خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فناوري استراتژيك - فناوري برتر
نخستين كنگره بينالمللي اخلاق زيستي با حضور 70 نفر از دانشمندان و محققان برجسته داخلي و خارجي در زمينههاي مختلف اخلاق زيستي از ششم تا هشتم فروردين ماه در هتل آزادي تهران برگزار شد.
به گزارش خبرنگار «فناوري» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، در اين كنگره كه از سوي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فناوري، مركز تحقيقات اخلاق و تاريخ پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران و با همكاري سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد «يونسكو» برگزار شد، 30 تن از دانشمندان برجسته صاحبنظر در زمينههاي مختلف اخلاق زيستي از كشورهاي كانادا و فرانسه، اسپانيا، مراكش، هند، سوئد، هلند، فيليپين، پاكستان، مجارستان، آلمان، آمريكا، ايتاليا، مصر، بلغارستان، استراليا به همراه محققان و متخصصان كشورمان سخنراني و مقاله ارائه كردند.
در پايان اين كنگره نيز بيانيهاي با عنوان «بيانيه تهران» از سوي شركتكنندگان تصويب و منتشر شد كه به عنوان يكي از اسناد يونسكو ثبت شده و مورد استفاده كشورهاي مختلف قرار خواهد گرفت.
در اين بيانيه كه به تصويب و انتشار بيانيه يونسكو تحت عنوان «بيانيه جهاني اخلاق زيستي» سرعت خواهد بخشيد، بر موارد مختلف اخلاق زيستي تأكيد و پيشنهاد شده است كه همكاريهاي بينالمللي توسط يونسكو در اين زمينه انجام شود.
به گزارش ايسنا، نخستين كنگره بينالمللي اخلاق زيستي، شنبه هفته گذشته، با سخنراني رييس جمهور، دبيركل يونسكو، وزير علوم و جمعي از دانشمندان و محققان برجسته داخلي و خارجي حوزه اخلاق زيستي در محل مجموعه سعدآباد تهران افتتاح شد.
حجتالاسلاموالمسلمين سيدمحمد خاتمي، در سخنان خود در مراسم افتتاح كنگره در جمع ميهمانان داخلي و خارجي تاكيد كرد: «اهتمام به اخلاق در همه عرصههاي فردي - جمعي و ساحتهاي علمي و فرهنگي و اجتماعي يك فريضه است.»
وي افزود: «اخلاق زيستي جزئي از اخلاق به معناي عام است و اين امر را به فال نيك ميگيرم كه در اين بهار طبيعت، بحثي را دربارهي موضوعي آغاز كردهايم كه گمشده اصلي بشر است و شايد مشكلات بشر امروز به خاطر درماندگي از اخلاق باشد.»
رييس جمهور در بخش ديگري از سخنان خود خاطرنشان كرد:« افتخار پيروي از ديني را داريم كه پيامبرش هدف بعثت خويش را به كمال رساندن مكارم اخلاقي ميداند و اخلاق در اين آيين، مايه و پايه است و ارزش و اعتبار هر انساني به ميزان برخورداري او از معيارهاي والاي اخلاقي است؛ بنابراين اهتمام به اخلاق در همه عرصههاي فردي - جمعي و ساحتهاي علمي و فرهنگي و اجتماعي يك فريضه است.
گويا نخستين كتابي كه به روشني به مباحث مربوط به اخلاق پرداخته است، كتاب اخلاق نيكوماخوس ارسطو است، چنانكه تقسيم فلسفه به فلسفه عملي و نظري و تقسيم عقل به عقل عملي و نظري نيز به او برميگردد. گرچه ارسطو نخستين فيلسوفي است كه به دقت و تفصيل به مباحث مربوط به اخلاق پرداخته است، اما بيشك او نخستين متفكري نيست كه در باب معناي اخلاق و فعل اخلاقي به تأمل پرداخته است. استاد او افلاطون «حقيقت» را چنان تفسير ميكرد كه «زيبايي» و «خير» و «صدق» - يعني آنچه به حوزه زيباييشناسي و اخلاق و فلسفه و علم مربوط ميشود - از مصاديق آن محسوب ميشوند.
اخلاق و علم و فلسفه - چه از نظر ارتباطات مفهومي و چه از نظر روابطي كه در سير تاريخي با يكديگر داشتهاند - چنان به يكديگر وابستهاند كه تأمل و تفكر در باب هر يك، بدون مراجعه به ديگري قطعا تفكري ناقص و تأملي غيركافي خواهد بود.
مشارب مختلف اخلاقي و مكاتب گوناگون فلسفي همگي كوشش ميكنند كه از نحوه ارتباط ميان اخلاق و علم پرده بردارند. ضمنا نحلههاي فرهنگي كه معتقد به جدايي كامل ميان امور واقع (facts) و ارزشها (values) هستند و بخش زيادي از كوششهاي فلسفي خود را صرف بيان نحوهي استقلال اين مفاهيم از يكديگر ميكنند، وقتي بخواهند نگاهي جامع و كلي بر حيات مادي و معنوي انسان بيفكنند، لاجرم نوعي هماهنگي و مسانخت و مشاركت را در ميان «علم» و اخلاق و امور واقع و ارزشها مشاهده ميكنند.
ريشههاي وجودي مشترك ميان علم و اخلاق ناشي از گستردگي تجربههاي اجتماعي و سياسي و فرهنگي انسان است كه هر دو حوزهي علم و اخلاق را در برميگيرد و درست به دليل آبشخور مشترك علم و اخلاق يعني تجربهي زندگي فردي و اجتماعي انسان است كه ميبينيم هر بحران عظيم تاريخ كه به وجود آمده، هر دو عرصه را به يك نسبت متأثر ساخته است. بحران كه ميآيد، هيچ نقطهاي در حيات انسان، از آن مصون نميماند. بحران موجب دگرگوني و تحول عميق در فكر فلسفي، تجربهي عرفاني، فهم ديني، نظريهي علمي و فكر اخلاقي ميشود و نكتهي جالب اين است كه هر برونشد و مفري كه براي غلبه و گذر از تنگناي بحران در هر يك از حوزههاي معرفتي پيدا شود، بتمامه در حوزههاي ديگر مورد اقتباس واقع ميشود.
علاوه بر اشتراك علم و اخلاق در ريشه و مسير تاريخي، نوع ديگري از داد و ستد ميان اين دو وجود داشته و دارد.
پيشرفتهاي علمي، موجب پيدايش مسائل جديدي براي اخلاق ميشود:
آنچه امروز در باب تكثير انسان و يا دستكاريهاي ژنتيك در پيش روي متفكران اعم از حقوقدانها و فيلسوفان اخلاق مطرح ميشود، نمونهي روشني از اينگونه مسائل است. اخلاق هنجاري (normative ethics) كوشش ميكنند براي اين سوالات پاسخهاي روشني پيدا كند. دامنه سوالاتي كه امروز مقابل اخلاق هنجاري قرار دارد بسيار گسترده است، به نحوي كه در خصوصيترين هنجارهاي زندگي زناشويي تا عموميترين مقررات مربوط به حفظ محيط زيست، همگي از مصاديق اين پرسشها محسوب ميشود.»
رييس جمهور تصريح كرد: «يكي از مسائل بسيار مهم سياسي كه مخصوصا اين روزها اهميت فراواني يافته است و مستقيما با بحث علم و اخلاق ارتباط دارد، مسأله سلاحهاي كشتار جمعي از قبيل سلاحهاي اتمي، ميكروبي و شيميايي است. آنچه در تاريخ علم و ديپلماسي به «قضيه اوپنهايمر» معروف شده است، در حقيقت يك «قضيهي شخصيه» نيست. امروز جهان در معرض خطر جدي توليد و تكثير سلاحهاي كشتار جمعي است.
سلاحهاي كشتار جمعي گرچه به سفارش سياستمداران و نظاميان ساخته ميشود، اما متأسفانه در لابراتورهاي دانشمندان آزمايش و توليد ميگردد. عطف عنان علم از زمان بيكن از «حقيقت» به طرف «قدرت» وقتي معناي هولناك واقعي خود را آشكار كرد كه در يك طرفهالعيني، جان هزاران انسان بيگناه را در ناكازاكي و هيروشيما گرفت و هزاران نفر ديگر را براي همه عمر مجروح و معلول ساخت و اين حكايت اندوهبار همچنان ادامه دارد.
نميتوان و نبايد با تكثير و توليد سلاحهاي كشتار جمعي، به خاطر «مصلحت» مخالفت كرد؛ چنين مخالفتي فقط تا وقتي ادامه پيدا ميكند كه آن «مصلحت مفروض» وجود داشته باشد، به محض اينكه آن مصلحت از ميان رفت، مخالفت با توليد و تكثير سلاحهاي كشتار جمعي هم از ميان ميرود. بهنام اخلاق، بهنام حفظ حيات و حقوق بشر و بنام احترام به زندگي همهي انسانها در همه جاي زمين، بايد به نحو مطلق - بياما و اگر - و در همه وقت و همهجا با توليد و تكثير سلاحهاي كشتار جمعي مخالفت كنيم و مخالفت كسي كه خود در نهان و آشكار چنين سلاحي توليد ميكند هيچ ارزش اخلاقي ندارد. چنين مخالفتي وقتي اخلاقي است كه بهرهاي از «حقيقت» داشته باشد.»
به گزارش خبرنگار ايسنا، پيش از سخنان رييسجمهور، وزير علوم، تحقيقات و فناوري نيز در سخناني، دستيابي به زيرساختهاي علمي را كه شرط اول توسعه و بيرون آمدن از دايره عقبماندگيهاست از حقوق اساسي و بنيادي تمام ملتها عنوان كرد و اظهار داشت: « امروزه پيوند ميان توسعه علمي و توسعه همهجانبه و پايدار، پيوند معنيدار و تعيينكنندهاي است و قرار گرفتن در مسير توسعه علمي جهان را از موقعيتهاي تبعيضآميز دور ميكند.»
وي با تأكيد بر ضرورت رعايت اصول اخلاقي در مسائل زيستي، تصريح كرد: «در شرايطي كه افزايش جمعيت، كمبود مواد غذايي، بروز و شيوع انواع بيماريهاي واردشده در محيط محيط امنيت ملي كشورها را تهديد ميكند، ابزار توانمند بيوتكنولوژي، انقلاب عظيمي در پزشكي، صنعت كشاورزي و محيط زيست بوجود آورده و اميدي براي حل بسياري از مشكلات حاد بشر در سده 21 به شمار ميآيد.»
توفيقي افزود: «سرمايهگذاري در اين جهت كه منافع زيادي را نصيب كشورهاي توسعه يافته كرده و با ايجاد مشاغل جديد باعث رونق اقتصادي آنها شده است ميتواند به پيشرفت و بهبود زندگي بشر كمك كند. همچنين در بسياري از كشورهاي در حال توسعه به اين علم توجه زيادي شده است كه از جمله اين كشورها ميتوان به كوبا، هند، تايوان، كره جنوبي، نيجريه و ايران اشاره كرد كه در اين جهت برنامهريزي و سرمايهگذاري كرده و حركت رو به رشدي داشتهاند. »
وزير علوم با بيان اينكه بكارگيري روشهاي علمي جديد در بهرهبرداري از طبيعت زندگي را براي بشر مطلوب كرده است، اظهار داشت: «با اين حال در برخي موارد اين مسأله باعث بروز مشكلات جديدي در عرصه بهداشت، سلامت و محيط زيست و حتي بر عرصههاي باورهاي مذهبي، ارزشهاي اخلاقي و روابط حقوقي و انساني شده است.»
وي با اشاره به اقدامات صورت گرفته در اين راستا، خاطرنشان كرد:«پروتكل ايمني زيستي كارتاهنا كه نخستين موافقتنامه قانوني در مورد تجارت فرآوردهها و كالاهاي تغيير يافته ژنتيكي است موافقتنامه تعهدآور بينالمللي زيست محيطي است كه در روند مذاكرات به عمل آمده ميان متخصصان، نمايندگان و صاحبان صنايع تجارت و كشاورزي بيش از 170 كشور و سازمان ملي در اجلاس فوقالعاده كنفرانس متعهدان تنوع زيستي تنظيم و تصويب شد.»
به گفته وي همچنين در نهمين اجلاس كميته بينالمللي اخلاق زيستي يونسكو نيز مباحث كاملا تخصصي نظير تشخيص مولكولي بيماريهاي وراثتي، انتقال ژن و چگونگي استفاده از منابع ژنتيكي، تحقيقات مولكولي در ارتباط با سيستم اعصاب مركزي و مغز، ژنتيك جمعيت و تنوع ژنتيكي مورد بحث و بررسي قرار گرفت.
وزير علوم همچنين بر رعايت ملاحظات اخلاقي و اتخاذ تذابيري براي جلوگيري از ناهنجاريها و سوءاستفادههاي احتمالي در اين خصوص تأكيد كرد.
دكتر توفيقي با تقدير از تلاش ارزنده يونسكو در امر توسعه علم و فناوري در جهان و تدوين و تصويب بيانيههاي مهم در مورد اخلاق زيستي، التزام خود را به رعايت مفاد بيانيههاي سازمان ملل و يونسكو اعلام كرد.
وزير علوم همچنين در بخش ديگري از سخنان خود به اقدامات ايران در اين جهت اشاره كرد و گفت: «بدون شك يك نياز واقعي و فوري براي تقويت زيست فناوري در ايران وجود دارد و آينده ما به چگونگي گسترش صنايع متكي به اين علم بستگي دارد.»
وي در پايان به تبيين بينشهاي اخلاق زيست فناوري توسط متخصصان ايراني و كميته ملي زيست فناوري اشاره و تصريح كرد: به منظور گسترش اخلاق در علم و فناوري «انجمن ايراني اخلاق در علوم و فناوري» در سال 1383 تأسيس شد كه پيشبرد اخلاق در علوم و فناوري و بهبود امور آموزشي و پژوهشي در زمينه اخلاق در پژوهشها و اخلاق در زمينههاي تخصصي برخي از اهداف تأمين اين انجمن ميباشد. همچنين برگزاري كارگاه آموزشي، ارائه پيشنهاد اختصاص جايزه بينالمللي ابن سينا در زمينه اخلاق در علم و فناوري از سوي ايران و تصويب آن در سال 2003 و شركت فعال نمايندگان ايران در اجلاس يونسكو برخي از ديگر اقدامات ايران بوده است.
«كوچيرو ماتسورا»، مديركل يونسكو نيز در مراسم افتتاح نخستين كنگره بينالمللي اخلاق زيستي در سخناني با اشاره به تاثيرات عميق توسعه فناوري بر زندگي انسان، رعايت اخلاق را در توسعه فناوري به خصوص در زمينه ژنتيك ضروري خواند.
وي با اشاره به تلاشهاي گسترده يونسكو در اين راستا خاطرنشان كرد: «يونسكو با تهيه گزارشها و انتشار بيانيههاي محيط در اين زمينه در جهت حفظ كرامت انساني كوشيده است. همچنين بسياري از كشورها نيز در زمينه رعايت كرامت انساني در علوم با يونسكو همكاري ميكنند و كشورهاي عضو موظف به اجراي بيانيههاي اين سازمان هستند.»
ماتسورا همچنين اصول و اخلاق زيستي ضمن حفظ حقوق بشر را برخي از زمينههاي بيانيههاي يونسكو عنوان كرد و گفت: اين اصول بايد در جامعه جهاني مورد قبول قرار گرفته و اجرا شود.
دكتر محمد حسين صنعتي، رييس پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فناوري و دبير كنگره نيز با بيان اينكه بيوتكنولوژي در دهههاي اخير انقلاب بزرگي در جامعه بشري ايجاد كرده است، گفت:«اين علم ظرفيت آن را دارد كه بيش از ساير علوم در زندگي بشر تأثيرگذار و منشاء تحول باشد.»
وي با تأكيد بر ضرورت بهرهبرداري مفيد از اين فناوري و حذف استفادههاي غيرمفيد از آن، تصريح كرد: بيوتكنولوژي به عنوان يكي از اولويتها براي توسعه علم و فناوري در كشور محسوب ميشود كه در جهت تحقق اهداف آن تلاش بسياري صورت ميگيرد.
رييس پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فناوري بيانيههاي جهاني اخلاق زيستي، بيولوژي مولكولي، تحقيقات سلولهاي مولكولي و بافت و آموزش اخلاق زيستي را به عنوان برخي از موضوعات اصلي اين كنگره اعلام كرد و ابراز اميدواري كرد كه برگزاري اين كنگره گامي اساسي در جهت تحقق اهداف مورد نظر در زمينه اخلاق زيستي در سطح بينالمللي باشد.
به گزارش خبرنگار ايسنا در ادامه اين مراسم بيانيه انجمن ايراني اخلاق در علوم و فناوري توسط دكتر داريوش فرهود قرائت شد.
در بخشي از اين بيانيه آمده است: «انجمن ايراني اخلاق در علوم و فناوري با همياري عدهاي از استادان، محققان و متخصصان و علاقمندان براي پيشبرد و ارتقاي اخلاق در علوم و فناوري و استفاده از گنجينه عظيم فرهنگ ملي و آموزههاي ديني، تأسيس شده است.در آغاز قرن 21 ميلادي (14 شمسي)، گسترده شدن ابعاد علوم و فناوري و اثرات آن بر جامعه، منابع طبيعي و محيط زيست، مسؤوليتهاي اجتماعي دانشمندان، مطرح شدن مباحث نو مانند زيست فناوري و اطلاعات، چالشهاي مهمي پيشروي جامعه علمي در سطح جهان و ايران قرار داده است.
تجلي اخلاق در علوم و فناوري در تمامي ابعاد جامعه علمي منعكس ميشود. اخلاق و رفتار دانشمندان، اخلاق و منابع طبيعي و خدادادي، تعهدات اجتماعي انديشمندان، اخلاق در آموزش و پژوهش، اخلاق حرفه، اخلاق يادگيري (دانشجو)، اخلاق در زمينههاي جديد فناوري و مرتبط با انسان (زيستي)، اخلاق و مديريت سازمانهاي علمي، صداقت و اعتبار علمي و دانشگاهي، اخلاق دادهها و اطلاعات، از زمينههايي هستند كه نياز به بررسي و تبيين اصول و آييننامه دارند.
بخشي از راهكارهايي كه امروزه براي چالشهاي اخلاقي در علوم و فناوري مطرح شده است، بر اساس تحقيقات و مطالعات علمي براي تدوين آييننامههايي با مشاركت جوامع علمي و اجرايي، تدوين راهنماها و استانداردهاي رفتاري و حرفهاي، تعيين مسؤليتهاي حقوقي و اجتماعي، سوگندنامهها، بيانيههايي در مورد حقوق مردم، دستورالعملهاي حرفهاي و موضعگيري در زمينههاي خاص علمي بوده است. بخشي از راهكارهاي موجود و بخشي نيز در پيشينه تاريخي ايران و جهان، منابع ارزشمندي براي استناد و بهرهگيري براي تدوين آييننامههاي كاربردي، موجود هستند.»
انجمن ايراني اخلاق در علوم و فناوري در پايان اين بيانيه با دعوت از مجامع علمي كشور براي آغاز حركتي وسيع و با عزم ملي براي برخورد با چالشهاي اخلاق در علوم و فناوري و ابراز اميدواري نسبت به اينكه «توسعه مبتني بر دانايي» كشور توأمان با اصول و مباني اخلاقي به پيش رود، تاكيد كرده است: «تدوين چارچوب ملي اخلاق زيستي، تدوين قوانين و مقررات ملي اخلاق زيستي، آموزش و اطلاعرساني به جامعه علمي و عمومي ميتواند آغازگر حركت «اخلاق زيستي» در كشورمان باشد. »
به گزارش ايسنا، محققان و انديشمندان شركت كننده در نخستين كنگره بينالمللي اخلاق زيستي در سخنرانيها و مقالات خود با بررسي زمينههاي مختلف اخلاق زيستي بر رعايت كرامت بشري و ارزشهاي انساني در عرصه فناوريهاي زيستي تاكيد كردند.
دكتر سيد مصطفي محقق داماد، استاد دانشگاه شهيد بهشتي و عضو هيات مديره انجمن ايراني اخلاق در علوم و فناوري يكي از سخنرانان اين كنگره بود كه تحت عنوان «رعايت كرامت بشري، محور اصلي اخلاق» به بين ديدگاههاي خود پرداخت.
وي گفت: «در قرآن، كرامت به معناي فصل تمايز و عامل جدا كننده بشر از ساير مخلوقات است و كرامت، انسان را نسبت به ساير موجودات برتري ميبخشد.»
عضو كميته ملي اخلاق زيستي يونسكو در ايران با اشاره به نزاع بين توسعه اقتصادي و كرامت بشري در سالهاي پس از جنگ جهاني دوم و تجاوز توسعه اقتصادي به حريم انسان، اظهار داشت: «در حال حاضر مساله نزاع برانگيز، تنها مسايل اقتصادي نيست بلكه امروزه بين علم و كرامت بشري نيز درگيري وجود دارد و علم به حريم كرامت بشري تجاوز كرده است.»
دكتر محقق داماد خاطر نشان كرد: «بسياري از مقولههايي كه تا به حال ارزش محسوب ميشدند به ضد ارزش تبديل شدهاند و بشر در انتخاب راه كمال سر در گم مانده است.»
دكتر داريوش فرهود، استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران و عضو هيات مديره و هيات موسس انجمن ايراني اخلاق در علوم و فناوري نيز در سخناني به مرور ملاحظات اخلاقي در ژنتيك پزشكي پرداخت و گفت: «در ايران باستان منشور پادشاهي كوروش نويد و تضمين آزادي انسانها و حقوق بشر را اعلام كرد و داريوش حدود 2500 سال پيش تامين اجتماعي و دستمزد كارگران و برابري حقوق زن و مرد و ديگر قوانين و اصول و مباني اخلاقي را ارايه و اجرا كرد.»
وي گفت: «در ده سال گذشته چندين گروه كاري در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به طور موازي به بررسي، پژوهش و انتشار مقالات و كتابهايي در زمينههاي گوناگون اخلاق پزشكي و اخلاق زيستي پرداختهاند.»
دكتر فرهود افزود: «از سال گذشته به دعوت جامعه انجمنهاي علمي گروههاي پزشكي يك گروه كاري تشكيل شد كه به جمعآوري، تنظيم و هماهنگ سازي قوانين و اصول اخلاقي براي تخصصهاي گوناگون پزشكي همت گماشته است.»
دكتر عليرضا ميلاني فر، عضو هيات علمي پژوهشكده ابن سينا جهاد دانشگاهي نيز در سخناني با تاكيد بر لزوم محرمانه نگهداشتن اطلاعات ژنتيكي افراد، گفت: «با توجه به پيشرفتهاي روز افزون جهاني و ملي در زمينه ژنتيك و زيست فناوري و افزايش امكان دسترسي به دادههاي ژنتيك اشخاص و تهديد آزادي و تحديد حريم خصوصي آنان بايد با توجه به اصول مسلم حقوقي ايران و عنايت به مفاد اسناد بينالمللي مربوطه، مقرراتي وضع شود تا به نحو اكمل، حريم خصوصي، حفاظت از اطلاعات شخصي افراد و تعهد به رازداري حرفهيي مطلق توسط اعضاي گروههاي پزشكي و ساير رشتههاي مربوطه را تضمين كند.»
موبديار مهران غيبي، عضو هيات علمي مركز تحقيقات كشاورزي كرمان نيز با اشاره به مباني فلسفي اخلاق زيستي در ايران باستان گفت: «بنابر آموزشهاي گاتها كه بنياد باورها، ارزشها و راهكارهاي زندگي در ايران باستان است، اگر بخواهيم به آسايش و آرامش در دو جهان برسيم بايد رو به سوي خداوند نماز گزارده، كردار خود را با دانش كامل و خرد خود را با منش نيك هماهنگ كرده براي خرسندي جهانيان و آبادي جهان كوشيد.
اين كوشش همان آيين خداي دانا و بنياد همه ارزشها و اخلاق نيك به ويژه در زمينههاي زيستي است.»
براساس اين گزارش، مراسم اختتاميه كنگره بينالمللي اخلاق زيستي عصر روز دوشنبه در هتل آزادي تهران برگزار شد. دكتر توفيقي، وزير علوم، تحقيقات و فناوري در سخناني در اين مراسم توجه به ارزشهاي اخلاقي را يكي از اركانهاي توسعه پايدار عنوان كرد و با تاكيد بر توجه به ارزشهاي اخلاقي و انساني تصريح كرد: «بدون ترديد توسعه پايدار بدون توجه به ارزشهاي اخلاقي امكانپذير نيست و بدون آن نميتوانيم آينده روشني براي جامعه بشري تصور كنيم.»
وي افزود: «بدون ترديد اخلاق زيستي حركت جهاني است و همه بايد در آن مشاركت كرده و تصميمگيران نسبت به اين موضوع تعهد داشته باشند و جامعه علمي جهاني را حمايت و تقويت كنند.»
وزير علوم در ادامه حضور رييسجمهوري را در مراسم كنگره بينالمللي اخلاق زيستي پشتوانه بزرگي براي فعاليتهاي بعدي عنوان كرد.
دكتر توفيقي همچنين با ابراز اميدواري از كيفيت مقالات علمي در زمينه اخلاق زيستي خاطرنشان كرد: «ايران كشوري پهناور با تمدني كهن و سرشار از دانشمندان با اخلاقي است كه بايد در بحث اخلاق در علم و اخلاق زيستي پيشگام بوده و همكاري خوبي با يونسكو داشته باشند. از سوي ديگر اين بحث بايد در جامعه علمي فراگير شود.»
به گزارش ايسنا، وزير علوم، تحقيقات و فناوري در ادامه پيشنهاد كرد: «وزارتخانهها و سازمانهاي مختلف بايد يك كميته دايمي براي اخلاق زيستي تشكيل داده و در اين جلسات شركت كرده و دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي را جهت پيگيري فعاليتهاي پژوهشي و آموزشي تشويق كنند.»
وي افزود: «موضوعات علمي اخلاق زيستي بايد همه ساله مطرح و سمينارهاي آن همه ساله برگزار شود.همچنين وزارت بهداشت و ساير وزارتخانهها نيز از اين جريان همكاري كنند تا با يك عزم ملي اين كار دنبال شود.»
گفتني است، در مراسم پاياني نخستين كنگره بينالمللي اخلاق زيستي علاوه بر ارائه بيانيه تهران، از صاحبان مقالات برگزيده علمي نيز تقدير به عمل آمده و جوايزي به آنها اهدا شد.