 |
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
||
|
||||||
 |
 |
 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
||||||
|
|
|
|
|||
خبرنگار «بازتاب» گزارش داد، در حالي كه دولتهاي اروپايي و آمريكا، جمهوري اسلامي را به وقتكشي در پرونده هستهاي متهم كرده و مسئولان مذاكرهكننده نيز خريداري زمان را به عنوان يكي از دستاوردهاي خود اعلام ميكنند، برگزاري كنفرانس بررسي و تجديدنظر در «NPT» در ارديبهشت ماه آينده، اين خطر را افزايش داده است كه بنا بر مقررات جهاني، ايران از حق دستيابي به فناوري هستهاي محروم شود.
بنا بر اين گزارش، با توجه به آنكه در پيشنهادهاي تهيهشده از سوي اروپا براي اين كنفرانس، ممنوعيت توليد سوخت هستهاي براي كشورهاي جديد و لغو امكان خروج از «NPT» گنجانده شده است، در صورت عدم توليد سوخت هستهاي تا زمان برگزاري كنفرانس (شش ماه آينده) و تصويب اين پيشنهادات، جمهوري اسلامي مطابق با مقررات جديد «NPT»، نه تنها مجاز به توليد سوخت هستهاي نخواهد بود، بلكه بر پايه اصلاحات انجام شده در پيمان منع گسترش تسليحات هستهاي، حق خروج از اين پيمان ـ كه مطابق با ماده دهم فعلي «NPT» براي اعضا به رسميت شناخته شده است ـ را نخواهد داشت.
در حالي كه حدود شش ماه پيش، «بازتاب» درباره انجام سه تغيير مهم در معاهده «NPT» به ضرر ايران هشدار داده بود، انستيتو امور امنيتي و جهاني آلمان، با انتشار گزارش مشروحي، تصميم اروپا براي انجام دو مورد از تغييرات مذكور را تأييد كرد.
در گزارش پيشين «بازتاب»، حذف حق دستيابي غنيسازي و توليد سوخت هستهاي براي همه كشورهاي عضو «NPT» و انحصار آن در مورد كشورهايي كه به توليد سوخت هستهاي دست يافتهاند، لغو حق خروج از «NPT» و الزام عضويت در پروتكل الحاقي به عنوان تغييرات مورد نظر اروپا و آمريكا در «NPT» عنوان شده بود.
«بازتاب» در حالي كه متن گزارش انستيتو امور امنيتي و جهاني آلمان را به زودي منتشر ميكند، چكيدهاي از آن در ادامه ميآورد:
قرار است، كنفرانس تجديدنظر معاهده «NPT» در ماه مي سال 2005، يعني شش ماه ديگر در نيويورك برگزار شود. در اين كنفرانس كه براي مقابله با توسعه شرايط بحراني در «NPT» تشكيل ميشود، آلمان به عنوان كشوري فاقد سلاح هستهاي، سهم عمدهاي به عهده دارد و كنفرانس بايد آشكارا نشان دهد كه بخش اعظم كشورهايي كه معاهده «NPT» را امضا كردهاند، بايد صلح و امنيت جهان برايشان مهم باشد، چراكه اگر كنفرانس در اين اهداف دچار اشتباه شود، پيامدهاي جبرانناپذيري به همراه خواهد داشت.
شرايط ويژه معاهده «NPT» براي پيگيري اجراي عدم تكثير سلاحهاي هستهاي به معناي اين نيست بلكه بايد از اهرمهاي ديگر همچون صادرات تجهيزات هستهاي نيز استفاده كرد. اهميت جلوگيري از تكثير سلاحهاي هستهاي، نخست توسط آمريكا در ماه مي سال 2003 بيان شد و بررسيها نيز نشان داد كه سود زيادي در اين معاملات هستهاي وجود دارد، هرچند بدون استفاده از اهرم «NPT» اين چنين استراتژيهاي سياسي فاقد مشروعيت است. در اين چهارچوب، راجع به شش حوزه كه در آنها آينده «NPT» مورد تجديدنظر قرار ميگيرد، توضيح داده ميشود؛
1ـ مشكل جهانشمولي معاهده «NPT»؛ از يك سو اين پذيرفتني نيست كه كشورهاي هند و اسرائيل و پاكستان به معاهده «NPT» نپيوندند، چراكه اين تنها به مثابه پيامي براي كشورهاي خارج از معاهده است كه آنها نيز ميتوانند بدون امضاي معاهده، به سمت تكنولوژي و سلاح هستهاي پيش بروند و اين به صورت مستمسكي براي كشورهايي كه در مقابل «NPT» مقاومت ميكند، درميآيد، بنابراين جهانشمولي هدفي مهم براي «NPT» است.
2ـ ضعف تأييد «NPT» براي جلوگيري از تكثير سلاحهاي هستهاي؛ براي «NPT» قطعي است كه معني «تأييد»، دست كشيدن از سلاحهاي هستهاي قدرتمند است. در زمينه تأثيرپذيري سيستمهاي كنترل و اندازهگيريهاي دقيق كه در اينجا «شيوه جديد تحقيق و تصديق» ناميده ميشود و ميبايست اجرا شود، در كنفرانس تجديدنظر مي، اين موضوع توصيه ميشود كه استانداردهاي اين شيوه، جزو تعهدات اعضا، مطابق ماده سوم معاهده «NPT» قرار گيرد.
كشورهايي كه تكنولوژي هستهاي را در اختيار دارند، ممكن است براي مقاصد صلحآميز اين تكنولوژي را انتقال دهند كه ميبايست از اين پس خود را با «شيوه جديد تحقيق و تصديق» منطبق كنند.
3ـ مشكل دستيابي به چرخه سوخت اتمي؛ در اين زمينه بايد گفت كه هيچ راهحل جامعي وجود ندارد و نه تنها پيشنهاد رئيسجمهور آمريكا براي ايجاد يك كارتل غنيسازي اورانيوم، بلكه پيشنهاد دبيركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي براي اجازه دادن به مراكز بينالمللي براي غنيسازي اورانيوم هم ، مورد توافق كلي قرار نگرفته است. سرانجام اين مشكل باعث اتخاذ استراتژيهايي براي ترغيب كشورهاي كليدي مانند ايران ـ كه از برنامه غنيسازي اورانيوم و جاهطلبي خود چشمپوشي نميكند ـ ميشود و در مقابل، اين كشورها براي دستيابي به سوخت و بازگرداندن آن، تضمينهايي را به ايران ميدهند.
4ـ مشكل خروج كشورها از «NPT»؛ در شرايطي كه يك كشور قصد دارد از «NPT» خارج شود، بايد كنفرانسي ويژه از اعضاي «NPT» برپا شود. بنابراين، كشورهايي كه قصد دارند از «NPT» خارج شوند، بايد اهداف خود را جهت خروج از «NPT» مشخص كنند. هدف از اين كار اين است كشورهاي ديگر به راحتي نتوانند از «NPT» خارج شوند.
5ـ جلوگيري از خروج كشورهايي كه «NPT» را امضا نمودهاند؛ شرطي كه در حال حاضر، بسيار آسان است و كشورها به راحتي ميتوانند از «NPT» خارج شوند.
6ـ پرسشهايي در مورد اينكه چه اتفاقاتي پيش ميآيد، هنگامي كه يك كشور معاهده «NPT» را نقض ميكند؟
«بازتاب» به زودي متن گزارش مفصل پيشنهاد اروپاييان راجع به اين شش بند و انجمن امور امنيتي و بينالمللي آلمان (پيشنهاددهنده اين كنفرانس) را ارائه ميدهد.
