«شاید خودشان وضعیتشان بهتر شده باشد، اما این به معنای بهتر شدن شرایط اقتصادی کشور و مردم نیست.»
خبرنامه گویا ـ محمد طبیبیان، اقتصاددان، در گفتوگو با روزنامه اعتماد، سیاستگذاران جمهوری اسلامی را به «خردستیزی» متهم کرد و گفت: «میشود مملکت را بدون نفت اداره کرد، اما بدون عقل نمیشود.»
گزیده سخنان محمد طبیبیان
بسیاری از کشورها بدون اتکا به درآمدهای نفتی توانستهاند اقتصاد خود را اداره کنند. مسئله اصلی ایران این نیست که آیا بدون نفت میتوان اقتصاد را اداره کرد یا خیر؛ مسئله اصلی، برخورداری از عقلانیت و توانایی لازم برای اداره جامعه، سیاست و اقتصاد است.
عقل امروز به معنای علم است. نمیتوان با حرفهای انشاواره و غلوآمیز، شعار دادن و اظهارنظرهای احساسی، مشکلات اقتصادی را حل کرد. کشورهای موفق در بانکداری، تجارت، تولید و سازماندهی بازارها از نیروهای متخصص استفاده کردند؛ در حالی که در ایران، فرهنگ رایج «خردستیزی» است. سیاستگذاران، خردستیز بودهاند.
نمیتوان با سیاستهای مندرآوردی اقتصاد را اداره کرد و سپس افرادی را تربیت کرد و مدرک داد که برای این سیاستها توجیه نظری بسازند، آنها را تشریح کنند و مورد تأیید قرار دهند.
عقلانیت نه در اقتصاد، نه در سیاست داخلی و نه در سیاست خارجی مبنای تصمیمها نیست. برای نمونه، به عملکرد محمود احمدینژاد و آغاز تحریمهای جدید در دوران او نگاه کنید؛ تحریمهایی که تا سالهای متمادی بسیاری آن را «برکت» خواندند.
این مسئله فقط در اقتصاد نیست. در سیاست و دیپلماسی هم همینطور است. در موضوع جنگ و سایر مسائل نیز وقتی خارج از چارچوب عقلانیت علمی و حسابگری تصمیمگیری میشود، نتیجه همین خواهد بود.
البته تمام مسئولیت مشکلات اقتصادی متوجه دکتر پزشکیان نیست، ولی نمیتوان مدعی شد شرایط اقتصادی بهتر شده است. این حرفهایی که درباره بهتر شدن وضعیت اقتصادی میزنند، بیشتر شبیه خواب و خیال است. چطور ممکن است کشوری که تحت محاصره و تحریم و بمباران برخی صنایع بوده است، ناگهان وضعیت اقتصادیاش بهتر شده باشد؟ شاید خودشان وضعیتشان بهتر شده باشد، اما این به معنای بهتر شدن شرایط اقتصادی کشور نیست.
من چند روز پیش برای ماشینم دو حلقه لاستیک خریدم. پولی که برای این دو لاستیک پرداخت کردم، دو برابر پولی بود که چند سال پیش برای خرید کل خودرو داده بودم. توجه کنید؛ دو حلقه لاستیک خریدم و هزینهای که بابت آن پرداخت کردم، دو برابر قیمت کل اصل خودرویی بود که چند سال پیش خریده بودم.

















