 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
در سايه حاكميت
هنگامه شهيدي به عننوان يك روزنامه نگار مدافع حقوق بشر و حقوق زنان تصويري جديد از ايران ارائه ميدهد. او مي گويد كه در ايران تغييراتي مثبت آغاز شده اما اين تغييرات هنوز ميان قدرت روحانيت و دموكراسي در نوسان است ولي با اين همه مردم در راه انتخابات مجلس هفتم كه در اسفند ماه برگزار مي شود مردد هستند. وضعيت پوششي اين زن جوان توجه زيادي را بر نميانگيزد. او يك روسري سبز متمايل به آبي دور سرش پيچيده و با يك پالتوي كرم رنگ دكمهدار شبيه يك زن مسلمان معمولي است . اما اين ايراني 27 ساله با دندانهاي مرمري و چشمهاي قهوهاي داراي داستانهاي استثنايي و برجسته مي باشد. هنگامه شهيدي نويسنده و خبرنگار ايراني است. زماني كه آمريكا به حكومت طالبان در افغانستان حمله كرد او براي تهيه گزارش و به تصوير كشيدن اين جنگ راهي قندهار شد.اين زن جوان همچنين بطور غير قانوني با قاطر براي تهيه گزارش از سقوط بغداد وارد عراق شد. او اكنون در يك سازمان حقوق بشر اسلامي فعال ميباشد و با توجه به اينكه خيلي از همكاران او در زندان هستند از نوشتن مقالات انتقادي در وضعيت شديد سياسي ايران نمي هراسد.
جنگ بين دموكراسي و قشريون
هنگامه شهيدي با ظاهر اسلامي سنتي و تمايل فكري غربي نمودي است از وضعيت فشار سياسي شديدي كه در ايران حاكم است.كشور ايران در حال حاضر بين دموكراسي و فوندامنتاليست، بين فراست جوانان براي نوآوري و اصرار براي حفظ دكترين اسلامي از طرف فرمانروايان روحاني در نوسان مي باشد. هنگامه شهيدي ميگويد: جوانان ايراني خواهان تحصيل مجاني و آزادي پوشش هستند. او خود كارشناس ارشد رشته علوم ارتباطات اجتماعي و كارشناس رشته روزنامه نگاري است و براي روزنامههاي مختلف اصلاح طلب مقاله مينويسد.اگر چه سالهاست همسر يك تاجر ايراني و مادر يك دختر بچه هشت ساله ميباشد اما اين مسئوليت ها مانع از فعاليتها ي او نشده و با حرارت زياد براي برابري حقوق زنان در ايران مبارزه ميكند.شهيدي با اينكه خود جواني معتقد و محجبه است اما اعتقاد دارد كه زنهاي ايراني بايد در نوع پوشش آزادي داشته باشند چرا كه آزادي پوشش و مذهب از اصول اوليه منشور جهاني حقوق بشر است.به عقيده او در ايران زنها بيشتر از مردها قابل رويت هستند. در زمينه تدريس و معلمي از مردها پيش افتادهاند و در تحصيلات عاليه 60 درصد سهميه دانشگاههاي ايران را به خود اختصاص دادهاند با اين حال از ميان 290 نماينده مجلس فقط 15 زن در مجلس ايران حضور دارندكه از نظر هنگامه شهيدي با جمعيت بيش از 30 ميليوني زنان در ايران اين تعداد نماينده زن براي احقاق حقوق زنان و پي گيري مطالبات جنبش زنان در ايران كافي نيست. از سالهاي دور زنهاي ايراني يك زندگي حاشيهاي داشتهاند اما اكنون مي بينيم كه آنان در حال پيشرفت هستند و حتي بطور مخفي انجمنها و شبكه هاي كاري تشكيل دادهاند .شهيدي ميافزايد در ايران بين حقوقي كه در قانون اساسي وجود دارد و آن چيزي كه در عمل پياده مي شود تفاوت فاحشي وجود دارد كه مانند اين قضيه در هيچ كجاي دنيا به چشم نمي خورد.
مبارزه جناحي در ايران
شهيدي مي گويد:يكي از سياستمداراني كه سعي كرد به زنان متوسل شود رئيس جمهور محمد خاتمي بود. مبارزه او براي دفاع از حقوق زنان و حفظ اصلاحات در كل شرايط دشواري را بر او تحميل كرد چرا كه روحانيوني كه در راس هرم قدرت در ايران حضور دارند بطور دائم عليه دولت و مجلس هجوم ميآورند. شكاف و انشعاب در ايران بين تجددو تحجر خود را در ارگانهاي قدرت تجلي ميدهد. در يك طرف مجلس و دولت منتخب مردم و طرفدار اصلاحات قرار دارد و در طرف ديگر شوراي نگهبان و قوه قضائيه تحت كنترل محافظه كاران.
او معتقد است كه در انتخابات مجلس هفتم در 20 فوريه اختلافات بين جناحها خيلي حاد بروز خواهد كرد. شوراي نگهبان متشكل از 12 محافظه كار مخالف اصلاحات است كه از بين 8157 كانديدا براي انتخابات مجلس هفتم بيش از 3000 تن از آنها را رد صلاحيت كرده است.اين شورا در رد افراد بدون بيان علت و دليل اعلام داشته كه اينها به وظايف مذهبي و عقيدتي خود عمل نكردهاند و اكثريت رد صلاحيت شدگان كساني هستند كه در مجلس فعلي حضور دارند.او مي گويد كنار گذاشتن كانديداهاي مجلس در ايران يك عمل غير معمولي نيست. نمايندگان مجلس با تحصن عكسالعمل نشان دادهاند و دولت نيز تهديد به استعفا كرده است و اگر كانديدهاي رد صلاحيت شده دوباره به ليست انتخابات اضافه نشوند يك گروه از دانشجويان طرفدار دموكراسي اعلام كردهاند براي بايكوت انتخابات فراخوان خواهند داد.
شهيدي اضافه مي كند اين حركت شوراي نگهبان يك عمل زيركانه بود چرا كه اگر پس از زمان تعيين شده به كانديدها اجازه شركت در انتخابات داده شود هم آنها براي فعاليتهاي انتخاباتي وقت چنداني ندارند و هم اينكه انرژي زيادي را براي اعتراض خودشان صرف كردهاند. او مي گويد اين عمل شوراي نگهبان بخاطر كنار گذاشتن بيش از نصف كانديدها از نظر مردم قابل پسند نيست ولي اين اتفاق به اين معني است كه محافظه كاران پيروز انتخابات مجلس هفتم خواهند بود و آنان كه از قبل داراي قدرت چشمگيري بوده اند تناسب قوا و قدرت سياسي را بنفع خود بدست خواهند آورد. شهيدي تاكيد مي كند كه با توجه به اينكه اصلاحطلبان70 درصد مجلس فعلي را تشكيل ميدهند اما محافظه كاران اكثريت را به دست خواهند گرفت. البته اين تغيير قدرت پروسه اصلاحات را كند خواهدكرد و مسير آن را براي يك جامعه آزاد را طولاني ميكند بطور مثال براي من روزنامه نگار بسيار سخت خواهد شد تا مقالات انتقادي ارائه دهم اما اطمينان دارم كه همين اقليت اصلاحات ساكت نخواهند نشست. آنها مداوم اعتراض خواهند كرد و با بازسازي استراتژيك خود را براي انتخابات بعدي آماده خواهند كرد.
زنگ دموكراسي در ايران به صدا درآمده است
هنگامه شهيدي اعتقاد دارد كه بطور عمومي ايرانيان اعتماد خودشان را به اصلاح طلبان از دست داده اند. انتخابات شوراي شهر در سال گذشته اين نكته را نشان داد. اگر چه رئيس جمهور خاتمي در سال 2001 مجدداً با 78 درصد رأي مردم انتخاب شد اما با اين حال مردم اعتقادشان را به او نيز از دست داده اند. شوراي نگهبان كه اعضاي آن چه بطور مستقيم يا غير مسيقيم از طرف رهبر مذهبي ايران برگزيده شدهاند، بطور مدام نفوذ و افزايش اصلاح طلبان را ناديده ميگيرند و چهره منفعلي كه جريان اصلاح طلب در جريان حمله به كوي دانشگاه تهران و مبارزه خياباني از خود نشان داد موجب شد كه عدم اعتماد به اصلاح طلبان افزايش يابد.
شهيدي ميگويد “اين به معني اينست كه جوانان نميتوانند آرزوهاي خود را براي داشتن يك جامعه مدرن برآورده سازند استفاده كانالهاي ماهوارهاي قدغن است و اينترنت نيز در يك وضعيت سانسور شديد قابل استفاده است.
شيرين عبادي وكيل ايراني و مبارز حقوق بشر كه چندي قبل جايزه نوبل را دريافت كردند در يك مصاحبه با گاردين با عطف به بي ثمر بودن نتايج اصلاحات از رئيس جمهور خاتمي تقاضا كردند تا استفاده دهند ولي شهيدي فكر ميكند اين راه حل درستي نبوده و نيست. او مي گويد:بعد استعفاي خاتمي جناح محافظه كار بر همه دستگاهها و جريانات حاكم ميشود اگر چه رئيس جمهور ما نتوانست خيلي از رفرمهاي مشخص را جامه عمل بپوشاند ولي ما يك درك مشخصي از دموكراسي را تحت دولت ايشان بدست آوريم . به نوعي معرفي ايدئولوژي اصلاحات در جامعه از خدمات رئيس جمهور خاتمي ميباشد و مي توان مناسبات مطلوبي كه در چند سال اخير با كشورهاي خارجي برقرار شده را نيز به عنوان دستاوردي از اين نوع برشمرد.
مناسبات بهتر با آمريكا
از نظر شهيدي جوانان ايراني برقراري رابطه با آمريكا را روي هم رفته مثبت ارزيابي ميكنند، صرفنظر از اينكه اين رابطه تا كنون ضعيف بوده است و بخصوص بعد از اينكه يك گروه از دانشجويان در سال 1979، 52 ديپلمات سفارت آمريكا را در تهران به گروگان گرفتند. او ميگويد: “ اكثر مردم ايران مخالف اشتغال خصمانه عراق بودند ولي رويهمرفته جوانان ايراني ديدشان نسبت به آمريكا مثبت است. او عقيده دارد رابطه ايران با آمريكا با گذشت زمان بهتر خواهد شد و در ثاني آمريكا مسائلي زيادي در افغانستان و عراق دارد كه بايستي انجام دهد و بنابراين هرگز خود را گرفتار باتلاقي به نام ايران نخواهد كرد. او مي گويد:ايران همين چرخش ديپلماسي را در مورد عراق هم استفاده ميكند، صرفنظر از اينكه عراق كشور را به جنگ خونين انداخت اما ما با صدام حسين مشكل داشتيم نه با مردم عراق
يك زن روزنامه نگار متفاوت و استثنايي
شهيدي خودش جنگ عليه ترور آمريكا عليه عراق را از نزديك تجربه كرده است. وقتي آمريكا مبارزه را عليه طالبان در كابل را شروع كرد او براي تهيه گزارش راهي افغانستان شد اين وظيفه خبرنگاري او بود .او با زنهاي افغاني مصاحبه ميكرد. طبق گفته شهيدي زنها همه در زنداني از پارچه اسير بودند. او در آنجا ماند و ديد كه چگونه زنان افغان بورقع (چادر افغاني) را كنار گذاشتند و جرائت پيدا كردند تا بدون حضور محرمشان با خبرنگارها صحبت كنند.
سال بعدش نيز اوضاع خراب بود و شهيدي در اوايل آوريل 2003 راهي عراق شد تا در مورد سقوط بغداد بنويسد. او به سردشت جائي كه صدام حسين 16 سال پيش با بمبهاي گاز خردل به آنجا حمله كرده بود رفت. مأموران مرزي نمي خواستند به او بعنوان يك زن خبرنگار اجازه دهند تا از مرز بگذرد. به همين خاطر او با لباس كردي با بلوز زرد و جليقه سياه و يك مانتوي سياه با يك قاطر از راه كوههاي مرزي راهي عراق شد. با توجه به بمبارانهاي شديد بغداد از اينكه تعداد كمي از ساختمانهاي معمولي مورد اصابت قرار گرفته بودند شگفت زده بود. او با خيلي از عراقيها مصاحبه مي كرد . عراقيها نيز نسبت به آينده نگران بودند او نيروهاي عراقي را كه خودشان را تسليم ميكردند مشاهده ميكرد.
25 سال با روحانيون
شهيدي وقتي آينده كشورش را برآورد ميكند مي داند كه اين موضوع مهمي است. اگر چه انقلاب ايران رشد و انكشاف را براي يك جامعه مدرن متوقف كرد، اما صرفنظر از يك جامعه بسته مردم نفوذ زيادي را نسبت به زمان شاه بدست آوردند يك معلم مدرسه ميتوانست براي انتخابات مجلس كانديد شود. يك انقلاب خونين و بخصوص جنگ 8 ساله به اين معني است كه مردم ايران در تمام دنيا مي خواهند كه از هرج و مرج پرهيز كنند. او تأكيد مي كند “ ما يك رفرم صلح آميز ميخواهيم نه يك انقلاب خونين”.
شهيدي معتقد است “حل مسئله در خود قانون اساسي نهفته است، با توجه به اينكه خيلي مشكل خواهد بود تا به اجرا برسد. او همچنين فكر ميكند كه جدائي دين از سياست و بوجود آمدن يك دولت سكولار در طي چند سال آينده براي جامعه ايران امكان پذير است و جامعه ايران به اين سو پيش خواهد رفت و اين راه را براي يك جامعه مدرن هموار ميسازد.شهيدي مي گويد: دو گانگي فعال بين دو جناح مربوط به قرائت متفاوت آنها از قانون اساسي ميشود. ما نياز به دوباره نويسي يا تعريف جديدي از قانون اساسي داريم.او عقيده دارد: از نظر سياسي هم ما ميتوانستيم قوانيني را در بهبود وضعيت حقوق زنان وضع كنيم اما مذهب اين اجازه را نميدهد.
