 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
گزارش ميراث خبر از اجلاس چين ــ ثبت ۸ محوطه فرهنگي و طبيعي در فهرست يونسكو
گروه بينالملل ــ رايگيري براي ثبت پاسارگاد ايران در فهرست ميراث جهاني يونسکو امروز (پنجشنبه) تا ساعتي ديگر در دستور کار شرکت کنندگان اجلاس چين قرار مي گيرد. همچنين رايگيري براي ثبت ارگ بم در فهرست يونسکو فردا (جمعه) به عمل خواهد آمد.
جونكو تانيگوچي، كارشناس فرهنگي دفتر منطقهاي يونسكو در تهران پيشتر، درباره ثبت اين محوطهها به ميراث خبر گفته بود «با توجه به گزارش مثبت ايكوموس درباره پاسارگاد و ارگ بم، ثبت اين دو محوطه در فهرست ميراث جهاني يونسكو قطعي به نظرميرسد.»
به گفته تانيگوچي، پاسارگاد در فهرست ميراث جهاني و ارگ بم به طور همزمان در فهرست ميراث جهاني و فهرست ميراث جهاني در خطر ثبت خواهد شد.
همچنين در اين اجلاس كميته ميراث جهاني پس از بررسي آخرين وضعيت ميدان نقش جهان، در مورد سرنوشت اين ميدان تصميمگيري ميكند.
در همين حال گزارش هاي جديد دريافتي گروه بين الملل ميراث خبر از اجلاس يونسکو در چين حکايت از آن دارد که كميته ميراث جهاني يونسكو در سومين روز اجلاس خود در شهر سوژوي چين ، ۵ محوطه طبيعي و ۳ محوطه فرهنگي را به فهرست ميراث جهاني يونسكو اضافه كرد.
با ثبت اين ۸ محوطه جديد در فهرست ميراث جهاني دو كشور توگو و سن لوسيا كه پيش از اين محوطهاي در فهرست ميراث جهاني نداشتند، به اين فهرست راه يافتند.
محوطههاي فرهنگي و طبيعي كه در جريان جلسه ديروز كميته ميراث جهاني در فهرست يونسكو ثبت شدند، عبارتند از:
ــ مالي ــ معبد آسكيا: سازه هرمي 17 متري آسكيا را آسكيا محمد، امپراتور سونگايي، در سال 1495 در پايتخت حكومت خود، گائو، ساخته است. اين معبد گواهي است بر قدرت و ثروت اين امپراتوري كه در قرون 15 و 16 از راه نظارت بر تجارت در صحرا مخصوصاً تجارت نمك و طلا به شكوفايي رسيده است. اين اثر همچنين نمونهاي عالي است از سنت ساخت بنا با گل در ساحل غربي آفريقا. اين مجموعه بنا شامل معبد هرميشكل، دو مسجد با سقف مسطح، گورستان، و يك فضاي تجمع روباز در زماني ساخته شده است كه گائو به عنوان پايتخت امپراتوري سونگايي انتخاب شد و آسكيا محمد اسلام را مذهب رسمي اين امپراتوري تعيين كرد.
ــ مراكش ــ شهر پرتغالي مازاگان (الجديده): قلعه پرتغالي مازاگان كه اكنون بخشي از شهر الجديده در 90 كيلومتري جنوب غربي كازابلانكا به شمار ميرود در اوايل قرن شانزدهم در ساحل اقيانوس ساخته شده است. اين قلعه را كه مراكشيها در سال 1769 تصرفش كردند يكي از اولين نمونههاي طراحي نظامي رنسانس است. بناهاي پرتغالياي كه هنوز پابرجا ماندهاند عبارتاند از آبانبار و كليسا كه به سبك مانوئلي اواخر معماري دوره گوتيك ساخته شدهاند. شهر مازاگان كه يكي از اولين توقفگاههاي كاشفان پرتغالي در آفريقاي غربي در راه رفتن به هند بوده است يكي از نمونههاي برجسته تاثيرات متقابل فرهنگهاي اروپا و مراكش است.
ــ توگو ــ كوتاماكو، سرزمين باتاماريبا: سرزمين كوتاماكو در شمال شرقي توگو مسكن قبيله باتاماريباست كه خانههاي گلي جابل توجهشان به نماد توگو بدل شده است. در اين سرزمين طبيعت با آيينها و باورهاي جامعه ارتباط بسيار نزديك دارد. اين منظره فرهنگي 50 هزار هكتاري به دليل سبك معماري خانههاي برجمانند تاكينتايش اهميتي بسيار دارد كه بيانگر ساختار جامعه در اين منطقه و پيوندهاي مردم و طبيعت هستند. بسياري از بناهاي اين منطقه دوطبقهاند و بعضي از آنها روي پايهاي استوانهاي و به شكل دَوَراني ساخته شدهاند. بعضي از اين بناها سقف مسطح و بعضي ديگر سقف مخروطي دارند. اين بناها در روستاهايي گردهم آمدهاند كه شامل مكان اجراي مراسم، چشمه، و صخرهاند.
ــ ايلوليسات آيسفيورد ــ دانمارك: محوطه ايلوليسات آيسفيورد (به وسعت 49240 هكتار) در خليج غربي گرينلند و در 250 كيلومتري شمال مدار شمالگان قرار دارد. اين محوطه در دهانه سرمك كويالك، يكي از معدود يخچالهاي طبيعي كه كلاهك يخي گرينلند را به دريا مرتبط ميكند، قرار دارد. يخچال سرمك كويالك با پيشرفت 19 متر در روز، يكي از فعالترين و سريعترين يخچالهاي طبيعي جهان است. در طول سال، بيش از 35 كيلومتر مكعب يخ به اين يخچال اضافه ميشود كه 10 درصد توليد يخ كل گرينلند به حساب ميآيد. تركيب صفحات عظيم يخ و صداي شگفتانگيز حركت سريع جريان يخ به سوي آبدره پوشيده از كوههاي يخ حركت ميكند، پديده طبيعي بينظيري به وجود ميآورد.
ميراث جنگلهاي استوايي باراني سوماترا ــ اندونزي: ميراث جنگلهاي استوايي باراني سوماترا به وسعت 5/2 ميليون هكتار، سه پارك ملي را در خود جاي داده است: پارك ملي گونونگ لئوسر، پارك ملي كرينيك سبلات و پارك ملي بوكيت باريسان سلاتان . اين سه محوطه براي حفاظت بلندمدت از گنجينه گياهان متنوع سوماترا كه بسياري از گونههاي در خطر انقراض نيز ميان آنها به چشم ميخورد، پتانسيل كافي را دارد. اين محوطه حفاظت شده، در حدود 10 هزار گونه گياهي، 17 گونه بومي و بيش از 200 گونه پستاندار را در خود جاي داده است. همچنين در اين جنگلها 580 گونه پرنده زندگي ميكنند كه 17 گونه از آنها پرندههاي بومي سوماترا هستند. در ميان پستانداران نيز 22 گونه خاص آسيا و 15 گونه نيز منحصر به اندونزي هستند و در ديگر نقاط جهان يافت نميشوند.
سيستم طبيعي منطقه حفاظت شده رنگل آيلند ــ روسيه: اين محوطه كه بالاي مدار شمالگان واقع شده است، جزاير كوهستاني رنگل آيلند (به وسعت 7608 كيلومتر مربع)، هرالد آيلند (11 كيلومتر مربع) و آبهاي اطرافشان را در خود جاي داده است. جزاير رنگل در عصر يخ بندان دوره چهارم زمينشناسي منجمد نشدند و همين مسئله منجر به تنوع زيستي بينظيري در اين ناحيه شده است. اين جزيره بيشترين تعداد فيلهاي دريايي اقيانوس آرام را در خود جاي داده است و متراكمترين زيستگاه خرسهاي قطبي نيز محسوب ميشود. اين جزاير مهمترين منبع غذايي نهنگهاي خاكستري مهاجر از آيهاي مكزيك و شماليترين زيستگاه بيش از 100 گونه پرنده مهاجر است. در حال حاضر 417 گونه و زيرگونه از گياهان آوندي در اين جزيره شناسايي شده است كه دو برابر همين ميزان در توندراهاي قطبي ديگر است. برخي از اين گونهها از گونههاي شايع قارهاي و برخي ديگر از پيوندهاي دوگونهاي به وجود آمدهاند. در اين ميان 23 گونه بومياند.
ــ سنلوسيا ــ ناحيه پيتون: اين محوطه در نزديكي شهر سوفرير قرار دارد و شامل پيتونها، دو منار مخروطي آتشفشاني (با ارتفاع 770 و 743 متر) است كه در كنار هم از دريا بيرون آمدهاند. اين مجموعه آتشفشاني شامل حوزهاي ژئوترمال با حوضچههاي سولفور و چشمههاي آب داغ است. تقريباً 60 درصد بخش دريايي اين محوطه از مرجان پوشيده شده است. پژوهشي كه در اين محوطه انجام شده نشان داده است كه اين منطقه داراي حدود 200 گونه ماهي و نرمتن است و در آبهاي آن لاكپشت و كوسه و نهنگ ديده ميشود. پوشش گياهي غالب در اين منطقه جنگل حارهاي و مرطوب است كه در بخشهايي به جنگلهاي خشك تبديل ميشود. دستكم 148 گونه گياهي روي پيتون بزرگ و 97 گونه روي پيتون كوچك شناسايي شده است كه در اين ميان 8 گونه نادر از درختان نيز وجود دارد. پيتون بزرگ سكن 27 گونه پرنده، سه گونه خفاش، هشت خزنده، و سه دوزيست است.
ــ آفريقاي جنوبي ــ منطقه حفاظتشده كيپفلورال: اين مجموعه در ايالت كيپ در جنوب آفريقا واقع شده و شامل 8 منطقه حفاظتشده است كه در مجموع 553 هزار هكتار مساحت دارند. كيپفلورال يكي از غنيترين مناطق جهان از نظر پوشش گياهي است. اين منطقه فقط نيم درصد از آفريقا را شامل ميشود اما تقريباً 20 درصد از گياهان اين قاره را در خود جاي داده است. در اين محوطه فرايندهاي اكولوژيكي و زيستشناختي فراواني رخ ميدهد كه با گياهان فينبو ارتباط دارند كه منحصر به همين منطقه هستند. از نظر تنوع و تراكم گياهان اين محوطه يكي از معدود نمونههاست. راههاي توليد مثل گياهان در اين منطقه كه با آتش سازگاري پيدا كردهاند از نظر علمي ارزش فراوان دارند.
كميته ميراث جهاني يونس همچنین توسعه محوطههای زیر را مورد تایید قرار داد:
انگلستان ــ سنت کیلدا: اين جزاير كه در سال 1986 به عنوان محوطهای طبیعی در فهرست یونسکو ثبت شد، مجمعالجزایری آتشفشانی با مناظر خارقالعاده است که در آبهای ساحل هبریدز قرار گرفته و از جزایر هیرتا، دون، سوآی و بورآی تشکیل شده است. این مجمعالجزایر برخی از مرتفعترین صخرههای اروپا را که سکونتگاه گروههای بزرگی از پرندگان نادر و در معرض خطر، به خصوص ماکاروها و مرغان ماهیخوار است، در خود جای داده است. اندازه محوطه آبی اطراف این مجمعالجزایر تقریبا به دو برابر اندازه قدیمی آن افزایش یافت.
انگلستان: جزیره 14 کیلومترمربعی ایناکسسیبل(جزیره غیرقابل دسترسی) به منطقه حیاتوحش حفاظتشده جزیره گو افزوده شد. این منطقه حفاظتشده در جنوب اقیانوس اطلس قرار گرفته و در سال 1995 در فهرست یونسکو گنجانده شده است. این محوطه جدید که جزایر گو و ایناکسسیبل نامیده میشود، یکی از بکرترین اکوسیستمهای جزیرهای و آبی محدوده معتدل خنک جهان است. صخرههای منحصر به فرد هر یک از این جزایر که از میان اقیانوس سر به فلک کشیدهاند عاری از هرنوع پستاندار شناخته شدهاند و یکی از بزرگترین گروه های پرندگان دریایی را در خود جای دادهاند. جزیره گو سکونتگاه دو گونه پرنده بومی زمینی، چنگر نوک سرخ و رووتی گو، و 12 گونه گیاه بومی و جزیره ایناکسسیبل سکونتگاه دو پرنده، هشت گیاه و حداقل ده جانور بیمهره بومی است.
کاستاریکا: منطقه حفاظتشده گواناکست (که در سال 1999 در فهرست یونسکو قرار گرفت) با افزوده شدن ملک خصوصی 15 هزار هکتاری سنت النا توسعه پیدا کرد. این محدوده شامل زیستگاههای طبیعی و مهم مخصوص حفظ گونههای بیولوژیکی است که از آن جمله میتوان به بهترین زیستگاههای خشک جنگلی از آمریکای مرکزی گرفته تا شمال مکزیک و زیستگاههای اصلی گونههای گیاهی و جانوری نادر و در معرض خطر اشاره کرد. فرآیندهای اکولوژیکی مهمی هم در خشکی و هم در محیط آبی-ساحلی این محوطه به چشم میخورد.
بيست و هشتمين اجلاس كميته ميراث جهاني يونسكو از روز دوشنبه آغاز به كار كرده است. در جريان اين اجلاس كه تا ۱۷ تير ادامه خواهد داشت، براي ثبت ۴۸ محوطه طبيعي و تاريخي، از جمله پاسارگاد و ارگ بم، در فهرست ميراث جهاني يونسكو تصميمگيري ميشود.
