خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فرهنگ و ادب - ادبيات
«تسگايه گابر- مدهين»، نمايشنامه نويس مطرحي كه ملك الشعراي اتيوپي نيز خوانده ميشود، در سن 69 سالگي در منهتن درگذشت. وي از سال 1998 در آمريكا زندگي ميكرده است.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به نقل از نيويوركتايمز، تسگايه در شهر كوهستاني بودا واقع در نزديك آمبو در ايتوپي متولد شد و به يكي از شخصيتهاي ادبي مشهور كشورش و نمايندهي بينالمللي فرهنگاش تبديل شد.
تسگايه كه بسياري وي را بزرگترين نمايشنامهنويس اتيوپيايي ميدانند، بيش از 30 نمايشنامه نوشت كه همهي آنها به زبان آمهاريك، زبان رسمي اتيوپي نوشته شده است.
وي همچنين بسياري از نمايشنامههاي غربي را به زبان آمهاريك ترجمه كرده است كه از آن جمله ميتوان به نمايشنامههاي شكسپير، برشت و مولير اشاره كرد. ( زبان بومياش «اورومينا» بود، اما به زبان آمهاريك و چندين زبان آفريقايي و زبان انگليسي تسلط كامل داشت.
او شهرت زيادي نيز در شعر سرودن داشت تا جايي كه اشعار بي شماري با موضوعاتي دربارهي جنگ تا صلح نوشته است.
وي با غرق كردن خود در افسانههاي كشورش، به تاريخ اتيوپي به عنوان نماد غرور قارهي آفريقا نگاه ميكرد.
تسگايه در سال 1993 گفت: براي آنكه آيندهي بهتري را براي خودمان رقم بزنيم، بايد از گذشتگانمان بياموزيم. ما نبايد آيندهاي بر اساس نفرت بسازيم چرا كه نفرت دشمن اميد است.
آيل بكري، مدير برنامههاي مطالعات آفريقايي دانشگاه كرنل در اين باره گفت: تسگايه شخصيت پيشگامي بود كه از شعر براي پيشبرد ايدهي اتحاد ملي در ميان تنوع جمعيت اتيوپي استفاده كرد. وي سعي ميكرد اين ملت را كه از طريق كودتاها، شورشها و قحطي به نوعي از هم گسسته دچار شده بود، با هم متحد كند.
بكري گفت: براي او ثبات و اتحاد اتيوپي زماني امكانپذير بود كه انسان براي فرهنگهاي مختلف احترام قايل باشد.
وي از همان كودكي شاگرد نمونهاي در مدرسه بود؛ تا جايي كه در سن 13 سالگي اولين نمايشنامهاش را نوشت كه اين نمايشنامه در مدرسهاش به روي صحنه رفت.
او آنگاه با گرفتن بورس تحصيلي به مدرسهي حقوق بلك استون در شيكاگو رفت و در سال 1959 از آنجا فارغالتحصيل شد. اما در سال 1960 به مطالعهي تئاتر تجربي در مركز تئاتر رويال در لندن و مركز كمدي پاريس پرداخت. از سال 1961 تا 1971 به سمت مديريت هنري تئاتر ملي اتيوپي در آمد و در اواخر دههي 1970 مركز تئاتر دانشگاه آديسآبابا كه بزرگترين مركز تئاتر اتيوپي است را راه اندازي كرد.
در سال 1964 نمايشنامه oda oak oracle را كه يك افسانهي اتيوپيايي است را به زبان انگليسي نوشت. اين نمايش در انگليس و آمريكا و چندين كشور ديگر به روي صحنه رفت.
يك دهه بعد نوشتههايش از سوي نيروي نظامي جانتا اتيوپي ممنوع الچاپ و خودش نيز دستگير شد.
طي سالها ساير رژيمها نمايش آثار تسگايه را ممنوع كردند تا جايي كه در دورههاي مختلف 18 اثر از 33 نمايشنامههايش مجوز نمايش نگرفتند. با اين وجود آثارش در اتيوپي و كشورهاي خارجي از ارزش زيادي برخوردار بودند. تسگايه با انجام سفرهاي گوناگون به ترويج فرهنگ باستاني مدرن اتيوپي پرداخت.
در سال 1998 تسگايه مجبور شد اتيوپي را براي درمان بيماري كليهاش ترك كند.
وي به رغم اينكه از بيماري رنج ميبرد اما تا لحظهي مرگش هم چنان فعال بود.
در سال 2002، اتحاديهي آفريقايي تازه تشكيل شده يكي از اشعارش را بهعنوان شعار خود انتخاب كرد.