اخراج استادان و نظارت محرمانه بر دانشجویان
منبع: رویداد۲۴، مازیار وکیلی
دانشگاه تهران در دوران ریاست محمدحسین امید، مدیری نزدیک به جریان اصلاحات که در دولت مسعود پزشکیان به این سمت منصوب شد، با موج تازه‌ای از برخوردهای انضباطی، اخراج استادان و محدودیت‌های دانشجویی روبه‌رو شده است؛ روندی که با وعده‌های دولت درباره بازگرداندن استادان اخراج‌شده و کاهش فشارهای سیاسی و امنیتی بر دانشگاه‌ها در تضاد است.
بازگشت حجاب‌بان‌ها در قالبی تازه
محمدحسین امید تأیید کرده است که از حدود پنج تا شش ماه پیش کارگروهی برای بررسی رفتارهای «ناهنجار» دانشجویان تشکیل شده است. به گفته او، این کارگروه بر اساس اطلاعاتی که «به‌صورت محرمانه» به دانشگاه گزارش می‌شود، دانشجویان را احضار می‌کند و می‌کوشد پیش از ارجاع پرونده به شورای انضباطی، موضوع را از طریق گفت‌وگو حل کند.
این سازوکار را می‌توان شکل تازه‌ای از فعالیت حجاب‌بان‌ها دانست؛ با این تفاوت که به جای حضور آشکار در محیط دانشگاه، گزارش رفتار دانشجویان به‌صورت محرمانه به مسئولان منتقل می‌شود. تشکیل چنین کارگروهی در کنار شورای انضباطی، پرسش‌هایی درباره گسترش نظارت بر زندگی شخصی دانشجویان و دخالت نهادهای دانشگاهی در پوشش و رفتار آنان ایجاد کرده است.
اخراج استادان و فشار تشکل‌های حکومتی
در روزهای اخیر، حکم اخراج دو استاد مدعو دانشگاه تهران، زهرا بیرشک و فرزاد کلبعلی، صادر شده است. حضور بیرشک به‌عنوان کارشناس در بی‌بی‌سی فارسی و اظهارات منتسب به او درباره حضرت فاطمه از دلایل اعلام‌شده برای اخراج او بوده است. درباره کلبعلی، استاد مدعو دانشکده حقوق و علوم سیاسی، نیز انتشار مطالب توهین‌آمیز علیه برخی مقام‌های حکومتی عنوان شده است.
بسیج دانشجویی دانشکده حقوق پس از اخراج کلبعلی، در بیانیه‌ای از این اقدام استقبال کرد و اعلام کرد: «بیرون کردن این افراد، اولین اقدام نبود، اما امید است آخرینش باشد، چراکه دانشگاه دیگر به قبل از ۹ اسفند بازنخواهد گشت!»
این موضع‌گیری، پرسش‌هایی جدی درباره استقلال مدیریت دانشگاه و نقش تشکل‌های وابسته به حکومت در تصمیم‌گیری درباره سرنوشت استادان ایجاد کرده است.
پیش از این نیز آذین موحد، از استادان دانشگاه تهران، با اتهاماتی از جمله حمایت از اعتراضات، تشویق دانشجویان به کشف حجاب و همراهی با معترضان، به شش ماه انفصال از خدمت محکوم شده بود.
اخراج دانشجویان و محدودیت‌های خوابگاهی
پس از اعتراضات اسفند ۱۴۰۴ و آتش زدن پرچم ایران از سوی برخی دانشجویان، دو دانشجو اخراج شدند و برای شماری دیگر احکام انضباطی صادر شد. محمدحسین امید اعلام کرده است که ۲۲ پرونده انضباطی مربوط به اعتراضات سال گذشته تعیین تکلیف شده و در چند مورد حکم محرومیت یک نیمسال صادر شده است.
مدیریت دانشگاه همچنین با اعتراض دانشجویان به محدودیت‌های تازه خوابگاهی روبه‌رو شده است. بر اساس مصوبه هیئت‌رئیسه، ادامه استفاده برخی دانشجویان سنواتی از خوابگاه به تأیید کمیسیون موارد خاص، تخلیه خوابگاه و تسویه بدهی‌ها مشروط شده است؛ تصمیمی که مشکلات تازه‌ای برای دانشجویان ایجاد کرده است. امید کمبود ۶۶۰ تخت خوابگاهی را تأیید کرده و از اختصاص ۱۰۰ میلیارد تومان برای رفع این مشکل خبر داده است.
وعده‌های پزشکیان و واقعیت دانشگاه
محمدحسین امید در اردیبهشت ۱۴۰۴ با حکم وزیر علوم دولت پزشکیان به ریاست دانشگاه تهران منصوب شد. انتظار می‌رفت با تغییر دولت و روی کار آمدن مدیری نزدیک به اصلاح‌طلبان، برخوردهای سیاسی و انضباطی کاهش یابد.
با این حال، ادامه اخراج استادان، تشکیل کارگروه نظارت محرمانه بر دانشجویان و صدور احکام انضباطی نشان می‌دهد که تغییر دولت و مدیریت دانشگاه، دست‌کم تاکنون، به تغییر اساسی در شیوه برخورد با استادان و دانشجویان منتقد منجر نشده است.
