نقش آقای خاتمی در آخرين صحنه نمايش، مهرزاد آورداد

بسياری بر اين باورند که آخرين نقش مجلس اصلاحات , با زنگ پايان تحصن پيشقراولان آن به پايان رسيده و متنی برای اجرا ی آخرين اپيزود اين تراژدی , در دست بازيگران آن نيست .

در ديگر سوی اين نمايش , بازي گران کهنه کاری را می بينيم , در تدارک صحنه پردازی ديگری برای فردا . اما اينکه فردا را چه نمايشی در پيش خواهد بود ؟ کليات آن چيست ؟ و تکليف ملت در اين ميان چه می شود ؟ از نظر تحليل گرانی چند , چنين بيان گرديده است .
دادن امتياز , دم جنبانی و کرنش در مقابل غرب , از يک سو و سازمان دادن فشاری مضاعف و سرکوب داخلی در ديگر سو , برنامه های آينده محافظه کاران را تشکيل خواهد داد. ساده انديشی در پروسه شکل گيری چنين فرايندی , همان است که در فرانگری انديشه های آقای خاتمی , بايد به جستجوی اجزای آن پرداخت .
باز بينی دوباره کارنامه اصلاحات و برنامه عملکرد آقای خاتمی , يک اصل عمده را , با تمامی فراز و نشيب های مستتر در درون خود آشکار می سازد و آن اين است که به سامان رسيدن دولتی مردم سالار, در ساختار حکومتی , متکی بر ولايت فقيه , رويايي بيش نيست .
آقای خاتمی و همراهانش با تمامی تلاشی که در راستای مردم سالاری دينی به عمل آوردند , تنها توانستند اين نکته را به اثبات برسانند که در چنين حکومتی , جايي برای آزادی وجود ندارد و کوچکترين دريچه ای به سوی خواسته های اکثريت مردم , آسايش , رفاه نسبی و حقوق انسانی باز نيست . همچنان که تقلب , دورويي , تحميق افکار عمومی , رانت خواری و فساد گسترده , از ارکان به هم بافته و تثبيت گرديده , چنين نظامی است .
اينک در آرامش نسبی به وجود آمده , اصلاح طلبان حکومتی را, خيال بيرون رفتن از صحنه , بيشتر از هر عامل ديگری , به خود مشغول کرده است . بيشترين ميزان تحرک و تبادل افکار , اين روزها در محافل محافظه کاران جريان دارد .
سردمداران اين تشکل , بيشتر از هر کسی از هماهنگی و انسجام مردم , در تحريم انتخابات مجلس هفتم با خبر بوده , زير و بم تقلبات انجام شده و چگونگی شگرد های به کار رفته در روند اين انتخابات را می دانند . آنها به درستی دريافته اند که ميزان مقبوليت و مشروعيتشان در بستر جامعه در چه سطحی بوده و با چه زبانی ارزيابی می گردد .
صرفنظر از اين که نقش بازيگران سنتی و چهره های شناخته شده اين جناح , در آن سوی پرده سياست , آيا می تواند تداوم دلخواه و مورد نظر آنها را داشته باشد يا خير ؟ چيزی است که در آينده از ابهام خارج خواهد شد .
قدر مسلم آن است که دست اين جناح برای چپاول از جيب ملت و پر کردن چاله چوله های پديد آمده , همانند گذشته باز نيست . از طرفی وعده های داده شده برای مبارزه با فقر و ايجاد مشاغل , از چشم انداز خوبی در اين زمينه برخوردار نمی باشد. انجام اصلاحات به طريقه چينی , در حالی مطرح می شود که بازتاب همه انتظارات مردم با توجه به تغييرات پديد آمده و سخنرانی های رهبر انقلاب در کوران انتخابات , به شخص رهبر باز می گردد .
اين اوست که از اين پس , می بايست پاسخگوی نياز های گسترده و رو به رشد جامعه ای باشد که اکثريتی از آن در فقر و تنگدستی به سر برده , از کمترين حقوق انسانی خويش دور افتاده اند .
اين مقام غير پاسخگو , تا کجا می تواند دغدغه های عمومی جامعه , بی سرانجامی برنامه ريزی ها , و حرج و مرج حاکم بر کليت نظام را , با دغدغه های جهان اسلام و ايجاد تنش های ناگزير در خارج از مرزهای کشور , پيوند دهد .
تا کجا می تواند از مبارزه با فساد دم زند , قطع نامه صادر کرده , دولت و قوه قضاييه را به قاطعيت در مبارزه فراخوانده , اما در مقابل هرگونه نظارتی بر دروازه های وارداتی کشور , رانت خواری, فساد اطرافيان و آقا زاده ها بايستد .
سکوت معنا دار آقای خاتمی با توجه به عمق آگاهی و درايت بی بديل جنبش دانشجويي کشور که در جريان تحريم انتخابات , نشان داد از نفوذ و قدرت بالايي در بسيج توده مردم برخوردار است .
امروز , هيچ عنايتی به پيشبرد اصلاحات در خود نمی بيند. نقش آقای خاتمی در آخرين صحنه نمايش اصلاحات , برعکس آنچه تا کنون بر ملا گرديده , ميل به انجام زود هنگام انتخابات رياست جمهوری نيست . بلکه سپردن سکان اين کشتی سرگردان به رهبری نظام است . چرا که او بيشتر از هر کسی , از جانب همين رهبری مورد عتاب قرار گرفته و به عقب نشينی از مواضعش وادار گرديده است .
موفقيت خاتمی در اجرای اين آخرين نقش , به دليل هماهنگی با مواضع اخير جنبش دانشجويي , شايد بتواند , تا اندازه زيادی حيثيت بباد رفته او را در جريان اصلاحات , بهبود بخشيده , از بار گناهانش بکاهد .
نقش جنبش دانشجويي , با توجه به شکيبايي قابل ستايش اين جنبش در پرهيز از مقابله نا خواسته و عجولانه با ارکان قدرت , زمزمه اين دارد که از تمامی توان ايد ه ئولوژيکی اين جنبش , در برنامه ريزی برای هدف قرار دادن رهبری و روشن کردن تاريک خانه ها استفاده کرده , مردم را برای حضور در ميادين مبارزه واقعی آماده سازد .

مهرزاد آورداد
بيست و دوم اسفند 1382