خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس فرهنگ و ادب - ادبيات
جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران، امسال هم دوباره با حذف ادبيات داستاني و شعر معاصر، برگزيدگان خود را معرفي كرد.
درحاليكه سال گذشته، بههنگام آخرين دوره زمان تصديگري علياصغر رمضانپور ـ معاون امور فرهنگي وزير ارشاد كه بعدا استعفا كرد ـ براي نخستينبار، در حوزه ادبيات داستاني نيز برنده كتاب سال، معرفي شد.
به گزارش خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران، در آن زمان، در مرحله نهايي اين انتخاب، آثاري از مجيد قيصري، محمد بهارلو، بيژن بيجاري، مصطفي مستور، خاطره حجازي، سيمين دانشور، محمود دولتآبادي، پرويز مسجدي، حسن بنيعامري، شهلا پروينروح، مهري يلفاني، مرجان شيرمحمدي، ناتاشا اميري، ميترا الياتي، يعقوب يادعلي، صمد طاهري، جليل شاهچشمه، شهرام رحيميان و زويا پيرزاد بررسي و درنهايت، ”چراغها را من خاموش ميكنم” پيرزاد، بهعنوان برگيزده نهايي انتخاب شد.
البته امسال هم ازسوي متوليان اعلام شده كه 555 اثر در عرصه نثر معاصر ـ ادبيات داستاني ـ مورد بررسي قرار گرفته؛ ولي هيچگونه اطلاعرساني در زمينه نام آثار و پديدآورندگان آنها صورت نگرفته است.
سال گذشته در زمينه شعر معاصر هم طبق اعلام، آثاري از بابك بهاري، ليلا آهني، بيژن جلالي، احمدرضا احمدي، منوچهر آتشي، شاپور جوركش، شاپور بنياد، صوفي مصطفوي و بيژن نجدي بررسي و درنهايت، ”حادثه در بامداد” آتشي برگزيدهي نهايي شد.
هرچند كه امسال هم اعلام شده كه 554 اثر بررسي شده؛ ولي در اين عرصه هم درباره نام آثار و پديدآورندگان كتابهاي بررسي شده اطلاعرساني نشده است.
اين در حالي است كه در انتخاب امسال، نامهاي آشنايي چون احمد منزوي، رضا سيدحسيني، ضياء موحد، قاسم كاكايي، نصرالله پورجوادي، اصغر دادبه، حسن انوري و علياكبر رشاد هم ديده ميشود؛ ولي در عرصه پژوهش فلسفه، فهرستنويسي و فرهنگنگاري.
البته احمد مسجدجامعي ـ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ـ در مراسم مربوط به اين انتخاب در حضور رييس جمهوري اسلامي ايران اذعان كرد كه: از سال 1357 تا 1381 رشد مهمي در زمينه كتاب روي داده است و از دو هزار و هفتصد و شصت عنوان، به هشتاد و يك هزار عنوان، درحقيقت عناوين با رشدي 22 درصدي و در شمارگان رشدي 51 درصدي را در هر سال داشتهايم. با وجود اين در برخي سالها به دليل شرايط اقتصادي و سياسي افت و خيزهاي مشاهده ميشود.
اما رييسجمهور در اين برنامه كه عصر روز گذشته برگزار شد تاكيد ميكند كه فضاي فرهنگي، سياسي و عمومي كشور در روشن كردن چراغ ابداع و نوآوري مؤثر است و به همين دليل بايد آزادي انديشه و پايداري مردمسالاري به عنوان يك ضرورت نهادينه شود.
وي با بيان اينكه اگر به آمار نگاه كنيم در عرصهي كتاب، چندان ناخشنود نخواهيم بود، از اينكه در بسياري جهات ناچاريم مصرفكننده باشيم اظهار تاسف ميكند و ميافزايد: ما بهعنوان يك ملت بزرگ با تاريخي پرافتخار در دورانهاي زيادي به جاي اين كه مصرفكننده باشيم، توليدكنندهي انديشه بودهايم. ملتي كه تمدنساز بوده و قادر بوده فراز و نشيبها را پشت سر بگذارد، زماني بايد در عرصهي كتاب خشنود باشد كه به مرحلهي توليد فكر و انديشه برسد.
به گزارش خبرنگار ايسنا، با اين اوصاف، سيدمرتضي شفيعي شكيب ـ دبير جايزه امسال ـ مدعي است: ما اصرار داشتيم كه در حوزهي ادبيات معاصر، خصوصا نثر و نظم انتخاب منقطع نشود، اما دبيرخانهي كتاب سال و دبيران نميتوانند از خودشان كتاب توليد كنند و بايد به كتابهاي موجود در بازار نشر مراجعه كنند.
او دربارهي داوران ميگويد: ما به داورها خط نميدهيم، دبيرخانه كتاب سال و وزارت ارشاد و حتا شخص وزير اعمال نفوذ در كار داوري نميكنند، فقط ميتوانند توصيههايي داشته باشند. به هيچ وجه در كار داوري دخالتي از جانب هيچ يك از مقامات وزارت ارشاد صورت نميگيرد، اين كه كتابها امسال در حوزهي رمان برگزيده نشد، اتفاقا نشاندهندهي اين است كه در ساير مراكز فرهنگي و ادبي كشور هم كه در سال گذشته دست به انتخاب كتاب ادبي زدند، تأييد شد كه كتاب ادبي ممتازي نبوده است. چند بخش خصوصي هم كه اقدام به اين كار كردند، به نتيجهاي نرسيدند؛ نه در رمان و نه در داستان كوتاه (سال گذشته هم رمان زويا پيرزاد، برگزيده چند جايزه بخشهاي خصوصي نيز بود). ما متأسفيم از اين جهت كه اثر مناسبي در اين دو حوزه نداريم؛ ولي ما كه نميتوانيم اثر توليد كنيم. اين نويسندگان ما هستند كه بايد اثر خوب را منتشر كنند و ما هم با افتخار آن را معرفي كنيم.
گفتني است: محمدعلي شعاعي ـ معاون جديد امور فرهنگي وزير ارشاد ـ چند روز پيش در نشست خبري اين انتخاب گفت: كتاب سال واقعا بيرحمانه معيارهايش را اعمال كرده است.