خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: نگاهي به وبلاگها
نشستن بالاى توپ مرواريد (توپى قديمى در ميدان ارگ تهران) براى برآورده شدن آرزو، كوزه شكستن، فالگوش، گرهگشايى، دفع چشمزخم و بختگشايى، كندر و خوشبو، قلياسودن، آش بيمار، فال گرفتن با بولوئى (كوزه دهان گشاد كوچكى كه در قديم براى نگه داشتن ادويه به كار مىرفت) و تيراندازى ...
به گزارش سرويس “نگاهي به وبلاگها”ي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)http://www.iid.org.ir آدرس“موسسه گفتگوي اديان” است،“عليرضا جبارى” تحتعنوان“ايرانيان و آيين چهارشنبه سورى” مينويسد:
برگزارى مراسمى به نام “چهارشنبه سورى” يا “چارشنبه سورى” نزد ايرانيان از دير باز مورد توجه بوده و پس از ورود اسلام به ايران نه تنها سابقه خود را از دست نداد، بلكه برخى از آيين و مراسم آن نيز به نوعى با فرهنگ اسلامى درآميخت.
ريشه اصلى اين مراسم را نمىتوان بهصراحت به دوران خاصى از تاريخ ايران باستان اطلاق كرد، اما به نظر مىرسد كه مراسم آتشبازى و برخى سنتهاى چهارشنبه سورى در دوران كهن و به خصوص در زمان اديان مختلف به نوعى با آرا و عقايد آن اديان درآميخت.
آرياييان تمايل داشتند در طول سال شبى را با آتشبازى و شادمانى سپرى كنند؛ به همين دليل به شيوههاى مختلف مىكوشيدند تا از اديان و باورهاى رايج زمان خود نيز “حكم تاييدى” براى بقاى اين مراسم اخذ كنند.
در دورانى اين مراسم با باورهاى ميترايى و اعتقاد عمومى به آتش به عنوان ركنى از اساس خلقت جهان درآميخت و در دورانى ديگر نيز اعتقادات دين زرتشت در احترام به آتش را دستمايه بقاى خود كرد.
مرحوم “على اكبر دهخدا” در لغتنامه جامع خود درباره اين روز اين گونه آورده است: “آخرين چهارشنبه اسفند ماه هر سال شمسى است كه ايرانيان در شب آن چهارشنبه جشن “چارشنبه سورى” مىگيرند و آداب و رسوم خاصى را در آن شب برگزار مىكنند.”
“جشن چارشنبه سورى از جشنهاى ملى و باستانى ايرانيان است و هنوز در بسيارى از شهرها و روستاهاى ايران شب اين روز را به طرزى خاص جشن مىگيرند.”
دهخدا افزوده است: “اشتقاق تركيب چهارشنبه سورى يعنى چهارشنبه عيش و نوش كه مىرساند اين شب براى جشن و سرور بنياد گذاشته شده است.
آيين اين شب دو قسم است: يك بخش آن عمومى و مشترك ميان تمام مردم ايران كه حتى بعضى از آنها را در ملل ديگر نژاد آريا مىتوان يافت (مانند مردم مناطق قفقاز كه هم اكنون نيز به اين مراسم مىپردازند) و بخش ديگر آن نيز مخصوص مناطق عمده ايران، از جمله تهران است.
آتش افروزى و افروختن آتش هر چند قديمىترين بخش آيين چارشنبه سورى بوده، اما تنها يكى از مراسم اين شب نزد ايرانيان بوده است.
مراسم ديگرى همچون نشستن بالاى توپ مرواريد (توپى قديمى در ميدان ارگ تهران) براى برآورده شدن آرزو، كوزه شكستن، فالگوش، گرهگشايى، دفع چشمزخم و بختگشايى، كندر و خوشبو، قلياسودن، آش بيمار، فال گرفتن با بولوئى (كوزه دهان گشاد كوچكى كه در قديم براى نگه داشتن ادويه به كار مىرفت) و تيراندازى و آتش بازى از جمله مراسم ايرانيان در قديم بوده است.
به نظر مىرسد مراسم آتش بازى و تيراندازى يك رسم متداول نزد ايرانيان بوده كه در جشنها و شادىها صورت مىگرفت.
از ميان اين مراسم، سنت “كندر و خوشبو” به اين صورت بود كه زنان بر دكان عطارى مىرفتند و از او "كندر وشا براى كارگشا" مىخواستند و تا عطار مىرفت و آن را مىآورد، آنها فرار مىكردند. اين رسم ويژگىهايى داشت: از جمله اينكه دكان عطارى حتما بايد رو به "قبله" مىبود و درخواست اسفند (اسپند) و كندر به اين دليل بود كه در شب چهارشنبه سورى آن را در آتشى كه مىافروختند، به منظور دفع چشمزخم و حل مشكل خود مىريختند...