خبرنامه گویا - مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران، روز چهارشنبه در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، بخش عمده سخنرانی خود را به جنگ با آمریکا و اسرائیل، برنامه هستهای جمهوری اسلامی، امنیت کشتیرانی در منطقه و امکان ادامه مذاکرات اختصاص داد.
پزشکیان سخنان خود را با اشاره به قربانیان حملات روز نخست جنگ آغاز کرد و از جمله به کشتهشدن کودکان مدرسه شجره طیبه در میناب، حمله به ورزشگاه لامرد و کشتهشدن علی خامنهای اشاره کرد. او در جریان سخنرانی تصاویری از خامنهای و کودکان کشتهشده را نیز به حاضران نشان داد.
رئیسجمهور حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را «تجاوز» خواند و اقدامات نظامی جمهوری اسلامی را دفاعی توصیف کرد. او گفت ایران برای دفاع از خود به قدرت نیاز دارد، نه برای حمله به کشورهای دیگر، و افزود که تهران در برابر فشار نظامی تسلیم نخواهد شد. رویترز نیز گزارش داد که پزشکیان در سخنرانی خود اقدامات نظامی ایران را دفاعی معرفی کرد.
پزشکیان در عین حال گفت ایران از مذاکره نیز رویگردان نیست و تاکید کرد: «برای دفاع از خود از جنگ نمیهراسیم و برای صلح از مذاکره هم نمیگریزیم.» او در بخش دیگری از سخنانش خطاب به دونالد ترامپ گفت جمهوری اسلامی آماده «گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره» است، اما آنچه را «زبان زور» میخواند، نخواهد پذیرفت.
این سخنان یک روز پس از آن بیان شد که ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل تهدید کرد در صورت نرسیدن به توافق، ممکن است اقدامات نظامی بسیار شدیدتری علیه جمهوری اسلامی انجام دهد. پزشکیان در پاسخ، اظهارات رئیسجمهوری آمریکا را نشانه «خوی قلدری و منطق زور» خواند و گفت تهدید خارجی به انسجام بیشتر در ایران منجر خواهد شد.
بخش دیگری از سخنرانی پزشکیان به برنامه هستهای جمهوری اسلامی اختصاص داشت. او بار دیگر گفت ایران به دنبال ساخت سلاح هستهای نیست، اما از «علم هستهای» و فناوری هستهای صلحآمیز صرفنظر نخواهد کرد. به گفته او، تهران نمیپذیرد دانش هستهای در انحصار چند کشور باقی بماند. رویترز نیز تاکید پزشکیان بر نداشتن برنامه برای دستیابی به سلاح هستهای را گزارش کرده است.
پزشکیان با اشاره به اسرائیل گفت: «بمب اتم در اسرائیل است، بازرسان در ایران هستند.» او اسرائیل را به داشتن سلاح هستهای بدون پذیرش بازرسیهای بینالمللی متهم کرد و در مقابل گفت ایران، با وجود قرار داشتن برنامه هستهایاش زیر نظارت بازرسان، هدف تحریم قرار گرفته است.
رئیسجمهوری اسلامی همچنین درباره بحران کشتیرانی و تنگه هرمز گفت ایران اجازه نخواهد داد «کشتیرانی حتی در آبهای خودمان» از این کشور گرفته شود. او افزود امنیت کشتیرانی را نمیتوان با به خطر انداختن امنیت کشورهای ساحلی تامین کرد. مسئله تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین اختلافات تهران و واشینگتن در مذاکرات مربوط به پایان جنگ است.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود گفت هیچ کشوری در خاورمیانه نمیتواند به تنهایی امنیت داشته باشد و افزود: «یا امنیت را با همدیگر خواهیم ساخت یا ناامنی را با یکدیگر تحمل خواهیم کرد.»
سخنرانی پزشکیان در شرایطی انجام شد که تنها یک روز پیش از آن، مقامهای جمهوری اسلامی و آمریکا در نیویورک نخستین تماس غیرمستقیم خود پس از چند ماه را انجام دادند. به گزارش رویترز، عباس عراقچی از طرف ایران و استیو ویتکاف و جرد کوشنر از طرف آمریکا از طریق میانجیها با یکدیگر در ارتباط بودند؛ ترامپ این تماسها را «بسیار سازنده» توصیف کرده است.
*یادآوری این نکته نیز ضروری است که تهران در این سخنرانی از جامعه جهانی خواست با جمهوری اسلامی همانند دیگر دولتها رفتار کند و بر برخورداری ایران از حقوق برابر تأکید کرد؛ در عین حال پزشکیان هشدار داد امنیت منطقه نیز نمیتواند جدا از امنیت جمهوری اسلامی تأمین شود. این درخواست در برابر کارنامه خود جمهوری اسلامی قرار دارد: بر اساس آمار رسمی حکومت، تنها در سرکوب اعتراضات دیماه بیش از سه هزار نفر کشته شدند، در حالی گروههای مخالف حکومت شمار قربانیان را چندین هزار نفر بیشتر اعلام کردهاند. هیأت حقیقتیاب سازمان ملل نیز از وجود دلایل معقول برای مواردی که میتواند مصداق جنایت علیه بشریت باشد، سخن گفته است. جمهوری اسلامی همچنین طی سالها از گروههای "تروریستی" در لبنان، یمن، غزه، عراق و سوریه حمایت مالی، تسلیحاتی یا نظامی کرده است. در چنین شرایطی، مطالبه روابط عادی و حقوق متعارف بینالمللی با انتظار مشابهی روبهروست: شهروندان ایران، همسایگان این کشور و جامعه جهانی نیز انتظار دارند حکومت ایران در داخل و خارج مطابق همان قواعدی رفتار کند که از دیگران مطالبه میکند.
ویدیوی کامل سخنرانی مسعود پزشکیان در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد را در ادامه ببینید:
***
