ایندیپندنت فارسی - همزمان با ادامه درگیریهای نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران و افزایش نااطمینانیهای اقتصادی، روند سقوط ارزش ریال نیز ادامه دارد. روز پنجشنبه اول مرداد، قیمت دلار در بازار تهران به ۱۹۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسید، اما گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی از صرافیهای تهران نشان میدهد کمتر فروشندهای حاضر است دلار را با قیمتی کمتر از ۱۹۷ هزار تومان عرضه کند، زیرا بسیاری از معاملهگران انتظار دارند نرخ دلار در روزهای آینده از مرز ۲۰۰ هزار تومان عبور کند.
همزمان قیمت یورو، پوند، درهم، طلا و انواع سکه نیز رکوردهای تازهای ثبت کرده و افزایش بهای کالاها و خدمات شتاب گرفته است. بسیاری از اقتصاددانان هشدار میدهند تضعیف بیشتر ریال، موج تازهای از تورم را به اقتصاد ایران تحمیل خواهد کرد که بیش از همه کارمندان، بازنشستگان و کارگران را تحت فشار قرار میدهد.

میرمحمد گلوانی، کارشناس اقتصادی، در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» دو سناریو برای آینده بازار ارز ترسیم کرد. به گفته او، اگر شرایط کنونی بدون جنگ گستردهتر یا توافق سیاسی ادامه یابد، نرخ میانگین دلار بین ۱۹۰ تا ۲۵۸ هزار تومان و در محدوده ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان خواهد بود. اما در صورت تشدید درگیریها، توقف صادرات نفت و افزایش تورم و نقدینگی، نرخ دلار میتواند از ۲۸۰ هزار تومان نیز فراتر رود.
او همچنین تأکید کرد که در شرایط تورم بالا، دیگر امکان تثبیت دستوری نرخ ارز مانند گذشته وجود ندارد. خبرآنلاین و ایرنا نیز به نقل از کارشناسان، رشد نقدینگی، تداوم تورم، کسری بودجه، محدودیت منابع ارزی و نااطمینانی ناشی از جنگ را مهمترین عوامل مؤثر بر بازار ارز دانستند. عبدالناصر همتی نیز اذعان کرده است که نرخ ارز را نمیتوان برای مدت طولانی مستقل از تورم، نقدینگی و منابع ارزی بهصورت دستوری ثابت نگه داشت.
مطالب بیشتر در سایت ایندیپندنت فارسی
رحمان سعادت، دیگر کارشناس اقتصادی، نیز معتقد است افزایش نرخ ارز تنها نتیجه تحولات نظامی نیست و تورم مزمن، رشد نقدینگی و افزایش هزینههای دولت نیز نقش مهمی دارند. به گفته او، طی سه ماه گذشته قیمت بسیاری از کالاها تا دو برابر افزایش یافته و آثار اقتصادی جنگ که معمولاً با چند ماه تأخیر نمایان میشود، اکنون در حال آشکار شدن است.
خبرگزاری تسنیم نیز در تحلیلی نوشت رسیدن دلار به محدوده ۱۹۰ هزار تومان تنها یک رکورد قیمتی نیست، بلکه نشانه افزایش نااطمینانی در اقتصاد ایران است. این گزارش میگوید در شرایط جنگ، خانوارها برای حفظ ارزش داراییهای خود به خرید ارز و طلا روی میآورند، تولیدکنندگان مواد اولیه را زودتر تهیه میکنند و واردکنندگان نیز تقاضای خود را افزایش میدهند؛ مجموعه عواملی که فشار بر بازار ارز را تشدید میکند.
کارشناسان تأکید میکنند افزایش نرخ دلار تنها یک عدد روی تابلو صرافیها نیست، بلکه مستقیماً هزینه زندگی مردم را افزایش میدهد. در اقتصادی که بخش بزرگی از مواد اولیه، تجهیزات صنعتی، دارو و کالاهای اساسی وابسته به واردات است، رشد نرخ ارز بهسرعت در قیمت کالاها و خدمات منعکس میشود و هزینه خوراک، مسکن، حملونقل و درمان را بالا میبرد.
گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی نیز نشان میدهد بسیاری از فروشندگان در بازار تهران از عرضه کالا خودداری میکنند یا قیمتها را روزانه و حتی ساعتی تغییر میدهند. به گفته برخی کسبه، نبود چشمانداز روشن از آینده نرخ ارز، امکان قیمتگذاری بلندمدت و فروش اعتباری را از میان برده است.
همزمان بحران معیشتی کارگران نیز عمیقتر شده است. به گزارش ایلنا، شمار زیادی از کارگران ماهها حقوق دریافت نکردهاند و برخی هنوز دستمزد خرداد و تیرماه خود را نگرفتهاند. اکبر شوکت، دبیر اجرایی خانه کارگر قم، هشدار داده که بخش بزرگی از جامعه کارگری سالهاست زیر خط فقر زندگی میکند و در صورت ادامه این روند، تا پایان تابستان تنشهای کارگری افزایش خواهد یافت.
در هفتههای اخیر نیز گزارشهایی از اعتصاب کارگران ماشینسازی تبریز، اعتراض کارکنان بخش بهداشت و درمان و نارضایتی از تأخیر در پرداخت دستمزدها منتشر شده است. فعالان کارگری میگویند ترکیب تورم، افزایش نرخ ارز، بیکاری و جنگ، قدرت خرید خانوارهای کارگری را به پایینترین سطح سالهای اخیر رسانده است.
در چنین شرایطی، هرچند مقامهای اقتصادی جمهوری اسلامی افزایش نرخ ارز را بیشتر به عوامل پولی نسبت میدهند، بسیاری از تحلیلگران نقش نااطمینانیهای سیاسی و امنیتی را نیز تعیینکننده میدانند. افزایش هزینههای دولت، کسری بودجه، محدودیت منابع ارزی، کاهش سرمایهگذاری و تخصیص بخش بزرگی از منابع به حوزه نظامی، در کنار تورم مزمن، فشار بر ارزش ریال را تشدید کرده است.
افزایش نرخ دلار بیش از آنکه صرفاً یک شاخص اقتصادی باشد، نشانه کاهش مستمر ارزش پول ملی و کوچکتر شدن سفره میلیونها خانوار ایرانی است. در حالی که بازار در انتظار عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان قرار دارد، نگرانی اصلی بسیاری از مردم دیگر قیمت ارز نیست، بلکه این است که آیا درآمدهای ثابت آنان همچنان توان تأمین ابتداییترین هزینههای زندگی را خواهد داشت یا خیر.

حمله آمریکا به دو شناور «جستوجو و نجات» سپاه

روایت من از عادل فردوسیپور















