غلامحسين ابراهيمي ديناني:هشتصد سال مي‌گذرد هنوز كتاب مستقلي درباره ابن رشد نداريم، ايسنا

فلسفه و ادبيات بدون وجود يكديگر چيز حسابي نيستند

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس فرهنگ و ادب - حكمت و فلسفه

يكصد و پنجاهمين نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه عصر روز گذشته با حضور غلامحسين ابراهيمي ديناني به بررسي “فيلسوفان اندلس“ در خانه كتاب پرداخت.
به گزارش خبرنگار بخش حكمت و فلسفه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، ديناني با اشاره به ارتباط ادبيات و فلسفه گفت: آنچه در نشستهاي كتاب ماه مهم است، اينكه فلسفه و ادبيات در كنار يكديگر مطرح مي‌شوند كه هر دو بدون وجود يكديگر چيز حسابي نيستند.
وي در ادامه به جريان فلسفه اسلامي اشاره كرد و افزود: فلسفه خوانهاي ما فقط بلدند فلسفه را در چند كتاب فلسفي از جمله شفاي ابن سينا جست‌وجو كنند؛ درحاليكه سعدي و خاقاني همگي در آثار شعري خود فلسفه را مطرح كرده‌اند. حافظ يك فيلسوف بزرگ است و اينكه همه مي‌پرسند فلسفه اسلامي چيست فاجعه‌اي بزرگ است كه آن‌را در خلال انديشه‌هاي حافظ نمي‌بينند.
ديناني يادآور شد: در مغرب جهان اسلام اندلس حوزه فلسفي نيرومندي با نمايندگي چون ابن باجه، ابن طفيل و ابن رشد كه بي‌ترديد فيلسوف هستند به‌وجود آمد؛ اما با كمال تاسف بايد بگويم كه در كشور ما با هيچ كدام از اين فيلسوفان آشنايي ندارند.
ديناني متذكر شد: از زمان ابن رشد تاكنون 800 سال مي‌گذرد؛ ولي هنوز يك كتاب مستقل درباره او نوشته شده است و اصلا اسمش هم نيست. ملاصدرا در آثارش از همه اسم مي‌برد؛ جز ابن رشد و البته فقط در جايي آن هم به نام پدرش اشاره مي‌كند.
وي افزود: ولي عجيب است كه عرفان آن سرزمين و اوجش ابن عربي در ايران بيش از هر كشور ديگري شناخته شده است. 800 سال است كه كتاب “فصوص الحكم“ ابن عربي تدريس مي‌شود و اين سؤال است كه چرا عرفان ابن عربي اين همه در ايران رواج پيدا كرد و چرا فلسفه ابن رشد اين همه مهجور و متروك مانده است؛ در حاليكه ابن رشد فيلسوفي بزرگ و ارسطوشناسي است كه نه تنها جهان اسلام، بلكه به جهان غرب اعتقاد دارد. او بيش از هر شخص ديگري ارسطو را مي‌شناسد. به هر حال، ابن رشد به غرب رفته است و در ايران ناشناخته مانده، اين مساله چرايي دارد كه در اين جلسه آن‌را نمي‌گويم. به همان اندازه كه او طرفدار ارسطو است، دشمن ابن سيناست و شايد يكي از علل عدم ورودش به ايران اين باشد.
غلامحسين ابراهيمي ديناني خاطرنشان ساخت: ايران مهد فلسفه است و چراغ فلسفه در آن خاموش نشد، سوسوزد و به زردي گراييد، اما اين شمعك تا امروز روشن باقي ماند؛ درحاليكه در سوريه يمن و عربستان سعودي خاموش شد.
وي از كتاب تهافه‌التهافه ياد كرد و گفت: ابن رشد اين كتاب را در مقابل كتابي به همين عنوان از غزالي نوشت و به جرات مي‌توان گفت اين كتاب در رد ابن سيناست. دو فيلسوف مثل ابن سينا و ابن رشد در برابر هم مي‌ايستند، آن وقت مي‌گويند در اسلام فلسفه يكسان است.
ديناني در پايان تصريح كرد: ابن رشد براي ما كمتر شناخته شده است و در غرب، بيشتر.

قرار بود در اين مراسم وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز درباره ارزيابي يكصد و پنجاه نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه صحبت كند كه ظاهرا به دليل همزماني همايش ديگري نتوانسته بود حضور يابد.