در روز حقوق بشر، انسانيت را جشن بگيريم، احمد رضا کمره ای

26 آبان 1382
[email protected]

چندی پیش به نمایندگان محترم دوره ششم مجلس شورای اسلامی پیشنهاد نمودم که به مناسبت پنجاه و پنجمين سالروز تصويب اعلاميه جهاني حقوق بشر که دولت ايران نيز يکي از امضاء کنندگان أنست، با طرح و تصويب يک ماده واحده، روز19 أذر( برابر با 10 دسامبر) را « روز حقوق بشر» نامگذاري نموده، از مردم شريف و عزيز ايران و دولت خدمتگزار درخواست نمايند که در اين روز به بزرگداشت و أموزش حقوق بشردر سراسر کشور بپردازند.

از بین نظرات رسیده، هموطن آگاه و خوش فکری از اروپا به اینجانب آموخت که قبلا هم در سال 1950 مجمع عمومی سازمان ملل متحّد ضمن قطعنامه ای سالروز تصويب اعلاميه جهاني حقوق بشررا « روز حقوق بشر» نامیده است. ایشان پیشنهاد نمود که دراین باره اسناد سازمان ملل را از طریق اینترنت جستجو کنم. ضمن تشکّر صمیمانه از این هموطن عزیز، چهار سندی را که در این مورد بیش ازهمه مرتبط یافتم، به فارسی ترجمه نموده و در پایان این مقاله آورده ام.

روز حقوق بشر، متعلق به همه انسانهاست. نوروز انسانیت است. روز حقوق بشر، روز بازخوانی و بزرگداشت اعلامیه جهانی حقوق بشراست. این اعلامیه منشور و میثاقی است بین المللی که آرمان مشترک تمام مردم جهان است. تبلور حقوق حقه و آزادیهای همه انسانها است. بهمین دلیل است که سازمان ملل متحد آن را راسا و رسما به بیش از 300 زبان و گویش و لهجه جهان ترجمه کرده است تا برای همه انسانها بصورت یکسان قابل فهم و درک باشد.

اعلامیه جهانی حقوق بشر، جهان شمول و فرا زمان است. خودی و غیر خودی ندارد. نمیتوان آن را
بخواست خود تغییر داد. حقوق بشر، مقوله ای مسیحی نیست، یهودی نیست، اسلامی نیست، زرتشتی نیست، بهايی نیست، بودایی نیست، کافر نیست، مردانه نیست، زنانه نیست، سفید پوست نیست، سیاه پوست نیست، شرقی نیست، غربی نیست، آمریکایی نیست، اروپایی نیست، خاورمیانه ای نیست، سرمایه دار نیست، کمونیست نیست، سیاستمدار نیست؛ محافظه کار نیست، اصلاح طلب نیست، جمهوری خواه نیست، سلطنت طلب نیست، فرنگی ماب نیست، اُمل نیست، من درآوردی نیست، توطئه اجنبی نیست، طرح استعماری نیست، پارتی بازی نیسـت، عوام فریبی نیست، هر روز به رنگی نیست. حقوق بشر، مقوله ای فرا مّلیتی ، فرا مذهبی، فرا جنسیتی ، و فرا نژادی است. اعلامیه جهانی حقوق بشر، اعلامیه جهانی حقوق بشر است! هرکسی که خود را بشر و انسان میداند، این اعلامیه در مورد او و برای حفظ حقوق و آزادیهای فردی و اجتماعی اوست. مرجع و تکیه و پناهگاه اوست.

در مقابل، هر انسانی که می خواهد از مزایای این اعلامیه برخوردار گردد، می بایستی به مفاد آن نیز آگاهی داشته باشد و در عمل به آن احترام بگذارد. احترام و تمکین به مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر یعنی عدم تجاوز به حقوق انسانی دیگران و این، روشنترین نشان انسانیت است. انسانیتی که مورد تایید عقل سلیم آحاد بشریت است.

اینجانب با کمال تواضع به ملت شریف و عزیز ایران و مجد داً به نمایندگان محترم دوره ششم مجلس شورای اسلامی پیشنهاد مینمایم که ما همگی از زن و مرد، کودک و پیرو جوان، با هر عقیده و مذهب و مکتبی، روز حقوق بشر را در منزل، در خیابان، سر کلاس درس، در اداره، در مغازه، در کارخانه، سر مزرعه، در محفل، در مجلس، در سفر، و در زندان جشن بگیریم و بطور حضوری و از طریق وسایل ارتباط شخصی و جمعی به یکدیگر تبریک بگوییم.

وسایل ارتباط جمعی درون مرزی و برون مرزی میتوانند با نشر، ضمیمه کردن، و یا قرائت متن اعلامیه جهانی حقوق بشر و تجزیه و تحلیل مقدمه و هر یک از مواد سی گانه این اعلامیه، مردم خوبمان را از حداقل حقوق و آزادیهای حقه اشان آگاه نمایند. آگاهی وسیع و اطمینان خاطر مردم هوشمند و صلح دوست ایران از اینکه حقوق و آزادیهای حقّه اشان بر موازین بین المللی استوار بوده و مورد تایید همه ملل جهان است، سنگ زیر بنای تضمین کننده دموکراسی در آینده ایران است.

زنان پرکار ما که لیاقت خود را در همه زمینه ها در سطح ملّی و بین المللی به اثبات رسانیده اند، با تجلیل از اعلامیه جهانی حقوق بشر، این پیام را به همه ابلاغ خواهند کرد که قبل از اینکه زن باشند، انسانند و هیچ قدرتی و تحت هیچ پوششی، نمیتواند مقام وارزش انسانیشان و تساوی حقوقشان را از ایشان بُرباید.

جوانان برومند، دانشجویان و دانش آموزان آگاه ما که مشی مسا لمت آمیزشان یادآور مهاتما گاندی است، و قدرت تجزیه و تحلیلشان نشانگر عمق اگاهی آنانست، با برگزاری مراسم سخنرانی و بزرگداشت اعلامیه جهانی حقوق بشر، نشان خواهند داد که انتساب لقب رهبری روشنگرانه اجتماع به ایشان انتسابی شایسته است.

معلمان و اساتید زحمتکش ما که مسئولیت پرورش نسلهای کنونی و آتی ایران را بعهده دارند، با توضیحات و آموزش اعلامیه جهانی حقوق بشر در سر کلاسهای درس و انشاء و گفتگوی دوستانه با شاگردان، آنان را با مبانی و اصول اعلامیه جهانی حقوق بشر آشنا خواهند کرد.

کارگران، کشاورزان، پزشکان، دندانپزشکان، مهندسین، کارمندان، پیشه وران، پرسنل نیروهای نظامی و انتظامی، حقوق دانان، روحانیون اگاه و پیشرو، راننده گان وسایط نقلیه، اقتصاد دانان، صاحبان حرف آزاد، معماران، مد د کاران اجتماعی، قالیبافان، متخصصین کامپیوتر، کارکنان صنایع نفت، محققین علمی، آسیب دیده گان واز خانه رانده شدگان، بی کاران، یتیمان و سایرا قشار اجتماعی، همه و همه، با بزرگداشت روز حقوق بشر، بر برابری کلیه اعضای خانواده بشری و حقوق یکسان و انتقال ناپذیر آنان مُهر تایید خواهند گذارد.

خوشبختانه امسال روز حقوق بشر با روز دریافت جایزه صلح نوبل توسط خانم شیرین عبادی مصادف است. این را باید به فال نیک گرفت. در روز چهارشنبه 19 آذ ر( 10 دسامبر)، به خانم عبادی و همه هم میهنان، تبریک مضاعف جایزه صلح نوبل و روز حقوق بشر را یکجا میگوئیم.

ما ایرانیان، چه در داخل و چه در خارج از کشور، می توانیم با برگزاری سالیانه جشن روز حقوق بشر در 19 آذر ( 10 دسامبر) هر سال، نه فقط همبستگی ملّی خودمان را تقویت کنیم، بلکه همبستگی خود را با دیگر مردم صلح دوست جهان نیز به نمایش بگذاریم.

با تلاش برای رسیدن به روزی که هر ایرانی از کلّیه حقوق و آزادیهایی مندرج در اعلامیه جهانی حقوق بشر، بهره مند گردد. در روز حقوق بشر، انسانیت را جشن بگیریم.

دکتر احمد رضا کمره ای

* * *

سازمان ملل متحد
قطعنامه شماره (V) 243 - روز حقوق بشر

مجمع عمومی،

با در نظر گرفتن اینکه، در 10 دسامبر 1948، مجمع عمومی اعلامیه جهانی حقوق بشر را بعنوان استاندارد معمولی موفقیت برای همه مردم و ملل اعلام نموده است،
با در نظر گرفتن اینکه، اعلامیه، یک قدم ممتاز در راه پیشرفت انسانها محسوب میشود،
با در نظر گرفتن اینکه، برای یاداوری اعلامیه به مردم جهان و بعنوان بخشی از کوشش ها، سالروز این واقعه میبایستی بنحو مقتضی در همه کشورها جشن گرفته شود،
با اظهار قدردانی از همه کشورهای عضو و غیر عضو سازمان ملل که این سالروز را جشن گرفته اند،

1 – از همه دولتها و سازمانهای ذی علاقه دعوت مینماید که روز 10 دسامبر هر سال را بعنوان روز حقوق بشر برسمیت شناخته، در این روز به بزرگداشت تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی در 10 دسامبر 1948 پرداخته و کوششهای روزافزونی در زمینه پیشرفتهای انسانی مبذول دارند.
2 – از همه دولتها دعوت مینماید که هر ساله گزارش برگزاری روز حقوق بشر را از طریق دبیر کل ارائه نمایند.

جلسه 317 کلّیه اعضاء – 4 دسامبر1950

سازمان ملل متحد
کتابخانه داگ هامر شولد سازمان ملل، روز حقوق بشر- 10 دسامبر 2002- را خاطر نشان میسازد.

از سال 1945 که کشورهای موسس سازمان ملل متحد به این نتیجه رسیدند که وقایع وحشتناک جنگ دوم جهانی اصلاً نمیبایستی اجازه اتّفاق افتادن پیدا میکرد، پیشرفت و نگاهبانی از حقوق بشر یکی دغدغه های اصلی سازمان ملل متحد بوده است.

سه سال بعد، مجمع عمومی در اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام نمود که احترام به حقوق و حیثیت ذاتی بشری، «اساس آزادی و عدالت و صلح را در جهان تشکیل میدهد.». در سال 1950، مجمع عمومی از کلیه دولتها و سازمانهای ذی علاقه دعوت نمود که روز 10 دسامبر را بعنوان روز حقوق بشر برسمیت بشناسند (قطعنامه شماره (V) 243).

این روز یادآور سالروز قبول اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی در سال 1948 است. در طی سالها، برای اطمینان از ارجحیّت حقوق انسانی و جلوگیری از تجاوز به حقوق انسانها درهر کجا که رخ دهد، شبکه ای از وسایل و طرق حقوق بشری بوجود آمده است.

27 نوامبر2002

سازمان ملل متحد
بیانیه مطبوعاتی
SG/SM/8526
HR/4631
OBV/311

با یادآوری روز حقوق بشر، دبیرکل ما را به بینش برای بوجود آوردن تعادل در روابط بین المللی فرا می خواند. وی جهانی شدن، تروریسم و جهان شمولی حقوق بشررا بعنوان پاره ای از تغییرات بین دولتها و مردم خاطر نشان میسازد.

متن زیر، پیام آقای کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد بمناسبت 10 دسامبر، روز حقوق بشراست.

کمتر دوره ای از تاریخ، احساس چنین تغییرات زلزله آسائی را در روابط بین المللی – در تعامل بین دولتها و بین مردم – بوجود آورده است. جهانی شدن، شبح تروریسم بین المللی و تشخیص هر چه بیشتر جهان شمولی حقوق بشر همگی از اجزاء این تغییر هستند. برای مدیریت این تغییرات، ما به بینشی نیاز داریم که بتواند تعادل جدیدی را ایجاد کند. این بینش باید به حقوق بشر احترام بگذارد، در مقابل تهدیدات تروریسم بایستد و از منابع و مشروعیتهای همکاری چند جانبه بیش از پیش بهره ببرد. این امر ما را با یک چالش پیچیده روبرو میکند. چالشی که در مقابله با آن، و بیش از همه، یک اصل روشن باید هدایت کننده باشد: احترام به حکومت قوانین بین المللی

یکی از برجسته ترین میراث های قرن پیش، بوجود آمدن یک سری از قوانین بین المللی انسانی، پناهنده گی، جنائی و حقوق بشری است که چنانچه همه آنها بدرستی فهمیده شوند و بطور موثر اجرا گردند، شخص را از بی عدالتی، از رفتارهای خودسرانه، و از تجاوز به امنیت بنیادی او حفظ خواهد کرد.

در بسیاری از موارد، به این قوانین احترام گذاشته نمیشود و در بسیاری از موارد، قوانین داخلی بنحوی زیر و رو میشوند تا یک نوع پوشش مشروع برای زیر پا گذاشتن حقوق اساسی انسانها و یا تجاوز به آزادی های مدنی آنها فراهم اید.

با اینحال، حکومت قانون در ارتباط و کاربرد جهانی آن و اینکه شالوده آن در حقوق اساسی همه انسانها نهفته است، اعمال میگردد. حکومت قانون، در مورد قوی و ضعیف بطور یکسان عمل میکند. کاربرد آن، وظیفه همه دولتها از بزرگ و کوچک است. مهمترین وسیله مبارزه با جنایتکاری و تروریسم است و بهترین ضمانت سلامت و امنیت و آزادی برای همه ماست.

در این روز حقوق بشر، من از همه دولتها، اجتماعات و افراد درخواست میکنم که مجد داً خود را به کاربرد جهانی حکومت قانون متعهد نمایند. بیایید مطمئن شویم که ما هرگز این میراث گرانقدر را بی بها نگیریم. بیایید آن را پرورش دهیم، توسعه دهیم، تقویت کنیم و از آن دفاع کنیم. در این روز، بیایید خود را مجد داً وقف این ماموریت نماییم.

6 دسامبر2002

سازمان ملل متحد
بیانیه مطبوعاتی

بهترین فرصت برای جلوگیری، محدود کردن و پایان دادن به جنگها و خشونتها و بازسازی متعاقب آنها، دوبار برقرار کردن و دفاع از حکومت قانون است.

پیام کمیساریای عالی حقوق بشر درباره روز حقوق بشر، 10 دسامبر2002

امروز ما پیدایش یکی از مهمترین اسناد زمانمان یعنی اعلامیه جهانی حقوق بشر را جشن میگیریم. این فرصت مناسبی است که دستاوردهای حقوق بشری خود را مرورکنیم و خود را مجد داً برای غلبه بر کاستی هایمان متعهد نماییم.

این اعلامیه یک مدرک قدرتمند فرا زمانی است که تجلّی دهنده اشتیاق ذاتی نوع بشر برای زندگی با حیثیت، برابری و امنیت است. این اعلامیه حداقل استاندارد است و امور اخلاقی را به یک چارچوب با مسئولیتهای قانونی تبدیل کرده است. امروزه، حقوق انسانی که تحت حفاظت حکومت قانون باشد، مورد درخواست جامعه مدنی است و بعنوان ستون سیاستهای داخلی و خارجی پذیرفته شده است و توسط پارلما نها، قوّه های قضاییه ملّی و بین المللی، وسایل ارتباط جمعی، مدرسه ها، کارگران، کارفرمایان و شرکت ها مورد استناد قرار میگیرد.

با اینحال، ما در برهه ای از زمان زندگی میکنیم که حقوق انسانی دچار چالش عمیقی گشته است. در این روز، من دوست دارم که ما به تعداد بیشماری از افراد بیگناهی که در میان جنگها و کشمکشها زندگی میکنند و با تحمل ستم دائمی وجدان بشریت را آزرده میکنند، فکر کنیم. اگر چه حقوق اساسی آنها در حقوق انسانی و قوانین انساندوستانه گنجانده شده است، ولی از انها دریغ میشود. برای بسیاری، جنگ در دور دست ها است و تصاویر تکاندهنده رنج انسانها فقط از طریق وسایل ارتباط جمعی به زندگیشان وارد میشود. ولی برای ملیون ها قربانی برخوردهای نظامی، جنگ یک واقعیت روزانه است. زنان و مردان کشته میشوند، ناقص میشوند، مورد تجاوز قرار میگیرند، جابجا می شوند، بازداشت میشوند، شکنجه میشوند و از اولیه ترین کمکهای انسانی محروم میشوند و بسبب جنگ مایملک شان منهدم میشود. کودکان ربوده میشوند، بزور بخدمت نظام وظیفه در میایند، از خانواده اشان جدا میگردند، مورد تجاوز جنسی قرار میگیرند، از گرسنگی، بیماری و سوء تغذ یه رنج میبرند و نمی توانند به مدرسه بروند. آنها نه فقط از حالشان، بلکه از آینده اشان هم محروم میشوند.

این وحشتناک است که برای تجاوزات عمده به حقوق انسانی و تخطی های بزرگ از قوانین انسانی، معافیت از مجازات چنین راحت بدست می آید. به مرحله اجرا درآمدن قوانین دادگاه بین المللی جنایی رم در اوّل ژوئیه 2002، این امیدواری را بوجود آورده است که نهایتاً قتل عامهای نژادی و مذهبی، جنایات جنگی، و جنایت بر ضد بشریت به پایان خواهد رسید. بیایید برای موفقیت چنین موسسه حقوقی مورد نیاز با همدیگر کار کنیم.

ولی ما احتیاج داریم که بیش از اینها کار کنیم. ما بایستی با سرعت هر چه بیشتر به وسائلی که واقعا حقوق انسانی را در مناطق جنگ زده گسترش میدهد و حفاظت میکند، بپردازیم. بیائید از یک استراتژی جامع پیروی کنیم که مهمتر از همه بر این امر متمرکز است که در وحله اول از بروز جنگ جلوگیری کند، ولی در ضمن افراد بیگناهی را که در خط اتش قرار گرفته اند، حفاظت کند، به دستیابی صلح کمک کند و جوامعی که در اثر جنگ تجزیه شده اند، بر پایه های محکم احترام به حقوق انسانی باز سازی کند.

بهترین فرصت برای جلوگیری، محدود کردن و پایان دادن به جنگها و خشونتها و بازسازی متعاقب انها، دوبار برقرار کردن و دفاع از حکومت قانون است. جنگ مسلحانه، بنای خونین نشانگر شکست حکومت قانون است. ما باید دور باطل خشونت را بشکنیم. هر کجا که سرکوبی مسلحانه مردم، آنها را از حقوق و حیثیت اشان محروم میکند، بگذاریم آنها که مسئولند، پاسخ خود را تحت حکومت قانون بدهند. هر کجا که تروریسم بدبختی می آفریند، بگذاریم آنها که مسئولند، پاسخ خود را تحت حکومت قانون بدهند. اجازه دهیم که مقرارت اصولی حکومت حقوق بشر و حیثیت بشر درهر کشوری، هر گروه مسلّحی، هر فردی و هر اجتماعی، هر نهاد عمومی و هر شرکت خصوصی اعمال گردد.

سرجیو ویرا ُدو ملو
کمیساریای عا لی حقوق بشر