تهران، خبرگزاري جمهوري اسلامي ۸۴/۰۸/۱۶
به عقيده كارشناسان علوم ارتباطات "روزنامهنگاري سايبر" فضاي اطلاعرساني را دستخوش تغييرات اجتناب ناپذيري خواهدكرد، تغييراتي كهاگرچهراه پرابهام و دشواري را ميپيمايد اما آيندهاي درخشان را در پيش رو خواهد داشت.
در همين حال تارنماهاي خبري روزانه كه به "روزنت" شهرت يافتهاند رفته رفته مجال تازهاي فراهم آوردهاند تا ادبيات و اقتضائات متفاوتي در عرصه اطلاعرساني كشور شكل بگيرد.
روزنتها درعين آن كه مدت زمان كوتاهي ازپيدايش آنها ميگذرد، توانستهاند بخشهاي قابل توجهي از گروههاي مرجع اجتماعي را باخود همراه سازند. چنانكه دانشجويان،نخبگان و روشنفكران كه اغلب به طبقه متوسط ومتوسط به بالا تعلق دارند،اخبار و اطلاعات مورد نياز خود رااز اين رسانه نوين دريافت ميكنند و متاثر از دادههاي خبري و اطلاعاتي آن قرار دارند.
در همين حال وجود نزديك به پنج ميليون كاربر اينترنتي در كشور كه شمار آن به سرعت رو به افزايش است تعداد بازديدكنندگان روزنتها را همچنان افزايش ميدهد.
بنابر اعلام مركز آمار اينترنت جهاني در سال ۲۰۰۰ميلادي حدود ۲۵۰هزار نفر كاربر اينترنت در ايران وجود داشت، اما تعداد كاربران در سال ۲۰۰۵ ميلادي در ايران به چهار ميليون و ۸۰۰هزارنفر رسيده كه رشدي ۱۸۲۰درصدي را نشان ميدهد.
"رسانه نوين" شرايط را براي حذف و مميزي در درازمدت دشوارتر ساخته به طوري كه در عمل باعث شده تاايجاد مانع بر سر"اطلاع رساني آزاد" در درازمدت و حتي ميان مدت راه به جايي نبرد.
وجود دههاپايگاه خبرياينترنتي كه هرلحظهآخرين وقايعرا دراختيار مخاطبان قرار ميدهند، در كنار شبكههاي متعدد راديويي و تلويزيونهاي ماهوارهاي، سياستگزاران رسانهاي را به اتخاذ "سياست خبري باز" سوق ميدهد.
اتخاذ چنين سياستي البته ناگزير بهنظر ميرسد چراكه سرعت گسترش رسانههاي نوين تا حدي افزايش يافته كه جايي براي محافظهكاري باقي نميگذارد.
"نشريات الكترونيك روزانه" به عنوان يكي از دسترسترين ابزارهاي اطلاع رساني سريع و سالم مناسبات تازهاي را وارد فضاي رسانهاي كرده است.
عموميت اين رسانه نوين گرچه بسيار بالاتر از تلويزيونهاي ماهوارهاي است اما به پاي رسانه راديو نميرسد.
بااين حال روزنتهابهعنوان رسانهاي مابين راديو و تلويزيونهاي ماهوارهاي در موارد زيادي به چنان اعتباري دست يافتهاند كه ديگر رسانهها نيز به نقل اخبار آنها ميپردازند.
روزنتهاالبته از اهميت و اعتبار يكساني برخوردار نيستند،چه آنكه عملكرد اصولي و حرفهاي "رسانه" است كهدر تعيين ميزان اعتبار آن نقش تعيينكننده ايفا ميكند.رسانههاي نوين نيز ازاين قاعده جدا نيستند و دامنه تاثيرگذاري آنها تابع پايبندي به مباني حرفهاي اطلاعرساني است.
درهمين حال بهنظر ميرسد به ويژه طيماههاي گذشته،ورود شماري از روزنتهاي ضعيف و غيرحرفهاي زمينه ايجاد پديدهاي موسوم به "روزنتهاي زرد" را فراهم آورده است.
اگرچه نتايج اوليه بررسيها نشان ميدهد كه اينترنت راه خود را بهعنوان يك رسانه مهم دربين جوانان باز كرده است اما صحت مطالب بسياري از تارنماهاي خبري كه در فضاي اينترنت به اطلاع رساني ميپردازند، مورد سوال است.
اما چه عاملي به ايجاد "روزنتهاي فاقد هويت مشخص" انجاميده است و آيا "روزنتهاي زرد" به مفهومي كه در رسانه مكتوب عنوان ميشود،شكل گرفته است؟ "ماشاالله شمسالواعظين"روزنامهنگار، عصر حاضر را عصر "تكثير سلولي رسانههاي الكترونيك" توصيف ميكند و معتقد است: تقسيم بندي روزنتها به روزنتهاي زرد، سفيد و آبي تقسيم بندي زودهنگامي است و هنوز زمان ارزيابي دقيق از اين رسانه فرا نرسيده است.
به گفته وي، هويت بخشي به روزنتها و شفافسازي عملكرد آنها بدون اتخاذ سياستهاي تشويقي از سوي دولت امكان پذير نيست.
"متاسفانه تاكنون روشهاي بهكار گرفته شده توسط دولت نهتنها به شفافسازي رسانههاي الكترونيك كمك نكرده بلكه به پنهان كاري در اين عرصه دامن زده است."
سردبير روزنامه توقيف شده "جامعه" بر اين باور است كه ايجاد مانع بر سر راه فعاليت رسانههاي آشكار و شفاف و برخورد با نويسندگان اين رسانهها در واقع نويسندگان را به شفافيت گريزي و پنهانسازي تشويق ميكند.
سخنگوي انجمن دفاع از آزادي مطبوعات گفت: دولت مهمترين عاملي است كه ميتواند بهافزايش يا كاهش پديدههاي پنهان در تمام عرصههااز جمله رسانههاي مكتوب و غيرمكتوب كمك كند.
وي درعين حال ابراز عقيده كرد:با توجه به انتقال پتانسيل رسانهاي ايران از رسانههاي مكتوب به رسانههاي الكترونيك، دورهاي از كشمكش، سطحي نگري و گسترش افقي رسانههاي الكترونيك را شاهد خواهيم بود.
اين روزنامهنگارتصريح كرد: حكومت براي گذار روزنتها از دوره نابسامان كنوني بايد صبر و حوصله بيشتري از خود نشان دهد وبراي شفافسازي و هويت- دار كردن آنها سياستهاي تشويقي اتخاذ كند.
اين روزنامهنگار براين باور است كه رسانههاي الكترونيك به تدريج جايگزين رسانههاي مكتوب ميشوند وبهاين ترتيب همان مسيري كه درمورد رسانههاي مكتوب طي شد براي رسانههاي الكترونيك هم طي خواهد شد.
شمسالواعظين مهمترين عامل رشد و شكوفايي رسانهها را ايجاد زمينه كثرت گرايي دانست و گفت: كثرت گرايي زمينه دستيابي به حرفهاي شدن رسانهها، كشف استعدادها و گردآوري آنها را حول محور رسانهها فراهم ميكند.
به اعتقاد وي، براي شكوفايي رسانههاايجاد زمينه كثرتگرايي درمرحله نخست اهميت قرار دارد و ارتقاء مهارتهاي كيفي رسانهها درمرحله دوم اهميت جاي ميگيرد.تنها پس از طي شدن مرحلهاول ميتوان درمرحله دوم به كارهاي تخصصيتر و حرفهايتر رسانهاي پرداخت.
وي درعين حال برخورد افراطي و تند با روزنتهاي ضعيف و نامعتبر را "نقض غرض" ميداند و تاكيد ميكند: برخورد راديكال با روزنتهاي ضعيف و غير معتبر نه تنها به حذف آنها كمك نميكند بلكه به گسترش آنها منجر خواهد شد.
به اعتقاد اين روزنامه نگار، نوع رويكرد هر رسانه از جمله روزنت، به تدريج براي آن، اعتبار يا بياعتباري به دنبال ميآورد.
اگرچه روزنتها در غياب رسانههاي مكتوب آزاد توانستهاند به ميزان قابل توجهي به جذب مخاطب بپردازند اما اين رسانه نوين براي تداوم فعاليت و جذب مخاطبان از چه ويژگيهايي بايد برخوردار باشد؟
صاحبنظران، اطلاعرساني درست، سريع و بدون جهتگيري را در كنار برخورداري از هويت روشن از جمله عوامل موفقيت روزنتها برميشمرند.
درهمين حال روزنتهايموجود بيآنكهاغلب ازهويت كاملا شفاف وروشني برخوردار باشند هريك طيفهاي فكري خاصي را نمايندگي ميكنند.
دراينميان،برخي روزنتهاي نامعتبر نيز درفضايي كه روزنامهنگاري آنلاين،از آزادي عمل بيشتري نسبت به روزنامهنگاري در رسانههاي چاپي برخوردار است، اخبار و مطالبي را منتشر ميكنند كه در نهايت در صحت و سقم آنها ترديدهايي وجود دارد.
دايره عملكرد روزنتها راالبته تنها فضاي آزاد اينترنت تعيين نميكند. چه آن كه نويسندگان روزنتها در فضاي پر رقابت اطلاع رساني الكترونيك بدون برخورداري از اخبار، اطلاعات و مطالب جديد و شاخص راهي براي جذب مخاطب ندارند.
همچنين درفضايي كه روزنامهها ونشريات رسميبامحدوديتهايي براي اطلاعرساني روبهرو هستند روزنتهابدون رودررويي باچنين محدوديتهايي بااستفاده از برخي اطلاعات پنهان و اخبار "ويژه" كه امكان نشر در رسانههاي مكتوب را ندارند مخاطبان بيشتري جذب ميكنند
اگرچه به باور كارشناسان و صاحب نظران، روزنامهنگاري سايبر، "آزادي بيان" را تقويت ميكند اما اين پرسش نيز مطرح است كه آيا فضاي بدون مرز و آزاد اطلاع رساني روزنتها، در شرايط كنوني اطلاع رساني سالم را با چالش روبرو ميكند يا به بسط و گسترش آن ميانجامد؟
"مسعود برجيان"، وبلاگ نويس معتقد است:نياز زورنتها به كسب ياحفظ اعتبار باعث ميشود تا براي صحت و درستي اخبار و اطلاعاتي كه منتشر ميكنند، اهميت قايل باشند.
وي افزود:ميزان اعتباريك سايت خبري اينترنتي در طول زمان شكل ميگيرد و گردانندگان سايتهاي خبري معتبر با توجه به همين امر و براي باقي ماندن در عرصه رقابت چارهاي ندارند جزآنكه ازانتشار اطلاعات مخدوش و دروغ تاحدامكان پرهيز كنند.
نويسنده وبلاگ ايرانيان در عين حال گفت : در كنار سايتهاي خبري معتبر سايتهاي زرد هم ميتواند شكل بگيرد.
"اين سايتها كه لزوما هم سايتهاي خبري روزانه نيستند در حوزههاي مختلفي چون مسايل جنسي،حوادث وحتي مسايل سياسي مطلب دارند وبه شايعهسازي و دروغ- پراكني ميپردازند اما گذشت زمان نشان دادهاست كه صرف جلب مخاطب دريك دوره زماني كوتاه، موفقيت درازمدتي براي اين سايتها رقم نخواهد زد." به اعتقاد برجيان،درصورتي كه روزنتها اهميت صحت و درستي اخبار را ناچيز بدانند، اعتبار آنها كاملا خدشهپذير خواهد بود.
وي اطلاعرساني روزنتها را باتوجهبه رقابت شديد در اين عرصه، ظريف و حساب شده توصيف ميكند و ميگويد: تنها روزنتهايي كه براي درستي اطلاعات و اخبار خوداهميت قايل هستند و بهاعتبار دست يافتهاند ميتوانند دركنار حجم انبوهي از اخبار درست، چند خبر دروغ هم بگنجانند و آن را باور پذير جلوه دهند.
"در واقع اطلاع رساني شفاف، سريع، درست، بدون مميزي و بدون جهتگيري آشكار سرمايهي گرانبهايي بهنام مخاطب در اختيار روزنتهاي معتبرقرار ميدهد كه درصورت لزوم ميتوانند ازآن درجهت انتشار حجم بسيار محدودي اخبار دروغ و حتي جريانسازي خبري هم استفاده كنند."
به اعتقاد وي،چنين جريانسازيهايي اگرمحدود باشد و به صورت حرفهاي انجام شود ضربه مهلكي به اعتبار روزنت وارد نخواهد كرد.
برجيان درعين حال معتقد است: در كنار مساله اعتمادسازي كه در طول زمان شكل ميگيرد شناخته بودن جريانها ياافراد گرداننده روزنتها نيز ميتواند بر اعتبار آنها بيفزايد.
سايت بازتاب نمونهاي است كهاين وبلاگ نويس ازآن به عنوان يك روزنت معتبر ياد ميكند.
وي تصريح كرد:درميان سايتهاي منتسب به جناح راست سايت بازتاب توانست به اعتبار خوبي دست پيدا كند به طوري اين مساله باعث شد تابسياري از سايتهاي منتقد هم به نقل اخبار آن بپردازند.
برجيان ادامه داد: درميان ديگر روزنتها ميتوان به سايت امروز و خبرنامه گويا اشاره كرد كه يكي به عنوان جريان درون نظام و ديگري به عنوان جريان منتقد بيروني از اعتبار خاصي برخوردار هستند.
دراين ميان بهنظر ميرسد روزنتها در ذائقه خبري مخاطبان خودنيز تغييراتي به وجود آوردهاند.
برجيان درشرح اين تغييرات ميگويد : روزنتها ازلحاظ كيفي وكمي توانستهاند ذائقه مخاطب را تغيير دهند، علت آن هم اين است كه مخاطبان با روزنتها به اخبار،اطلاعات ومقالاتي دست پيدا ميكنند كه در رسانههاي رسمي امكان بازتاب ندارد.
"روزنتها آنچنان ذائقه خبري مخاطبان خود را تغيير دادهاند كه بسياري از آنها از روزنامهها بويژه بخش اخبار آن سرخورده شدهاند.البتهاينامري طبيعي است زيرا كه وقتي افراد ميتوانند با مراجعه به روزنتها از آخرين و حتي پنهانيترين اخبارمطلع شوند براي رفع نياز خود به روزنامههامراجعه نخواهند كرد."
به اعتقاد وي، روزنتها باانتقال سريع و بدون مميزي اخبار، انتظار و توقع مخاطبان از رسانه را بالا بردهاند و اين امر باعث شده تا رسانههاي مكتوب و رسمي كه با محدوديتهايي روبرو هستند، قادر نباشند اين توقع را برآورده سازند.
اما آيا براي قاعدهمند شدن فعاليت روزنتها قانون و مقررات خاصي لازم است و چنين امري امكان پذير به نظر ميرسد؟
برجيان وضع قانون دراينباره را غيرممكن نميداند اما در تحقق آن ترديد دارد.
"محل هاستينگ و ثبت دامين بسياري از پايگاههااينترنتي خارج از كشور است و باتوجه سهولت ثبت سايتها وتغيير آدرسها،فيلترينگ هم عملا درمورد سايتهاي خبري ناكام مانده است."
اين وبلاگ نويس توضيح داد: يك سايت فيلتر شده با تغيير آدرسها و ساب دامينهاي خود كهبه سهولت هم درفضاي اينترنت پخش ميشود،ميتواند با مخاطبان خود ارتباط برقرار كند.
به اعتقاد او، وضع قوانيني در خصوص چگونگي فعاليت روزنتها در عمل ثمري نخواهد داشت و ممكن است تنها روزنتهايي را كه گردانندگان آن در داخل كشور فعاليت ميكنند با مشكلاتي كه خيلي هم جدي نخواهد بود، روبرو كند.
برجيان در عينحال گفت : روندي كه در اين چند سال طي شده ثابت كرده است روزنتها وسايتهايي ماندگارهستند كه رويكردي معتدل و منصفانه داشته باشند.
نويسنده وبلاگ "پيام ايرانيان" تاكيد كرد:پايبندي روزنتهابه اين معيارها تنها راه ماندگاري آنهاست و اين امر خود به شكلگيري فضاي معتدل درسايتهاي خبري اينترنتي كمك ميكند.
"فضاي اينترنت بابحران مخاطب روبهرو است.اينترنت مخاطب ايراني فراواني ندارد و بنابر اين روزنتهايي موفق به جذب مخاطب خواهند شد كه بتوانند اين اصول نانوشته را رعايت كنند."
در حالي كه فاصله ايران با انتشار نخستين روزنامه جهان ۲۱۵سال و تاسيس راديو و تلويزيون ۲۰سال عنوان ميشود، اما اين فاصله زماني درخصوص نشريات الكترونيكي به يك سال كاهش يافته است.
اين رشد شتابان، اگرچه به لحاظ كمي شرايط مناسبتري در عرصه اطلاع رساني رقم زدهاما به نظر ميرسد چنانچه در معرض آسيب شناسي رسانهاي قرار نگيرد عواقب غيرقابل پيش بيني در كيفيت "گردش آزاد اخبار" درپي خواهد داشت.
"حمزه غالبي" وبلاگ نويس معتقد است رسانههاي نوين شرايط كاملا متفاوتي را در عرصه اطلاع رساني ايجاد ميكنند كه با مناسبات پيشين قابل تجزيه وتحليل نخواهد بود.
وي گفت: بهطور قطع مزيتهاي رسانههاي جديد،عرصه را بر رسانههاي سنتي تنگ خواهد كرد، چنانكه روزنامههاي كاغذي بدليل نداشتن توان رقابت با سرعت تلويزيون در انتشار اخبار، براي ادامه حيات ناچار به كاستن از مشي خبري و پررنگ كردن گزارشها و تحليلهاي عميقتر شدند.
امكان سريع بهروز شدن وارتباط دوسويه پايگاههاي اينترنتي ونيز تجهيزات و سرمايهگذاري مالي به مراتب پايينتر براي راهاندازي يك پايگاه اينترنتي نسبت به ساير فنآوريهااز جمله مزيتهايي است كه روزنتها را از رقيبان سنتي پيش انداخته است.
اما غالبي معتقد است، در ايران محدوديتهاي فراقانوني در مسير فعاليتهاي رسانههاي مكتوب وانحصاري بودن تلويزيون عوامل مضاعف رويكرد به اين "رسانه نوين" شده است.
"روزنتها علاوهبر كند كردن تيغ مميزي نوعي دموكراسي ديجيتال بههمراه خود آوردهاند، بدين معنا كه گروهها، طيفها و حتي افراد مختلف با هر ميزان از امكانات و توان مالي، امكان انتشار عقايد و مطالب خود را بهطور آزادانه و برابر با سايرين دارند."
اين وبلاگ نويس درعين حال گفت: هرچند رسانههاي اينترنتي بويژه روزنتهاي سياسي به طور كامل از بند كنترل و مميزي و از همه مهمتر پيگيريهاي قضايي مصوننيستند اما فضاي نسبتا آزادتر اينترنت، عوارضي را نيز به همراه داشته است.
غالبي توضيح داد: تاسيس روزنتهاي فراوان بدون آنكه فرد يا افراد مشخصي مسووليت مطالب منتشره را بر عهده گيرند اگر چه اين امكان رابه وجود آورده تا افراد بدون هراس از پيگيريهاي قضايي به انتشار مطالب خود بپردازند اما اين مجال را نيز فراهم كرده كه عدهاي با سوءاستفاده از اين موضوع دست به انتشار محتواي غيراخلاقي،اطلاعات خصوصي افراد و اخبار بيپايه و اساس بزنند.
نويسنده وبلاگ "حمزه غالبي" بااين حال، تداوم فعاليت روزنتهاي زرد را امكان پذير نميداند.
"ذات دنياي سايبر امكان انحصار را بهاصحاب رسانه با هر گرايش نميدهد از همين رو، روزنتها ناگزير وارد رقابتي آزاد براي جذب مخاطب ميشوند و دراين شرايط به سرعت روزنتهايي كه در توليدات خود اصول حرفهاي را رعايت نكنند، اعتماد مخاطبان خود را از دست داده و در يك روند بدون مميزي، "روزنتهاي زرد" بهتدريج از چرخه اطلاع رساني حذف خواهند شد."
روزنتهاالبتهتاثيرات حاشيهاي ديگري نيز برمخاطبان خود داشتهاند كه قابل چشم پوشي نيست.
غالبي تاثيرات حاشيهاي روزنتها را اين گونه توصيف ميكند: در دنياي سايبر، كاربران به خبرها و مطالب بهروز و حتي بهلحظه، صريح (بدون مميزي ) و كوتاه عادت كردند.
وي گفت:به دليل اين كه گرايشهاي مختلف در فضاي سايبر در عمل نميتوانند با استفاده از رانت قدرت، رقبا را حذف كنند ناچار هستند در موقعيت برابر با ديگران به فعاليت بپردازند كه اين امر خود باعث تقويت روحيه تساهل و تسامح در كاربران شده است.
اين وبلاگنويس ابرازعقيده كرد:پيشرفت فنآوري،ارتباطات و رسانهها، ايجاد محيط ايزوله حول جامعه را غيرممكن ميسازد چرا كه رسانههاي نوين ميتوانند اطلاعات را از ديوارهاي قطور عبوردهند و شكافهايي در جدارههاي محيط ايزوله ايجاد كنند.
وي در عين حال گفت: به نظر ميرسد به علت كممايگي و تهي بودن رسانههايي كه خارج از مرزها مديريت ميشوند، محتواي اين شكافها چندان عميق نشده است.
اما آيا حذف ديوار قطور حذف ومميزي به شكلگيري "جريان يك سويهاطلاعات" منجر نخواهد شد؟
بهباور كارشناسان، "سايبر ژورناليسم" درصورتي كه دراختيار شركتهاي فرا- ملي قرارگيرد،جريان يكسويهاطلاعات مستحكمتر خواهد شد،امااگر روزنامهنگاران مستقل آن را در دست بگيرند، جريان يكسويه اطلاعات به زير كشيده ميشود.
سايبر ژورناليسم ايراني در آغاز راهي قرار گرفتهاست كه اين بار بر خلاف راديو، تلويزيون و رسانههاي چاپي در فاصله زماني نسبتا نزديكي با جهان در حال پيموده شدن است.
از سال ۱۹۹۲زماني كه روزنامه الكترونيك "شيكاگو آنلاين" در فضاي وب كار خود را آغاز كرد، زمينه نوع تازهاي از روزنامهنگاري كه از آن با عنوان روزنامهنگاري سايبر ياد ميشود، پديد آمده است.
روزنامهنگاري سايبر بتدريج به جايگاه خود دست مييابد و در عصر حاضر روزنتها بهعنوان جلوههايي از روزنامهنگاريآنلاين تلاش ميكنند بهجذب مخاطبان بيشتري بپردازند.
به نظر ميرسد "روزنتهاي زرد" عرصه اطلاعرساني را با آشفتگي گذرايي رو به رو ساختهاند كه بيگمان اثرات زيانباري بر عرصهاطلاع رساني كشور برجاي ميگذارد.
محدوديتهايي كه درسالهاي اخير براي مطبوعات كشور ايجاد شده،زمينه گسترش استفادهمردم از روزنامههاي الكترونيكي و تارنماهاي خبري را فراهم آورده است.
اما آشفتگي ناشي از فعاليت گسترده و خارج از استاندارد تارنماهاي خبري زرد چه تبعاتي در پي خواهد داشت.
امروزه روزنتها و سايتهاي اينترنتي زرد با انتشار اخبار جعلي و كاذب جرياني را بوجود آوردهاند كه حتي رسانههاي رسمي نيز تحت تاثير آن بهنقل از اخبار آنها ميپردازند.
برخي از روزنتها با دريافت سفارشهاي پشت پرده از سوي رسانههاي خبري بزرگ مطامع و سياستهاي خاصي را دنبال ميكنند كه در نهايت منجر به جريان سازيهاي خبري ميشود.
انتشاراخبار كذب و جعلي از سوي روزنتهاي زرد گاه موجب صدور بيانيههاي رسمي از سوي مراكز دولتي ميشود كه اين امر به نوبه خود دليلي بر موفقيت تاثيرگذاري اين رسانهها محسوب ميشود.
نگراني از گسترش روزنتهاي زرد رو به افزايش است امابرخي از صاحبنظران، معتقدند كه آشفتگي خبري ناشياز فعاليت روزنتهاي زرد بزودي فرو خواهد نشست و تارنماهاي خبري خيالپرداز مرگ زودهنگامي را تجربه خواهند كرد.
شواهد متعددي بيانگر آن است كه باگسترش فناوري نوين،فضاي رسانهاي،تحولات تازهاي را تجربه خواهد كرد.
بااين حال، حكومتها كه درطول حيات خود كنترل مطبوعات، راديو و تلويزيون را در دست داشتهاند، راههاي مقابله با اينترنت را نيز پيدا كرده، مهار آن را به دست گرفتهاند.
اعتماد كاربران، بويژه نسل جوان، به اخبار روزنامههاي الكترونيكي اين سوال را مطرح ساخته است كه آيا روزنامههاي سنتي به مرور ازبين خواهند رفت و جاي خود را به دنياي مجازي تارنماهاي خبري خواهند سپرد؟
دكتر"نعيم بديعي"استاد وصاحبنظر روزنامهنگاري درمقالهاي كه به "چالشهاي روزنامهنگاري الكترونيكي" ميپردازد،ميگويد: بررسيهاي مختلف نشان ميدهد كه چنين نيست، اما ادامه حيات روزنامههاي سنتي نياز به بازبيني مجدد دارد.
وي گفت كه هم روزنامهها و هم دولتها بايد خود را براي رويارويي با اين چالش بزرگ آماده كنند.