلی دانسته است.

او همچنین در یک برنامه تلویزیونی دولتی در سال ۲۰۲۴، به‌شدت به پیام‌رسان‌های خارجی و ابزارهای دور زدن فیلترینگ حمله کرد و عملاً از تشدید انسداد اینترنت و محدودسازی دسترسی کاربران دفاع کرد؛ مواضعی که به گفته پژوهشگران، تکرار مستقیم ادبیات نهادهای امنیتی است.

فعالیت‌های این مجموعه محدود به پیام‌رسان گپ نیست و شامل شبکه‌های اجتماعی داخلی و سامانه‌های پرداخت متصل به نظام بانکی ایران نیز می‌شود؛ حوزه‌هایی که تنها با حمایت و مجوز مستقیم حکومت امکان فعالیت دارند.

در مجموع، این پلتفرم‌ها بخشی از «اینترنت ملی» جمهوری اسلامی را تشکیل می‌دهند؛ شبکه‌ای کنترل‌شده که در جریان سرکوب اعتراضات سراسری و قطع گسترده اینترنت، نقش کلیدی در حفظ کارکرد حکومت و همزمان قطع ارتباط مردم با جهان خارج ایفا کرده است.

با وجود این سابقه و اتهامات جدی، هادی و مهدی انجیدانی همچنان امکان این نوع فعالیت اقتصادی در بریتانیا را دارند؛ موضوعی که به باور منتقدان، پرسش‌های جدی درباره استانداردهای دولت‌های غربی در قبال ناقضان آزادی بیان و همکاران ساختار سرکوب دیجیتال جمهوری اسلامی ایجاد می‌کند.