روز شماری معکوس برای حذف نام اصفهان از فهرست آثار جهانی؛ بلندای برج جهان نما قدمت نقش جهان را به سخره گرفت، خبرگزاری سینا – مریم کریمپور

نماینده سازمان جهانی یونسکو صبح امروز (شنبه) برای تهیه گزارشی از آسیبهای میدان نقش جهان به اصفهان آمد، تا با ارایه لیستی از این آسیبها، طی دو روز آینده سرنوشت میدان نقش جهان اصفهان در حذف شدن یا باقی ماندن در لیست آثار جهانی یونسکو رقم بخورد.
کمیته میراث جهانی یونسکو سال گذشته در خصوص حذف میدان نقش جهان و نام اصفهان از فهرست آثار یونسکو در صورت ادامه روند ساخت برج جهان نما در مجاورت میدان نقش جهان به سازمان میراث فرهنگی کشور هشدار داده بود.
بی توجهی به هشدار یونسکو از سوی عاملان احداث برج جهان نما با وجود تلاش سازمان سابق میراث فرهنگی کشور، وزارت کشور و چند نهاد و ارگان دیگر سرانجام باعث شد تا سرنوشت اصفهان و حذف بناهای تاریخی این شهر، به تصمیم گیری اجلاس میراث جهانی یونسکو واگذار شود.
بيست و هشتمين اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو از فردا یکشنبه تا 17 تیر ماه در سوژوي چین برگزار می‌شود و تصمیم نهایی کارشناسان میراث جهانی یونسکو در حذف نام اصفهان می رود که به حقیقت بپیوندد.
حذف نام نقش جهان و اصفهان در این کمیته بین المللی درحالی انجام خواهد گرفت که قرار است از میان پیشنهادات جهانی در ثبت آثار تاریخی در لیست یونسکو، در جلسات این کمیته، 48 محوطه تاریخی از سراسر جهان برای ثبت در فهرست یونسکو شناسایی شود.
رفع تهدید در حذف نام میدان نقش جهان تنها در صورت جلوگیری از ایجاد طبقه های بیشتر بر روی برج تازه احداث جهان نمای اصفهان عملی می شد اما با وجودیکه نامه های مختلفی از سوی ارگانها و مراکز مهم دولتی کشور به عاملان ساخت این برج برای جلوگیری از این فاجعه فرهنگی ارسال شد، ساخت برج تا نزدیکی به زمان عملی شدن این تهدید ادامه یافت.
نماینده یونسکو امروز در حالی وارد اصفهان شده که بدون کوچکترین توقفی فعالیت بلندسازی برج جهان نما انجام می گیرد.
پیش از این معاون امور اجتماعی وزارت کشور در واکنش به ادامه روند ساخت برج جهان نما در اصفهان گفته بود: وقتی بر خلاف قوانین جهانی عمل می کنیم، نیابد شکایتی برای حذف نام میدان نقش جهان از فهرست آثار جهانی داشته باشیم .
"اشرف بروجردی" یادآور شده بود: بنابراین تنها می توان منتظر اجرای تهدید کمیته میراث جهانی یونسکو در ارتباط با حذف نام نقش جهان از فهرست آثار جهانی بود.
این برج زیر نظر عده ای از سهام داران خصوصی و با کاربری فرهنگی در مجاورت میدان نقش جهان اصفهان بنا شده و هماهنگی های احداث آن بدون مشورت با میراث فرهنگی کشور انجام گرفته است.
طبق قوانین میراث فرهنگی اگر بنایی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسد هرگونه ساخت و ساز ساختمان بیش از سه طبقه در مجاورت آن ممنوع است و به محض دستور میراث فرهنگی و شکایت این سازمان به مراجع ذیربط باید ساختمان ساخته شده تخریب شود.
اما هیچ کدام از این قوانین در ارتباط با میدان نقش جهان که یکی از میادین تاریخی مشهور جهان به شمار می آید از سوی مسوولان سازمان میراث فرهنگی کشور به کار گرفته نشده است و طی 10 روز آینده، کمیته بین المللی میراث جهانی یونسکو قوانین خود را برای حذف آثار تاریخی اصفهان از فهرست خود عملی خواهد کرد.
درحالی که نام آثار تاریخی اصفهان با گذارندن مراحل مشکل ثبت در فهرست آثار تاریخی جهان می رود که از این فهرست حذف شود، هیاتی از کارشناسان میراث فرهنگی ایران فردا در کمیته بین المللی میراث جهانی یونسکو حاضر خواهند شد تا نام "بم" و "پاسارگاد" را برای ثبت در این فهرست پیشنهاد دهند .
سيد محمد بهشتي، ریيس پژوهشگاه و معاون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و هيات همراه وی که متشکل از چند تن از کارشناسان میراث فرهنگی است برای شرکت در بيست و هشتمين اجلاس كميته ميراث جهاني يونسكو راهي شهر سوژو در چين هستند.
اين اجلاس، با سخنان كوچيرو ماتسورا، دبيركل يونسكو افتتاح می شود و در جريان آن براي ثبت آثار جديد در فهرست ميراث جهاني يونسكو و همچنين سرنوشت محوطه‌هاي در خطر، تصميم‌گيري خواهد شد.
معاون حفظ و احیای آثار تاریخی اصفهان در گفت و گو با خبرنگار سرویس میراث و گردشگری سینا گفت: با توجه به ادامه ساخت و ساز برج جهان نما ،حذف میدان نقش جهان از فهرست آثار تاریخی جهان قطعی خواهد بود مگر اینکه کمیته بین المللی میراث جهانی یونسکو به ایران فرصتی دوباره دهد.
"علیرضا خواجویی" گفت: نماینده یونسکو تمامی محوطه میدان نقش جهان را مورد بررسی قرار داده و گزارش خود را تا دور روز دیگر به نمایندگان بیست و هشتمین اجلاس کمیته بین المللی میراث جهانی در ارتباط با وضعیت جدید این میدان ارسال می کند.
وی افزود: تخریب طبقات بالاتر از طبقه سوم این برج تنها راه برای جلوگیری از عملی شدن تهدید یونسکو است که آن هم محال به نظر میرسد.
حذف نام میدان نقش جهان از میان آثار تاریخی جهان، نارضایتی و اعتراض بسیاری از صاحب نظران، کارشناسان و مردم ایران و مخصوصا شهروندان اصفهان را برانگیخته است.
کارشناس ارشد مرمت آثار تاریخی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان در این خصوص در گفت و گو با خبرنگار میراث و گردشگری سینا گفت: پنهان بودن مسایل مالی در پشت عملیات احداث این برج عظیم از مهمترین دلایل متوقف نشدن کار برج سازی در این محوطه تاریخی فرهنگی کشور است.
مهندس"محمدکریم متقی" افزود: سرمایه های کلانی برای احداث برج جهان نمای اصفهان صرف شده و سهام داران به هیچ قیمتی حاضر به متوقف کردن کار نیستند.

وی گفت: کار ساختمان سازی برج جهان نما که در محله ساختمان کاروانسرای قدیمی و تاریخی "تحدید" بنا شده در ابتدای کار با هدف و کاربری فرهنگی و فضای سبز اجرا شد ، اما برای احداث آن هیچ هماهنگی با میراث فرهنگی صورت نگرفت.
این کارشناس فرهنگی افزود: ساختمانهای اطراف آثار تاریخی که در فهرست ملی به ثبت رسیده است نباید از حدود مشخصی بلندتر باشد زیرا صدمات جبران ناپذیری را بر پیکره این آثار تاریخی وارد خواهد ساخت.
وی گفت: این برج در حریم خیابان چهار باغ، نقش جهان و چهل ستون واقع شده و به جز مسایل ارتفاعی، زیبایی بناهای تاریخی اصفهان را تحت شعاع خود قرار داده و از ارزش ظاهری آنها کاسته است.
متقی افزود: نمایندگان یونسکو در سفر به ایران این برج را تافته جدابافته خوانده و احداث آن را بزرگترین خیانت به میراث فرهنگی جهان عنوان کردند.
وی علاوه بر مشکلات فرهنگی ایجاد مشکلات ترافیکی و تراکم در ساختمانهای اصلی اصفهان را از دیگر آثار احداث این برج جوان دانست.
کارشناس ارشد مرمت آثار تاریخی اصفهان گفت: عاملان احداث این برج در مکاتباتی که با میراث فرهنگی اصفهان انجام داده اند برج را از آن مردم دانسته و گفته اند که توقف کار به ضرر مردم خواهد بود اما در هیج کجا اشاره ای به این مهم نشده که امکان پیشگیری از ضررهای ناشی از حذف شدن نام اصفهان از فهرست آثار تاریخی جهان غیر ممکن خواهد بود.