ضيايي‌فر:درمذاكرات حقوق بشرشركت نمي‌كنم؛ ايراداتي كه درجلسات مطرح ميشودازديدکساني كه ايرادات متوجه آنهاست درحدشوخي تلقي ميشود،ايسنا

ضيايي‌فر تاكيد كرد: اگر مسؤولان كشور به صورت ايجابي و بر اساس بنيادهاي مشترك بين اديان و هنجارهاي مشترك بين همه‌ي تمدن‌ها براي رفع ضعف‌هاي داخلي در زمينه‌ي حقوق بشر به صورت جدي اقدام كنند، قطعا نيازي نيست كه خيلي‌ها چشم اميد به گفت‌وگوهاي بين‌المللي در خصوص حقوق بشر و انتظار معجزه براي رفع مشكلات حقوق بشر از اين مذاكرات داشته باشند.

محمدحسن ضيايي‌فر، دبير كميسيون حقوق بشر اسلامي در رابطه با برگزاري دور چهارم مذاكرات ايران و هيات حقوق بشر اتحاديه‌ي اروپا به خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: اين گفت‌وگوها لزوما به اين معني نيست كه وضع حقوق بشر در كشور آن‌قدر عالي است كه از اين هيات ميزباني مي‌شود يا برعكس حاكي از خيلي بد بودن اوضاع است كه ديگران بايد بيايند راه حل نشان دهند، بلكه اين مذاكرات يك رويه‌ي جا افتاده در دنيا است كه كشورها در صحنه‌ي بين‌المللي در مقوله‌ي حقوق بشر به اشكال مختلف با يكديگر تعامل مي‌كنند.

وي افزود: هيات حقوق بشري كه از اتحاديه اروپا به تهران آمده است در چارچوب گفت‌وهاي تخصصي حقوق بشر ايران و اروپاست كه از 2 سال پيش آغاز شده و تاكنون سه دوره از آن برگزار شده است، دور اول آذر 81 درتهران، دور دوم اسفند 81 در بروكسل، دور سوم سال قبل در بروكسل و اكنون دور چهارم در تهران.

ضيايي‌فر همكاري‌هاي بين‌المللي در راستاي پيشبرد حقوق بشر و نظام زندان‌باني در ايران و نقش ضابطان قضايي در حفظ استانداردهاي حقوق بشر را از محورهاي گفت‌وگوي ايران و طرف اروپايي در اين مذاكرات ذكر و خاطرنشان كرد: برگزاري اين‌گونه مذاكرات هر از چندگاهي اگر چه براي ديپلماسي دوطرف و توسعه‌ي درك متقابل طرفين گفت‌وگو امر مثبتي است اما واقعيت اين است كه اين گفت‌وگوها به اين شكل كه انجام مي‌شود ثمره‌ي موثر قابل ذكري براي پيشبرد حقوق بشر در ايران و اروپا ندارد زيرا الان انتظارات جامعه ايراني و اروپايي خيلي فراتر از اين سطح از گفت و شنودهاست؛ به علاوه منطق گفت‌وگوي حقوق بشري ايجاب مي‌كند كه ثمره‌ي عملي‌تر و قوي‌تري براي پيشبرد حقوق بشر داشته باشد.

دبير كميسيون حقوق بشر اسلامي ابراز عقيده كرد: از جمله اشكالات شكل فعلي مذاكره ايران و اتحاديه‌ي اروپا در خصوص حقوق بشر اين است كه به يك سري از افراد يا نهادهايي كه از ديدگاه مردم متهم به نقض حقوق بشر هستند فرصت داده است كه پشت درهاي بسته توضيحاتي ارائه كنند بي‌آنكه مردم از توضيحات آنها مطلع شوند و جالب است همين افراد نيز پس از اين‌گونه مذاكرات در هنگام مواجهه با افكار عمومي ادعا مي‌كنند كه جامعه بين‌المللي را توجيه كرده‌اند و همه از توضيحات مستدل ايشان به وجد آمده‌اند.

وي ادامه داد: اشكال ديگر شكل فعلي مذاكرات از ديدگاه عملي حقوق بشر اين است كه قبل از برگزاري اين مذاكرات هيچ تصميم‌گيري و عزم ملي در خصوص رفع ضعف‌هاي موجود حقوق بشر به صورت ايجابي گرفته نمي‌شود و لذا طبيعي است كه در چنين فضايي چه‌بسا خيلي از ايراداتي كه در اين جلسات مطرح مي‌شود و ايرادات درستي هم هست از ديدگاه شنوندگان داخلي اين جلسات كه ايرادات متوجه آنهاست در حد شوخي تلقي شود و بعد هم هيچ اقدام عملي براي رفع اين ضعف‌ها به كار گرفته نشود.

ضيايي‌فر خاطرنشان كرد: براي اينكه اين ديالوگ‌ها ثمره عملي داشته باشد بهتر است ابتدا راجع به محتواي اين جلسات اطلاع‌رساني شود تا افكار عمومي ايران و اروپا متوجه شود كه در مورد حقوق انساني آنها چه صحبت‌هايي شده و ايراد به چه دستگاهايي وارد بوده است تا عملكرد نمايندگان رسمي خود در اين جلسات را ارزيابي كنند و بعدا نيز اعمال نظارت كنند تا نتايج مثبتي در عمل درپي داشته باشد، به علاوه قبل از چنين جلساتي ديپلماسي دو طرف كه هماهنگ كننده اصلي هستند بايد با مسؤولان عالي كشور خود صحبت جدي كنند كه اگر اين‌گونه گفت‌وگوها به نمايندگي از يك كشور و ملت بناست انجام شود بايد عزم و اراده ملي نيز پشت آن باشد و تلاش شود كه اقدامات غيرقابل قبولي از ديدگاه حقوق ملت صورت نگيرد و همه‌ي مسولان در اين راه همراهي كنند نه اينكه اصل اين گفت‌وگوها به عنوان يك ابزار چانه زني تعامل سياسي مورد توجه قرار گيرد كه بنا نيست اصولا ايرادات و اشكالات مطروحه درآن جدي گرفته شود.

دبير كميسيون حقوق بشر اسلامي گفت: ايراد ديگر شكل فعلي مذاكرات مربوط به عدم حضور نهادهايي است كه اقدامات آنها از ديدگاه حقوق بشر بسيار قابل تامل است و بعضا هزينه‌هاي سنگيني براي كشور در پي داشته است در حالي‌كه اگر در مذاكرات حقوق بشر حضور داشته باشند، مطلع مي‌شوند كه برخي كارها كه عادي تلقي مي‌شود چه هزينه‌هايي براي كشور دارد و چه صدماتي به منافع ملت مي‌زند.

وي افزود: علاوه بر اين اقدامات بايد تعدادي از شخصيت‌هاي مستقل داخلي هر يك از طرفين گفت‌وگو كه احيانا انتقاداتي به مسأله حقوق بشر در ايران و اروپا دارند نيز در اين جلسات حضور يابند و اين‌گونه نباشد كه فقط كساني‌كه با ديدگاه‌هاي رسمي طرفين درخصوص حقوق بشر همراهي دارند به عنوان نماينده‌ي ايران يا اروپا در اين جلسات حاضر شوند.
بديهي است در صورت حضور منتقدان ضمن اين‌كه آنها بيشتر دلبستگي به كشور خود پيدا مي‌كنند و احساس مي‌كنند كه به نظر آنان نيز اهميت داده شده، موجب مي‌شود كه مسوولان نهادهاي رسمي، دقت بيشتري در حفظ صداقت در گفتار و تلاش براي بهبود عملكردهاي خود داشته باشند و به اين ترتيب ترجيح دهند كه ابتدا قبل از گفت‌وگو با مقامات خارجي، با شهروندان خود و منتقدان داخلي خود به گفت و گو بنشينند و بعد با همدلي و همفكري ملي از مصالح كشور در بعد تعامل خارجي دفاع كنند.

دبير كميسيون حقوق بشر با اشاره به اينكه قصد ندارد همانند دور دوم و سوم در دور چهارم مذاكرات نيز عليرغم دعوت از او، حاضر شود، اظهار داشت: دليل اين عدم حضور اين است كه از ارزيابي مجموعه نقاط مثبت و منفي شكل فعلي مذاكرات هنوز به اين حجت شرعي و وجداني و ملي نرسيده‌ام كه شركت در اين جلسات مي‌تواند ثمره‌اي قابل ذكر براي ملت ما و حقوق بشر كشور داشته باشد؛ براي رفع ضعف‌هاي حقوق بشري موجود در اروپا نيز ثمره قابل ذكري نمي‌بينم.

وي متذكر شد: بايد در راستاي پيشبرد حقوق بشر به اين سمت حركت كنيم كه به صورت ايجابي اشكالات را رفع كنيم و همواره خود بر اساس مباني غني اسلامي و ارزش‌هاي ملي و تعهدات بين‌المللي منادي حقوق بشر باشيم در اين صورت است كه مي‌توان فعالانه نكات مثبت و تلاش‌هاي ارزشمند ملت ايران را عرضه كرد و راجع به ضعف‌هاي ديگران از جمله اروپا موضع‌گيري كرد؛ آن وقت است كه ديگر بازار شايعات و گمانه‌زني‌ها‌ي مختلف از بين مي‌رود و مثل الان نخواهد بود كه طرف اروپايي نيامده شعارهاي عوام‌فريبانه مي‌دهد و از اين طرف نيز برخي‌ها حرف‌هاي شعاري تكراري مطرح مي‌كنند كه مثلا ما چنين و چنان مي‌كنيم.

ضيايي‌فر گفت: در اين وضعيت بسياري از محافل نيز گمانه زني‌هاي متنوعي مي‌كنند كه مثلا قبل از گفت‌وگوها فلان قول و قرارها داده شده و تلقي كلي بنده بر اين است كه در چنين فضايي نگاه به بيرون براي رفع عملي مشكلات مردم توسعه مي‌يابد به همين جهت اين روند را بر خلاف مصالح ملي ارزيابي مي‌كنم.