 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
Ziaiy @ journalist. com
طي يك هفته گذشته شاهد حملات سنگين رسانه اي آمريكا و اعراب عليه «نقش ايران در عراق» بوديم. پس از چند روز حمله پياپي آمريكاييها، سرانجام وزارت خارجه آمريكا آتش بس داد و اعلام كرد هيچ سند و مدركي مبني بر دخالت ايران در ناآراميهاي اخير عراق وجود ندارد. اما رسانه هاي عرب ول كن ماجرا نيستند و انواع و اقسام اتهامات را هر روز متوجه ايران مي كنند. چرا؟
اين سوالي اساسي است كه پاسخ آن مستلزم كالبد شكافي جريانهاي سياسي و ا جتماعي در عراق و منافع آمريكا و اعراب در اين كشور است.
ايران داراي نقش كليدي و اساسي در عراق است به 3 دليل:
1- بين 60 تا 70 درصد جمعيت عراق شيعه هستند، البته برخي آمارهاي غيررسمي فراتر از اين هم مي روند، اما تا انجام يك سرشماري رسمي، بايد ميانگين 60 تا 70 درصد را مبنا قرار داد كه مورد اتفاق همه گروههاي عراقي است.
شما بايد به عراق سفر كنيد تا ! بفهميد علاقه و دوستي مردم شيعه عراق به ايراني ها چقدر است، از نظر آنها، شيعه، شيعه است چه در عراق چه در ايران، بزرگترين مرجع تقليد شيعيان عراق، ايراني الاصل است، و گروههاي اصلي شيعه عراق داراي روابط و مناسبات عميق با ايران هستند، مناطق اصلي نفت خيز عراق كه در جنوب اين كشور قرار دارد در حوزه نفوذ شيعيان است، 13 تن از 25 عضو شوراي حكومتي عراق كه منصوب آمريكا هم هستند، شيعه مي باشند، تقريبا تمام اعضاي شوراي حكومتي عراق داراي مناسبات حسنه با ايران بوده و هر ماهه چندين سفر به ايران دارند.
اين وضعيت خوشايند كشورهاي عربي نيست، آنها حتي در به رسميت شناختن شوراي حكومتي عراق تعلل كردند و اين ايران بود كه پيشگام اين جريان شد، اولين هيئت ديپلماتيك رسمي از سوي ايران عازم عراق شد و هيئت رسانه اي اعزامي ايران در اسفند ماه گذشته به راحتي با بسياري از اعضاي شوراي حكومتي و شخصيتهاي متنفذ عراقي گفتگو كرد.
گروههاي شيعه در عراق پس از چندين دهه ظلمي كه برعليه آنها اعمال شده، به تحرك برخاسته اند، اين تحرك هم از جهت اجتماعي و فرهنگي و هم از جهت علمي، آموزشي و! اقتصادي قابل لمس است در واقع براي اولين بار است كه شيعيان به بخشي از حقوق از دست رفته خود دست يافته اند.
اين موفقيت بزرگي است كه سررشته اصلي امور عراق در دست شيعيان باشد، دستاوردهاي تثبيت موقعيت جديد براي ايران هم قابل انكار نيست.
ايران نه نيازي به دخالت در امور عراق را دارد و نه هرگونه اغتشاش و ناامني در عراق به نفع ايران است، وقتي ادامه وضعيت موجود، بيشترين منافع را براي ايران تأمين مي كند، كدام عقل سليم مي پذيرد كه اين معادله را برهم بزند؟
2- از بين سه قوم اصلي در عراق (شيعه، سني، كرد) كردهاي عراق داراي روابطي بسيار حسنه و مسالمت آميز با ايران هستند، اين روابط ريشه در تاريخ دهه هاي گذشته دارد. اولا كردها به دليل ظلم تاريخي كه به آنها رفته همواره با رژيم صدام در چالش بودند، ثانيا ايران به دليل همجواري با منطقه كردستان عراق، همواره پشت و پناه كردهاي عراق بوده است.
مقامات كردستان عراق در ديداري كه هيئت رسانه اي ايران با آنان داشتند مي گفتند كه در روزهاي سخت، بعد از خدا و كوههاي كردستان، اين مردم ايران بودند كه به آنها پناه دا! دند و از آنها همچون برادران خود پذيرايي كردند و حالا آنها مي خواهند كه در روزهاي خوش نيز با ايرانيها باشند.
ايران با كردستان عراق بيش از 600 كيلومتر مرز مشترك دارد، هم نژادي كردهاي عراق با كردهاي ايران، همجواري جغرافيايي، اشتراكات مذهبي، در هم تنيدگيهاي فرهنگي و زباني، منجربه يك نوع تبادل اقتصادي و تجاري طبيعي ميان ايران و كردستان عراق در طول دهه گذشته شده است.
اين در هم تنيدگي به حدي است كه وقتي وارد بازار كردستان عراق (مثلا در سليمانيه) مي شويد و مشخصات كالاها را مي پرسيد، مي گويند: اين جنس ايراني است و اين جنس اجنبي است آنها ايران و ايراني را از خود و جزو فرهنگ و اجتماع خود مي دانند اين علاقه دروني، با هيچ اهرمي زدودني نيست، كردها هيچ گاه خاطره بمباران شيميايي حلبچه را از ياد نمي برند، حلبچه يك نقطه عطف در تاريخ كردستان عراق است، آنها براي حلبچه يك لوح يادبود ساخته اند و بر آن حك كرده اند كه در روزگار سختي و غم، و در زمانه اي كه همه دنيا چشم خود را به روي جنايات صدام در حلبچه بسته بود، اين ايران بود كه به دفاع! از مردم كرد پرداخت و جنايات صدام را افشا كرد.
آنها اين لوح را به كالين پاول وزير دفاع آمريكا هم نشان داده اند به حدي كه او شرمسار شده و گفته تنها قولي كه مي توانم بدهم اين است كه چنين جناياتي ديگر تكرار نخواهد شد.
رهبران عالي رتبه كردها در عراق كه در شوراي حكومتي عراق عضويت دارند صميمي ترين دوستان ايرانند، بدين ترتيب مي توان دوستان صميمي ايران در شوراي حكام را تا عدد 18 ارتقا داد.
اين نه ربطي به امروز دارد و نه ديروز. آمريكا هم خوب اين را مي داند كه ايران بازيگر شماره يك در صحنه عراق است، اعراب هم مي دانند آنها صحنه عراق را خالي از حضور موثر خود مي بينند و با هر ابزار و حيله اي سعي دارند اين معادله را برهم بزنند، نامه زرقاوي را بخوانيد متوجه همه چيز مي شويد.
اعراب مايلند كه ايران را دشمن آمريكا در عراق جلوه دهند، در حالي كه عليرغم همه خصومتها و دشمني ها، دو كشور ايران و آمريكا در صحنه عراق، داراي منافع مشترك هستند و طي يك سال گذشته بدون اينكه بخواهند به همديگر تنه بزنند، وجود يكديگر را پذيرفته اند.
تقاضاي مكرر آمريكا براي گفتگوي مستقيم با ايران درباره موضوع عراق، از همين جا نشأت مي گيرد.
مطبوعات جهان عرب پيشتاز انتشار شايعات و اخبار مغرضانه عليه ايران و تحريك آمريكا به برخورد با ايران در صحنه عراق شده اند آنها مي دانند كه بنيادگرايي مورد نظر آمريكا كه آنرا زادگاه تروريسم مي نامد، ريشه در كشورهاي عربي دارد و حوادثي نظير 11 سپتامبر و بسياري از حوادث تروريستي ديگر توسط افراد و گروههايي صورت گرفته كه وابسته به جهان عرب هستند، لذا مي خواهند توپ را به زمين ايران بيندازند تا در حاشيه امنيتي كه بوجود مي آيد آسوده باشند اينكه آمريكا اعلام كرده سند و مدركي در مورد دست داشتن ايران در حوادث اخير وجود ندارد، احتمالا همچون آب سردي بر محافل تندرو كشورهاي عربي بود.
3- ايران همسايه مهم عراق است، مردم دو كشور به هم علاقمندند، عراق مدفن 6 تن از ائمه معصومين و بسياري از شخصيتهاي بزرگ جهان اسلام است، برقراري رابطه ميان دو ملت كه سالها از هم دور نگهداشته شده و جنگ سهمگيني توسط رژيم صدام بر هر دو ملت تحميل شد، امري طبيعي است.
رونق سياحت ديني در عراق به گفته مقامات عراقي، مي تواند دومين منبع درآمدي آن كشور پس از نفت باشد، اين سياحت دوطرفه است و مردم عراق نيز مشتاق زيارت حرم امام رضا (ع) در ايران هستند، ايران تجربه بازسازي را در خود دارد و ساختار اقليمي عراق به دليل شباهتهاي زيربنايي با ايران نيازمند تجربيات مثبت ايران است.
نه آمريكا، نه اعراب و نه هيچ كس ديگر نمي تواند اينها را ناديده بگيرد. هم اكنون مذاكرات مهمي ميان دو كشور در مورد بازسازي ساختارهاي تخريب شده عراق در جريان است كه از جاده ها و راه آهن و بنادر گرفته تا خطوط نفت و گاز و برق و نيروگاهها و مخابرات را شامل مي شود.
اختصاص اعتباري بالغ بر نيم ميليارد دلار از سوي ايران براي مشاركت بخش خصوصي در عراق در همين راستا قابل ارزيابي است.
