خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس سياسي - خارجي
رييس آژانس بينالمللي انرژي اتمي امروز(پنجشنبه) در جلسهي شوراي حكام دو موضوع همكاريهاي فني و تحقيقات آژانس در زمينهي پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهيي را از اولويتهاي دستور جلسهي اين نشست دانست.
براساس متن كامل سخنراني امروز محمد البرادعي كه در اختيار خبرگزاري دانشجويان ايران قرار گرفته است، سخنان محمدالبرادعي در خصوص برنامههاي هستهيي ايران با عنوان اجراي توافقنامهي سپرهاي حفاظتي NPT در جمهوري اسلامي ايران مطرح شد، به شرح زير ميباشد:
« در حال حاضر سومين گزارش من در خصوص اجراي توافقنامه سپرهاي حفاظي درباره جمهوري اسلامي ايران پيشروي شماست. اين گزارش كامل و جامع است و بنابراين آن را خلاصه نخواهم كرد،اما در عينحال به بيان چند توضيح اضافي در خصوص آن اكتفا ميكنم.
امروز واضح است كه نسبت به هر زمان ديگري درگذشته، دربارهي برنامهي هستهيي ايران، تاريخچه، طبيعت و گستردگي آن اطلاع، آگاهي و درك بيشتري داريم.
اين امر جاي خوشبختي است؛ تلاشهاي ما درراستاي تحقيق درخصوص برنامههاي ايران بوده است، گرچه اين تلاشها از برخي تلاشهاي عمدي در جهت مخالف، پرده برداشتهاند كه براي سالهاي متمادي، تعابير غلطي دربارهي آنها وجود داشته است. تلاشهاي ما از برخي مواد، تاسيسات و فعاليتهاي پنهان شدهاي خبر دادند كه ضرورت داشت تا در چارچوب توافقات امنيتي، آشكار ميشدند.
همچنين تلاشهاي ما، از تاسيسات و فعاليتهايي خبر دادند كه طيف گستردهاي از چرخهي سوخت هستهيي كه شامل آزمايشهايي در خصوص غنيسازي و پردازش بودند، را پوشيده نگه ميداشت. اين امر ناگزيرا به نقضهايي از سوي ايران و كوتاهي اين كشور در خصوص عمل به تعهداتش كه در چارچوب توافق تعهدات امنيتي صورت گرفته بوده، منجر شد.
من خوشبختم كه اشاره كنم كه اقدامات مشتركي انجام شده يا در حال انجام است. گرچه اين كوتاهيها و نقضها از سوي ايران به خودي خود، موضوع نگراني اصلي محسوب ميشوند، كه هم با متن نامه و هم با روح توافقات امنيتي در مغايرت هستند.
بهرغم اين تلاشها كه در جهت پنهانكاري صورت گرفته، از فوريه گذشته، موفقيتهايي داشتهايم و پس از يك تاخير زماني، به منظور انجام پيشرفتهايي هرچند كم، به يك فرآيند تحقيقي از بازسازيها رسيديم كه نشانهاي از سيستمهاي امنيتي امروز است. با كمك اطلاعات جديد، و همچنين به مدد فناوريهاي جديد اين سيستم امنيتي قادر بوده است تا سؤالهاي زيادي را كه بيپاسخ مانده بودند، روشن كند.
آژانس همچنان در خصوص ارائهي توضيحات صحيح و پاسخهاي درست به گونهاي سيستماتيك و حرفهاي، اعمال فشار ميكند، با اين حال اعمال فشار آرام و تدريجي خواهند ماند.
شرايط از نيمهي ماه گذشته، به طرز چشمگيري تغيير كرده است، اين زماني است كه به نظر ميرسد فصل جديدي از اجراي توافقات سپرهاي حفاظتي در ايران آغاز شده است، فصلي كه مشخصهي اصلي آن در واقع همكاري فعالانه و همچنين صداقت از سوي ايران بوده است، فصلي كه در آن ايران به ما اين اطمينان را داده است كه اكنون خود را به ارائه كامل اطلاعات متعهد كرده است.
طبيعتا فعاليت اخير ما از سوي اين تغيير سياست از سوي ايران تقويت شده و به آن تسريع بخشيده شده است و در عين حال اتخاذ اقدامات ويژه از سوي ايران، ضروري و مهم به نظر ميرسند كه اين امر در پاراگراف چهارم قطعنامهي ماه سپتامبر شوراي حكام مورد مطالبه واقع شده است.
اين يك پيشرفت اميدوار كننده است و من اميدوارم كه سياست جديد همكاريهاي فعالانه تداوم يابد.
همانگونه كه شما هم اطلاع داريد، ايران پذيرفته است تا به پروتكل الحاقي بپيوندند. من اطمينان دارم كه پروتكل امضاء خواهد شد و در نزديكترين زمان ممكن به مرحله اجرا درخواهد آمد و ايران نيز در اين مدت به شيوهي در مرحلهي اجرايي بودن پروتكل رفتار خواهد كرد. ايران همچنين تصميم گرفته است تا فعاليتهاي غنيسازي و پردازش مجدد را به عنوان بخشي از تلاشها براي اعتمادسازي كه از سوي شوراي حكام در آخرين نشست خواسته شده بود، به حالت تعليق درآورد. من از سوي ايران مطلع شدهام كه اين تعليق شامل تمامي فعاليتهاي تاسيسات غنيسازي در نطنز، توليد تمامي مواد لازم براي غنيسازي و همينطور وارد كردن هرگونه مواد مرتبط با غنيسازي خواهد بود. ايران از آژانس خواسته است تا اين تعليق را تاييد كند. ما در حال حاضر با مقامات ايراني كار ميكنيم تا تعريفي دقيق و ليستي از جزئيات فعاليتهايي را كه قرار است به حالت تعليق دربيايند، تهيه كنيم تا ما را قادر سازد كه بتوانيم وظايف خود را انجام دهيم.
بررسيهاي ما در خصوص اين تعليق همانگونه كه در گزارش آمده است، ميتواند به عنوان بخشي از فعاليتهاي بازرسي ما در ايران تحت عنوان توافقنامه سپرهاي حفاظتي و پروتكل الحاقي باشد.
كار ما در ايران بيشتر يك كار در حال پيشرفت است و يكي از وظايف پيشروي ما پيدا كردن منشأ اورانيوم غنيشدهاي است كه در تعدادي از اماكن ايراني پيدا شده است. همانگونه كه در گزارش اشاره شده اين كار نيازمند همكاري كامل تعدادي از كشورها است كه منشأ قطعات و تجهيزات خاصي هستند و من اميدوارم كه اين همكاري در آينده به دست بيايد.
تواناييمان اين است كه به يك نتيجهگيري در خصوص ماهيت برنامهي هستهيي ايران برسيم. تصحيح و تكميل اظهارات ايران در خصوص فعاليتهاي هستهيياش، بيشتر به توانايي ما براي اجراي كامل توافقنامههاي سپرهاي حفاظتي و پروتكل الحاقي و همينطور به ايران براي اجراي سياستي توام با شفافيت كامل و صداقت بستگي دارد.
همانطور كه من در اين گزارش بيان كردهام، در نگاهي به سابقهي گذشتهي ايران در پنهان نگهداشتن برخي امور، ما فكر ميكنيم كه مدتي زمان و تلاش بيشتر جهت تحقيق صحت و سقم اين موارد نياز است؛ تا اعتمادسازي شود و اين نتيجه حاصل گردد كه برنامهي ايران به صورتي كامل ابراز شده و انحصارا درراستاي مقاصد صلحآميز به كار رفته است.
همانطور كه ما در گزارشمان آوردهايم، ما هيچ دليلي نداريم كه ثابت كند فعاليتهاي فاشنشدهي گذشتهي ايران، ارتباطي به برنامهي توليد سلاح هستهاي داشته است.
گزارش پيشروي شما، مبتني بر واقعيات و جامع است و به قصد قادر ساختن شورا براي عمل به مسووليتها، حقوق قانوني و اختياراتش است.
به اين كارم مطمئن هستم و تا زمان تحكيم تلاشهاي مشترك كشورهاي عضو و دبيرخانه به اين كار ادامه ميدهم؛ تا در درجهي اول، از طريق تحقيق و ديپلماسي، نهايت تلاش براي تضمين احترام كامل به الزامات عدمتكثير سلاحهاي هستهيي را به كار گيريم. ما در خصوص پروندهي ايران شروع خوبي داشتيم؛ اما بايد اين راه را ادامه دهيم.»