آنها كه مي دانند و آنها كه نمي دانند، از مجموعه يادداشت هاي نيويورکي مجيد محمدي

تجربه بشري نشان داده كه كساني كه بدون هيچ ترديدي وعدهء بهشت به پيروان خود داده اند، معمولا پس از به دست گرفتن قدرت جهنم به ارمغان آورده اند.

تبليغات خبرنامه گويا	[email protected]

اول. امروز كساني كه قدرت را در ايران به دست دارند مطمئنند يا حداقل با يقين اذعان دارند كه خدايي هست، با ضرس قاطع مي دانند كه روز رستاخيزي هست، به عدل الهي باور دارند و هر آنچه را كه مي كنند قاطعانه به خواست خدا و نمايندگانش نسبت مي دهند. آنها ايمان دارند يا حداقل چنين مي نمايند كه به شريعت – به تفسيري خاص – باور دارند و معتقدند كه بايد آن را اجرا كنند، هر چه كه بشود و هر چه كه بگويند. اما امروز آنها كه با همهء اعمال غير انساني حكومت ايران مخالفت مي كنند، خواهان استيفاي انواع حقوق انسانها هستند، با انواع و سطوح مختلف خشونت از جمله مجازات اعدام مخالفت مي كنند و خشونت را نه راه حل بلكه هيزم آتش كينه و دشمني و انتقام مي دانند چنان اطمينانهايي را عموما فاقدند يا حداقل از سوي باورمندان راستين متهم اند كه اعتقادشان چندان محكم نيست. لا ادريون عالم عموما از حقوق زنان و كودكان، حق انتخاب و خطا، آزادي بيان و اجتماعات و روابط صميمي آزاد ميان انسانها دفاع مي كنند و آنها كه همه چيز مي دانند و بسيار قاطعانه قدرت را قبضه كرده و حكم مي رانند نقض انواع حقوق انسانها را پيشه كرده اند. آيا رابطه اي ميان يقين و اقتدارگرايي از يك سو و ميان لا ادري بودن و دفاع از دمكراسي و حقوق بشر وجود دارد؟

دوم. مخالفان خشونت اگر در بسياري از ديدگاهها، ايدئولوژيها و ارزشها موضع لا ادري دارند در اين حوزه ها با اطمينان حرف مي زنند:
الف. نقض حقوق انسانها از جمله حق حيات و زندگي بدون تهديد و آسيب جايز نيست و اين امر همگان از جمله مجرمان را در بر مي گيرد؛
ب. تجربه بشري نشان داده كه اعمال خشونت هيچگاه راه حل مناسبي براي تحقق عدالت نبوده است. حتي اعدام قاتلان به عنوان سخت ترين مجازات در جوامع مختلف و در دوره هاي مختلف تاريخ از تكرار قتل پيش گيري نكرده است؛
پ. تجربه بشري همچنين نشان داده كه كساني كه بدون هيچ ترديدي وعدهء بهشت به پيروان خود داده اند (خواه دانسته باشند كه جهان بدون اشتباه و خطا و ظلم ممكن نيست و چه دانسته و ندانسته اين حقيقت را مغفول گذارده باشند) معمولا پس از به دست گرفتن قدرت جهنم به ارمغان آورده اند. اعلام عناوين سالها به نام ائمهء شيعه حكومت خامنه اي را به حكومت عدل ”علي“ تبديل نخواهد كرد و اصرار بر اين امر حكومت خامنه اي را مدينهء فاضله نمي كند بلكه حكومت علي را به عنوان موردي ديگر از حكومتهاي استبدادي جلوه خواهد نمود.

سوم. آنها كه با قاطعيت حكم ترور و اعدام مي دهند و مدعي اند كه اين كار ها را براي اجر دنيوي انجام نمي دهند – راست و دروغش را به خود آنها وا مي گذاريم – لابد مطمئن هستند كه حقيقت در اختيار آنهاست. آنها لابد به احكامشان يقين دارند كه براحتي دستور تكه تكه شدن ديگران را مي دهند (مورد داريوش فروهر و كشيش ميكاييليان) يا افراد را سر تا پا آويزان مي كنند و بعد به خانه هايشان رفته و پس از صرف شام براحتي خوابشان مي برد يا به هنگام عشق بازي با همسرشان آن صحنه هاي قتل و جنايت را مجسم نمي كنند. آنها لابد اعمال خود را وظيفهء الهي مي دانند كه پس از قلع و قمع مغول وار مخالفان و منتقدان در مقابل آن خدا به نماز مي ايستند. اگر چنين باشد ملتي كه با اين اعمال مشكل دارد اول بايد حسابش را با چنين خدايي و چنان اطمينان و يقيني روشن كند.
اگر كسي اندكي به آراء و باورهايش چه در حوزهء هست ها و چه در حوزهء بايد ها ترديد داشته باشد نمي تواند فرمان پرتاپ لنت ترمز به سخنران (مورد سخنراني ميردامادي در تبريز) را صادر كند. اگر مخالفان خشونت در ارتكاب به اعمال هر روزهء تقديس كنندگان خشونت پرهيز دارند يا در مقابل اعمال آنها از خود صبر و حوصله نشان مي دهند نه از اين جهت است كه از قوهء غضبيه برخوردار نيستند (همگان به اين قوه مجهزند، حتي كودكان سه ساله)، يا آن را موثر نمي دانند (تاثير آن را در حكومتهاي سركوبگر ديده و با گوشت و پوست و خون حس كرده اند)، يا ترسو و سوسول هستند (تعبير و تفسير پادوهاي مافيا – از جمله كيهان نويسان تهراني- از عدم ارتكاب به خشونت توسط كتك خوردگان يا له شدگان توسط مافياي سياسي)، بلكه از آن جهت است كه با ضرس قاطع نمي دانند كه ديدگاههاي ارزشي هنجاري شان حتما درست است يا حتما به آن نتيجه اي كه مد نظر دارند منجر مي شود. اما مخالفان خشونت مي دانند كه خشونت دواي دردهايي كه ادعا مي شود درمان شده يا مي شوند نبوده است.

چهارم. نظام هنجاري مخالفان خشونت مبتني است بر سه اصل مهم معرفت شناختي كه ذيلا مي آيند:
الف. تنها با سعي و خطا مي توان به راه حلهاي مقرون به صواب (و نه ضرورتا صواب) در همهء امور جمعي از جمله امور حقوقي و قضايي نزديك شد؛
ب. حقيقت در نزد هيچ فرد و گروهي به تنهايي نيست و تنها مي توان با گفتگو و نقادي به آن نزديك شد (اگر حقيقتي در يك حوزهء خاص وجود داشته باشد):
پ. آنچه مي دانيم همواره بسيار كمتر از آن چيزهايي است كه فكر مي كنيم بدون خطا و اشتباه مي دانيم.
به همين دليل است كه مخالفان خشونت با حكم اعدام كه نماد خشونت قانوني و حتي ظاهرا عادلانه است مخالفت مي كنند (چه برسد به انواع غير قانوني و كمتر سبعانهء خشونت مثل شكنجه، زدن شلاق به عنوان تعزير و حملات فيزيكي). مخالفان خشونت مي گويند كه ما نمي دانيم:
الف. آيا خشونت حتي در مورد مجرمان مي تواند دنيايي عادلانه تر براي ما ايجاد كند و از همين لحاظ از خشونت پرستان تقاضا مي كنند كه اجازه دهند در يك دوره نفي خشونت از طرف حكومت و دستگاه قضايي هم تجربه شود تا نتايج آن ديده شود؛
ب. آيا بر كناري خشونت آميز ديكتاتورها (مثل رژيم صدام با حملهء نظامي امريكا و حتي بازداشت كساني مثل صدام) مي تواند به دمكراتيزه كردن سياست منجر شود چون همان جامعه اي كه صدام و خميني و خامنه اي را بر آورده مي تواند امثال آنها را نيز بر آورد؛
پ. آيا بلر و بوش كه بر آمده از نظامهاي دمكراتيك هستند در مورد گسترش سلاحهاي كشتار جمعي راست مي گويند يا مخالفان و موافقان ديكتاتور آنها در سراسر جهان. اما مي دانيم كه هر دو گروه بسيار دروغ گفته اند؛
ت. آيا كدام نظام هنجاري در مورد كاهش قابل توجه جرم در جامعه موفق تر عمل مي كند. اما مي دانيم كه در اين حوزه بيشتر ايدئولوژي ها و ارزشها حكومت مي كنند و نه مطالعات علمي و بررسي نتايج عيني آنچه در جريان است.

پنجم. سخن من در اينجا در باب اطمينانهاي قلبي فردي كه هيچ كاركرد مستقيمي در حوزهء عمل اجتماعي ندارند نيست. يقينهاي متكي بر ايدئولوژيهاي تماميت طلب كه اولا در سازوكار غير دمكراتيك مبناي تصميم گيري و عمل قرار مي گيرند و ثانيا با هيچ قاعده و قانوني بجز قدرت قاهره قيد نمي خورند و ثالثا آزادي و حقوق ديگر انسانها هيچ جايي در فرايند رسيدن به آن يقين ها ندارند بسيار خطرناكند و هرگونه لا ادري گري نسبت به آنها ترجيح دارد. مردمي كه خواخان حكومت افراد يقينمدار و قاطعي مثل خميني و بوش هستند طبيعتا هزينهء آن را نيز مي پردازند.