 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
اصفهان ، خبرگزارى جمهورى اسلامى ۰۵ / ۰۹ / ۸۳
داخلى.اجتماعى.
انديشه هاى دکتر" على شريعتى" در مورد" اصلاح طلبى دينى" چهارشنبه شب در
آيينى که از سوى کانون فرهنگى اجتماعى دکتر شريعتى دانشگاه اصفهان
برگزار شد مورد بررسى قرار گرفت .
در اين ايين که با عنوان "شريعتى و تفکر اصلاح دينى" برگزار شد "على
قاسمى" ، نويسنده و پژوهشگر، و "امير رضايى" عضو دفتر پژوهش هاى دکتر على
شريعتى سخنرانى کردند.
قاسمى، در سخنان خود با بيان اين مطلب که اصلىترين دغدغه شريعتى،
گذار از سنت به مدرنيسم از طريق تغيير در مولفه فرهنگ بوده است ، افزود :
شريعتىاز نظر اهميت به عنصر فرهنگ در تغيير و اصلاح جوامع تحت تاثير" وبر"
بوده است و به اين سخن وبر که تربيت مذهبى بهتر از هر چيز ديگرى بر روحيه
سنتى تاثير مىگذارد عميقا معتقد بود.
وى گفت : شريعتىدر زمانه اى مىزيست که گفتمانهاى مختلف ،مشکل اساسى جامعه
ايران را با ديدگاه هاى مختلفى بيان مىکردند، يعنى در حالى که عده اى تضاد
اصلى موجود را تضاد طبقاتى مىدانستند و بر مبارزه با امپريالسم تاکيد
داشتند، گروهى ديگر ازتضاد بين استعمار و استقلال و عده اى ديگر نيز تخت
تاثير اصلاحات و انقلابهاى انگلستان و فرانسه از تضاد استبداد- آزادى سخن
مىگفتند.
قاسمى افزود : شريعتى در اين بستر اجتماعى گفتمان خود را تحت عنوان تضاد
سنت و مدرنيته مطرح کرد و معتقد بود جامعه ما از لحاظ تقويمى و زمانى در
قرن بيستم اما به لحاظ کيفيت اجتماعى و فرهنگى در منتها اليه قرون وسطى
قرار دارد.
وى گفت : شريعتى ، دو عامل عرفان زدگى و يونانى زدگى را عامل اين عقب
ماندگى مىدانست .
وى توضيح داد : به عقيده شريعتى انديشه يونانى، کلى گرايى و انتزاع را
همانند يک آفت در جامعه اسلامى رواج داده و انديشه عرفانى نيز فردگرايى و
گوشه نشينى را تبليغ مىکند در حالى که شريعتى که دغدغه رنج مردم را دارد
نمىخواهد با تکروى در ايمان به کمال برسد و از اين رو مىگويد کسى که
مىخواهد به خدا برسد بايد از بستر مردمى و جامعه عبور کند.
قاسمى گفت : شريعتى سه کار مهم انجام داد يکى اينکه مذهب را از آسمان
به زمين و به متن جامعه خودش آورد و ديگر آنکه اسلام را از فرهنگ به
ايدئولوژى تبديل کرد و سوم اسلام را به شکلى درآورد که بسترى براى نهضت
هاى اجتماعى زمانه خود باشد.
وى نگرشهاى مختلف به مدرنيسم که در جامعه موجود است را برشمرد و گفت :
شريعتى با رد همه اين ديدگاه ها و با بهره گيرى از مطالعات تخصصىاش در
علوم اجتماعى ترکيبى از سنت و مدرنيسم را با لحنى صميمى و عرفانى به
مردم عرضه کرد.
در اين مراسم همچنين " امير رضايى" در سخنرانى خو ، نهضت اصلاح دينى
را اصلىترين عامل گذار غرب از قرون وسطى به تمدن معاصر دانست و گفت :
رنسانس و روشنگرى به اين علت موفق شدند که نهضت اصلاح دينى، تفکر مردم و
نگرش آنها به دنيا و مسائل انسانى را دگرگون کرد.
تدوينگر آثار شريعتى در دفتر پژوهشهاى فرهنگى دکتر على شريعتى، افزود :
اين اصلاح تفکر دينى بود که توانست آنچه را به مدت ده قرن در قرون وسطى
حاکم بود متلاشى کند، تا غرب به اين رتبه از تمدن و دانش دست پيدا کند.
رضايى، با نقل قولى از "اقبال لاهورى" که وضعيت مسلمانان را شبيه دوران
پروتستانيزم و اصلاح مذهبى غرب در پنج قرن پيش دانسته بود گفت : آنچه
پيامبران ابراهيمى و متفکران شالوده شکن انجام دادند اين بود که سعى
کردند با حفظ برخى ظواهر و پوششها به اصلاح و تغيير در محتواى اعتقادات
و سنن زمانه خود دست بزنند که در زمان معاصر اقبال و شريعتى اين مهم را
انجام داده اند.
وى شالوده شکنى شريعتى را در اعتقاد وى به اينکه اصل توحيد هم ارز با
ديگر اصول اصلى اسلام يعنى نبوت و معاد نيست دانست و گفت : شريعتى معتقد
است که اگر با ديدگاه توحيدى به جهان نگاه کنيم مبناى ديد ماو نوع ديد
ما بسيار متفاوت خواهد بود.
رضايى، علت اصلى شکست و ناکامى تحولات سياسى پس از مشروطه را سياسى شدن
روشنفکران دانست و گفت : روشنفکران ما بىآنکه به سمت اصلاح فکر دينى به
عنوان زمينه تحول فکرى و فرهنگى عميق و گسترده بروند به دنبال فعاليت هاى
هاى سياسى رفتند و به دليل نبود بستر مناسب اجتماعى موفق نشدند.
