پايان اصلاحات خاتمي؛ شروع اصلاحات، دنا رباطي، شهروند

از اين ستون تا تو
[email protected]
[email protected]

اين روند اگر چه هنوز در ابتداي راه است و اگر چه نوباوه تر از آن است كه بتواند امنيت كساني مثل عبدي، گنجي و... را تامين كند، اما با پشتيباني نيروي عظيم مردم توانسته حداقل تا به حال امنيت كساني چون خاتمي و سروش / ها را تا اندازه اي تامين كند

سلام
خوبي ترم اصلاحات در مسائل اجتماعي بخصوص سياست در اين است كه چشم اندازش كاملا شفاف و قابل رويت است و مهمتر اين كه تا زماني كه در چهارچوبها و مكانيزمهاي آن فعال هستي، اصلاح گرا هستي و به محض اين كه از حوزه اش خارج ميشوي، حداقل اين است كه از آن عقب ميماني.
در فضاي اصلاح گرايي، منطقِ «چگونه ميشود از وضع موجود، بهترين شرايط را حاصل كرد» حاكم است و اين به لحاظ اجتماعي نياز به مشاركت ديگران دارد و چون اين نياز به عنوان ضرورت منطقي ست؛ تكثر پذيرفته ميشود، چرا كه نيروي مقابل ما نيرويي خودمحور و تك صداست.
پايان اصلاحات خاتمي
به باور من خاتمي نه آدم خائني ست و نه ديوخو و نه خواسته مردمي را كه انتخابش كردند به اسفل السافلين حوالت دهد تا خود در اعلي عليين بنشيند. خاتمي انساني ست با ظرفيت و شتاب مشخص، خاتمي از اول هم همين بوده و البته سعي خودش را هم كرد كه فراتر از خود برود اما نتوانست.
خب! ميشود با همان ذهنيت و با كلمات و ادبيات سياسي عهد بوق كه اين فلان و بهمان اصلا آمده بود كه اين آخوندهاي حاكم را از زير ضرب درآورد و اصلا خودش جناح راستي ست و خائن است و آخوند خوب وجود ندارد و هزار لقب ديگر تعريف كرد، اما تاريخ سياسي ما حداقل بعد از كودتاي 28 مرداد نشان داده كه نوچ! اين كار نميكند. با گفتن اينها شخص فقط خود را راحت ميكند چرا كه هميشه مقصر ديگرانند و... اما ميشود از زاويه اي ديگر هم اين مسئله را نگاه كرد تا بتوان راه يا راههايي به اميد و پنجره هاي باز رو به افق فرداهاي بهتر را در كارگاه هاي فردي و اجتماعي تفكر جستجو كرد.
ميشود از زاويه ديگري به دوم خرداد نگاه كرد و به اين نتيجه رسيد كه در آن زمان خاتمي بهترين گزينه بود و مردم با آراء خود به طور عملي و مدني به ولايت فقيه نه گفتند و كسي را انتخاب كردند كه خود تشخيص دادند در شرايط موجود بهترين است. يعني اين كه آقاي ولي فقيه نظر شما محترم اما ما آن را دنبال نخواهيم كرد و ما خود تصميم ميگيريم؛ و همچنين اين معني از آن مستفاد گردد كه آقاي ولي فقيه ما نميخواهيم در تو ذوب بشويم؛ اينقدر به حقوق مدني خويش واقفيم كه خود تصميم بگيريم و...
آيا اصلاحات را ميشود از بين برد؟
به باور من در نابخت يارترين حالت جباران فقط ميتوانند عمليات اصلاحات را متوقف كنند، اما قادر نخواهند بود انديشه اصلاحات را از بين ببرند، چرا كه انديشه اصلاحات يك مد سياسي نيست كه مثلا شلوار آمريكايي و اوركت آمريكايي با ريش بلند آيت اللهي گذاشت به تظاهر اين كه من سياسي ام و يا انقلابي و از اين جور عمليات ظاهرسازان. اصلاحات وقتي ميآيد و با خود «جامعه مدني» را وعده ميدهد كه اين تركيب جايي در زبان، خود را پيدا ميكند و جا خوش ميكند كه با ساختن عبارتهاي هم قافيه و هم صدا مثل «مدينه النبي» نميتوان آن را از زبان بيرون راند.
اصلاحات مي آيد و با خود گفت وگوي تمدن ها را ميآورد كه با شكست مواجه ميشود، اما اين به معني آن نيست كه گفت و گوي تمدن ها مفهوم و شعار غلطي است، بلكه بحث امروزه اصلاحات در اين زمينه به باور من بايد به بررسي پيش زمينه هاي طرح اين مسئله بپردازد كه چگونه ميشود عينيت به آن داد، براي پشتوانه اين شعار ابتدا بايد چه گفت وگوهايي در بين مردم ايران متشكل از قومها و خلقها صورت گيرد تا شعار گفت وگوي تمدن مثل بادكنك از نخ جدا شده اي دستخوش بي وزني خود نشود.
الان در ايران NGO ها به عنوان ضرورت هاي پشتيبان اصلاحات در كار زندگي و اميدند، الان به همت انسانهاي برجسته اي مثل شيرين عبادي مسائل مدني چون حقوق كودكان هر روز در حال استحكام و دوام بيشتري ست و قطعا جوانان آينده ايران با ادبيات اجتماعي متفاوت تري سرنوشت كشور را رقم خواهند زد.
در همين فضاي اصلاحات بود كه«روشنفكر ديني» جان گرفت و در قبول و رد آن بحثها در فضاي سياسي ايران رونق گرفت تا روشنفكران ديني تفكر و شجاعت به خرج دهند و راه كارهاي تازه تري مثل«قرائت هاي متفاوت» از متون ديني و مذهبي به دست دهند تا اسلام تنها اسلام ولايي حاكم نباشد تا از رهگذر آن اين مفهوم به دست آيد كه چه فاصله عظيمي بين حاكمان انتصابي و منتخبان مردم وجود دارد و به همين ترتيب است كه خود به خود مشروعيت سياسي آنان زير سئوال ميرود.
امنيت سياسي
به دنبال امنيت سياسي بودن بود كه ترم هاي«دگرانديش» در ادبيات سياسي ترويج گرفت. اين روند اگر چه هنوز در ابتداي راه است و اگر چه نوباوه تر از آن است كه بتواند امنيت كساني مثل عبدي، گنجي و... را تامين كند اما با پشتيباني نيروي عظيم مردم توانسته حداقل تا به حال امنيت كساني چون خاتمي و سروش / ها را تا اندازه اي تامين كند و با همين نيت بود كه مردم هيچ گاه فرزندان دانشجوي خود را تنها نگذاشتند و همين حضور سياسي آنها بود كه حاكمان را دچار وحشت كرد كه اگر عقب تر نمينشينند، جلوتر نيايند.
و اين هم حاصل نميشد، اگر مردم در لحظه به لحظه آن وجود نداشتند و اين همه حاصل نميشد اگر مردم نميدانستند چه ميخواهند و چون ميدانند چه ميخواهند، انتخابات اخير شوراي شهرها را پشتيباني نكردند و همين نافرماني مدني مردم است كه سنگ روي سنگ ميگذارد و آينده اي صلح آميز و بدون خشونت را در دستور كار خود قرار ميدهد.