جنگ جهانی سوم؟ شاهین مدرس از خطری دیگر می‌گوید

خبرنامه گویا - شاهین مدرس، تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در ویدیویی تازه با اشاره به تشدید تنش میان روسیه و اروپا، می‌گوید خطر اصلی شاید نه آغاز فوری یک «جنگ جهانی سوم»، بلکه تغییر تدریجی موازنه امنیتی در اروپا و همزمان باز شدن پنجره‌هایی تازه در معادلات سیاسی ایران باشد.

مدرس سخنان اخیر ولادیمیر پوتین را نقطه آغاز تحلیل خود قرار می‌دهد و به آنچه تناقض میان تأکید مسکو بر «تهدید نکردن اروپا» و هشدار درباره ورود مستقیم نیروهای اروپایی به جنگ اوکراین می‌داند، اشاره می‌کند. از نگاه او، آنچه بیش از لحن تهدیدآمیز کرملین اهمیت دارد، وضعیت بازدارندگی اروپا و احتمال کاهش حضور نظامی آمریکا در این قاره است.

این نگرانی در شرایطی مطرح می‌شود که هزینه دفاعی کشورهای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۵۴ میلیارد یورو برآورد شده است، اما افزایش بودجه هنوز به معنای رفع کمبودهای صنعتی و تسلیحاتی نیست. گزارش‌های تازه نیز نشان می‌دهند اروپا همچنان برای افزایش سریع تولید مهمات، موشک و مواد انفجاری با محدودیت ظرفیت تولید روبه‌روست.

همزمان، گزارش‌ها حاکی از آن است که پنتاگون گزینه‌هایی برای کاهش حدود ۲۵ تا ۴۰ هزار نفر از نزدیک به ۸۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در اروپا را بررسی می‌کند؛ تصمیمی که هنوز نهایی نشده و بخشی از بازنگری گسترده‌تر آرایش نظامی آمریکا در این قاره است.

مدرس برای توضیح پیامدهای احتمالی چنین تحولاتی به جنگ روسیه و ژاپن در سال ۱۹۰۵ و شکست ناوگان روسیه در نبرد تسوشیما بازمی‌گردد. به روایت او، فشار ناشی از جنگ خارجی و بحران داخلی روسیه در آن دوره فضایی ایجاد کرد که بر معادلات منطقه‌ای، از جمله تحولات منتهی به انقلاب مشروطه ایران، اثر گذاشت.

او سپس این پرسش را مطرح می‌کند که تشدید همزمان درگیری‌های روسیه در اروپا و بحران‌های خاورمیانه چه معنایی برای ایران دارد. مدرس معتقد است مصرف منابع نظامی آمریکا و متحدانش در خلیج فارس و خاورمیانه می‌تواند مستقیماً بر توان و ذخایر مورد نیاز جبهه اروپا اثر بگذارد و از این زاویه، جایگاه جمهوری اسلامی در محاسبات مسکو را بررسی می‌کند.

جمع‌بندی او این است که برای ایران، مسئله فقط احتمال گسترش جنگ نیست؛ بلکه باید به لحظاتی توجه کرد که در اثر درگیری قدرت‌های بزرگ، موازنه‌های قدیمی ناگهان تغییر می‌کنند. مدرس این وضعیت را به «پنجره‌های تاریخی» تشبیه می‌کند که به گفته او در گذشته نیز بدون برنامه قبلی گشوده شده‌اند.

ویدیوی کامل تحلیل شاهین مدرس را در ادامه ببینید

***