خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فرهنگ و ادب - ادبيات
انجمن نوسيندگان كودك و نوجوان ايران همزمان با به پايان رسيدن يك دوره فعاليت وزارت فرهنگ و ارشادسالامي، با قدرداني از زحمات وزير و مديران قبلي وزارتخانه و آرزوي توفيق خدمت براي مديريت جديد، جمعبندي و تحليل خود را از سياستها و عملكرد اين وزارتخانه در حوزه مسائل فرهنگي كودك و نوجوان اعلام كرد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دستآوردهاي قابل تقدير وزارتخانه از اين قرار اعلام شده است:
1. حمايت از تاسيس و فعاليتهاي نهادهاي مدني كتاب كودك و نوجوان همچون انجمن نويسندگان كودك و نوجوان و ساير نهادهاي مدني مشابه براي تحقق اهداف فرهنگي و حركت به سوي جامعه مدني.
2. معافيت مالياتي نويسندگان و بيمه نويسندگان در حمايت از اهل قلم و انديشه.
3. راهاندازي و انتشار منظم نشريات ادواري در حوزه نقد و اطلاعرساني كتاب كودك همچون ماهنامه كتاب ماه كودك و نوجوان و هفتهنامه كتاب هفته و حمايت از نشر مجلات خصوصي براي ارتقاي سطح كيفي كتاب كودك و نهادينه ساختن آن.
4. برپايي نخستين جشنواره بينالمللي كتاب كودك و نوجوان در شهر كرمان با حضور تعداد قابل توجهي از دستاندركاران اين عرصه.
5. توجه قابل قبول به كتاب كودك و نوجوان در نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران در سالهاي گوناگون و محور قرار گرفتن كتاب كودك در يك دوره نمايشگاه.
6. توجه مناسب به كتاب كودك و نوجوان در «كتاب سال جمهوري اسلامي ايران» و افزايش سهميه و ارتقاي كتابهاي كودك و نوجوان.
7. ارتقاي جايگاه اداري كتاب كودك و نوجوان در اين وزارتخانه و تلاش براي روشمند ساختن حمايتهاي دولت در عرصه خريد كتاب، وام و منوط ساختن دريافت آن به ارايه قرارداد ناشر و نويسندگان.
8. حمايت از برپايي اولين دوره جشنواره كتابهاي خانگي.
با اين حال از منظر يادشده، عملكرد اين وزارتخانه در حوزه كتاب و نوجوان با نواقص و انتقادهايي نيز روبهرو بوده كه اينگونه اعلام شده است:
1. سياستهاي ناشرمحورانه كه به برخي سوءاستفادهها و ناديده گرفته شدن جايگاه پديدآورندگان و مخاطبان منجرشد. نبود توجه كافي به پديدآورندگان حوزه تاليف در حرفه نشر موجب افت ميزان كتابهاي خلاق و هنرمندانه و تاليفي در برابر جريان ترجمه و كتابسازيهاي كمارزشتر شد. در سياستها و برنامههاي دولت پديدآاورندگان در مقايسه با ناشران از جايگاه كماهميتتري برخوردار بودند؛ براي نمونه، معاون امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در دوره دو ساله مسؤوليت خود حتا يك ديدار نيز با انجمنهاي نويسندگان نداشت.
2. سهم نويسندگان از حمايـتهاي دولت براي حضور در نمايشگاه، جشنوارهها و مجامع بينالمللي بسيار كمتر از سهم ناشران و مديران و كاركنان وزارت ارشاد بوده است.
3. ديدگاه ناشرمحورانه سبب نگاه ابزاري و تشريفاتي به انجمنهاي نويسندگان در برنامههايي همچون نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران، جشنواره كتاب كودك و نوجوان ايران، جشنواره و نمايشگاه سراسري مطبوعات، جشنواره بينالمللي فيلم كودك و... شد؛ به نحوي كه حضور انجمنها در اين برنامهها در حد يك پيمانكار اجرايي و يا نامي جهت افزودن به گزارشهاي اداري بود.
4. فقدان توجه كافي به پژوهشهاي نظري و بنيادي در عرصه كتاب كودك و نوجوان و اجرايي نشدن اندك پژوهشهاي موجود؛ براي نمونه، پيشنهادهاي كارشناسانه مندرج در پژوهش سياستگذاري كتاب كودك و نوجوان در دهه هشتاد انجمن (به كوشش نويسندگان كودك و نوجوان) مورد توجه و پيگيري قرار نگرفت و از انتشار نتانيج اين پژوهش ممانعت شد.
5. برپا نشدن منظم و شايسته جشنواره سراسري تئاتر كودك و نوجوان حمايت نشدن از برپايي دومين جشنواره كتابخانههاي خانگي. حمايت نكردن از طرح ملي «فرهنگنامه ايرانشناسي براي نوجوانان» و تعلل در داير ساختن دبيرخانه اعطاي مدرك معادل به نويسندگان.
6. در حوزه نظارت بر كتاب كودك صرف نظر از ديدگاه موافقان و مخالفان با توجه به اين كه مؤلفان و پديداورندگان به طور مستقيم در مقوله كتاب ذينفع هستند، آييننامههاي داخلي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نميتواند ملاك نهايي نظارت بر كتاب كودك باشد و به مصوبه مجلس شوراي اسلامي با لحاظ كردن ديدگاه مؤلفان و كارشناسان نياز دارد.
با توجه به دغدغههاي قانونمدارانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در حمايت از حقوق مؤلفان، جا داشت كه براي قانونمند كردن نظارت بر كتاب كودك اقدام شود؛ تا از حاكميت سليقههاي شخصي بر امر نظارت جلوگيري شود.
انجمن نويسندگان كودك و نوجوان در پايان ابراز اميدواري كرده است مديران فرهنگي كشور با توجه به كافي به نقش و جايگاه مخاطبان كودك و نوجوان در سياستهاي فرهنگي كشور بيش از پيش از نظريات كارشناسان و متخصصان اين حوزه استفاده كنند و به تعامل صحيح با نهادهاي مدني عرصه فرهنگ تمايل بيشتري نشان دهند.