ایران اینترنشنال - فوربس گزارش داد توافق احتمالی دولت ترامپ با حکومت ایران میتواند شامل کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده تهران باشد؛ اقدامی که شباهتهایی با برجام دارد؛ توافقی که ترامپ سالها از آن انتقاد میکرد.
مجله فوربس در گزارشی نوشت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به دستیابی به توافقی جدید با ایران نزدیک شده است؛ توافقی که بنا بر گزارشها میتواند شامل کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده باشد؛ اقدامی که شباهتهایی با توافق هستهای دوران باراک اوباما دارد و ترامپ در گذشته بهشدت از آن انتقاد کرده بود.
به گزارش فوربس، هنوز مشخص نیست که کاهش تحریمها در توافق احتمالی دقیقاً چه ابعادی خواهد داشت، اما خبرگزاری رویترز گزارش داده است که این توافق میتواند شامل لغو تحریمهای مرتبط با صادرات نفت ایران و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای بلوکهشده تهران باشد.
با این حال، مقامهای ارشد دولت ترامپ تاکید کردهاند که هرگونه مزیت اقتصادی برای ایران مشروط به اجرای تعهدات از سوی تهران خواهد بود.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایرانیها هیچ پول نقدی دریافت نمیکنند و هیچ منبع مالی صرفاً به دلیل امضای یک توافق یا حضور در یک نشست آزاد نخواهد شد.»
او افزود: «اگر ایران به تعهدات خود عمل کند، مزایای اقتصادی نصیب آنها و کل منطقه خواهد شد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز پیشتر گفته بود هرگونه کاهش تحریمها بهتدریج و بر اساس میزان پایبندی [حکومت] ایران به تعهداتش انجام خواهد شد. او در ماه مه گفته بود: «هر چیزی که قرار باشد برداشته شود، بهآرامی برداشته خواهد شد» و این روند به تحقق «نقاط عطف» مورد نظر آمریکا بستگی خواهد داشت.
فوربس یادآوری کرده است که ترامپ در سال ۲۰۱۵ از منتقدان اصلی توافق هستهای دولت اوباما با حکومت ایران، موسوم به برجام، بود و پس از ورود به کاخ سفید در سال ۲۰۱۸ بسیاری از تحریمهایی را که در چارچوب آن توافق لغو شده بود، دوباره برقرار کرد.
ترامپ و جمهوریخواهان همچنین از دولت اوباما به دلیل پرداخت ۱.۷ میلیارد دلار به ایران برای حلوفصل یک اختلاف قدیمی بر سر تجهیزات نظامی انتقاد میکردند. ترامپ در سال ۲۰۱۸ گفته بود که دولت اوباما «هواپیماها را با ۱.۸ میلیارد دلار پول نقد پر کرد و به ایران فرستاد.»
به نوشته فوربس، برخی از چهرههای برجسته جمهوریخواه نیز پیش از این بارها نسبت به توافق احتمالی جدید ابراز نگرانی کردهاند. مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، توافق مورد بحث را با برجام مقایسه کرده و گفته است چنین توافقی به معنای پرداخت پول به [حکومت] ایران برای توسعه برنامه تسلیحات کشتار جمعی و حمایت از اقدامات بیثباتکننده خواهد بود.
تد کروز، سناتور جمهوریخواه از تگزاس، نیز هشدار داده است که اگر نتیجه مذاکرات این باشد که ایران میلیاردها دلار دریافت کند، به غنیسازی اورانیوم ادامه دهد و کنترل موثری بر تنگه هرمز داشته باشد، این یک «اشتباه فاجعهبار» خواهد بود.
فوربس همچنین به گزارش پیشین اکسیوس اشاره کرده که خبر داده بود آمریکا در حال بررسی آزادسازی ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در ازای کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنیشده است. ترامپ این گزارش را رد کرده و به رویترز گفته بود: «هیچ پولی رد و بدل نمیشود.»
در عین حال، ترامپ و ونس روز جمعه تاکید کردند که توافق احتمالی به سود ایران طراحی نشده است. ترامپ همچنین حکومت ایران را متهم کرد که برخی مفاد نادرست را به رسانهها درز داده، هرچند توضیح نداد که کدام بخش از گزارشهای منتشرشده نادرست است.
به نوشته فوربس، یکی از ابهامهای اصلی همچنان به سرنوشت تنگه هرمز مربوط میشود. هنوز مشخص نیست که آیا توافق احتمالی مستلزم تغییر در کنترل یا مدیریت این آبراه راهبردی خواهد بود یا نه. رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد، اما مدیریت آن در قالب همکاری مشترک میان ایران و عمان انجام میشود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز جمعه شب به وقت ایران، در مصاحبه با صدا و سیما روایت حکومت از تفاهم احتمالی را تشریح کرد.
گزارش فوربس همچنین به یکی از مهمترین محورهای مذاکرات اشاره میکند؛ موضوعی که به پرونده هستهای ایران مربوط میشود. بر اساس گزارش رویترز که فوربس به آن استناد کرده، گفتوگوهای تفصیلی درباره برنامه هستهای ایران قرار است برای ۶۰ روز پس از دستیابی به توافق اولیه به تعویق بیفتد.
فوربس نتیجهگیری میکند که در حالی که دولت ترامپ تلاش میکند توافق احتمالی را با توافق دوران اوباما متفاوت جلوه دهد، گزارشهای منتشرشده نشان میدهد برخی از عناصر اصلی مورد انتقاد ترامپ در برجام، از جمله کاهش تحریمها و دسترسی ایران به منابع مالی، ممکن است در توافق جدید نیز حضور داشته باشند؛ هرچند دولت آمریکا اصرار دارد که هرگونه امتیاز اقتصادی به اجرای تعهدات از سوی ایران وابسته خواهد بود.
