به بهانه اعلام ا نحلال اتحادیه دا نشجویان ودا نش آموختگان، پویا.الف

پس از انقلاب فرهنگی و یکدست شدن فضای سیاسی دانشگاهها اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان (دفترتحکیم وحدت ) تنها گروه مجاز به فعالیت دردانشگاهها بود. ازسال62 گروهی ازانجمنها ی اسلامی از این تشکیلات فاصله گرفته که بتدریج درقالب اردوهای فرهنگی فعالیت نیمه علنی آغازنموده و در اواخر سال65 تحت عنوان انجمن اسلامی دانشجویان و فارغ التحصیلان به فعالیت خود ادامه دادند. دربدو امر اختلاف این گروه با تحکیم وحدت بر سر اولویت با کار سیاسی یا فرهنگی بود . این گروه بر کارفرهنگی تاکید داشت. از انتخابات مجلس سوم این تشکل با معرفی کاندیداهایی محدود برای تهران که مستقل از لیست دو جناح عمده سیاسی وقت بود پا به عرصه سیاسی نهاد. سپس با گسترش تشکیلات نام خود را به اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان وفارغ التحصیلان تغییر داد. در سال 73 و در پی 7 سا ل کشمکش با کمیسیون ما ده 10 احزاب و وزارت کشور این تشکل موفق گردید با نام اتحادیه اسلامی دانشجویان ودانش آموختگان دانشگاهها مجوز فعالیت حزبی دریافت نماید.در اساسنامه موجود در وزارت کشور امضای سه عضو بنیانگزار به اسامی حشمت الله طبرزدی ، سید جواد امامی و محمد مسعود سلامتی به چشم می خورد.ازجمله اعضایی که ازنخستین دوره شورای مرکزی این اتحادیه در آن عضویت داشته و بعدها نیز نقش موثری در تداوم فعالیتهای آن داشتند می توان به پرویز سفری ، محمد حسن علیپور و محمد میر ابراهیمی اشاره کرد.
از اقدامات اساسی و بی سابقه که این تشکل به منظور ایجاد پل ارتباطی بین دانشگاه و توده ها برقرار نمود انتشار هفته نامه ای به نام پیام دانشجو بود. پیام دانشجو با شیوه ای متفاوت ازمطبوعات آنروز چه در زمینه تولید خبر و چه نحوه طرح موضوعات مبتلابه جامعه زمینه سازپیدایی نسل نوینی ازمطبوعات گردید که بعدها جان مایه دوم خرداد شد. گرچه پیام دانشجو پس از انتشار57 شماره و درخرداد سال 75 توقیف ولغو امتیاز گردید اما بستر سازی این نشریه آثارخود را درتحولات بعدی کشور نمایان ساخت.
اتحادیه اسلامی دانشجویان و دانش آموختگان ازمعدود گروههای داخل کشور بود که درانتخابات دوم خرداد سال 76 به دلیل رد صلاحیتهای گسترده کاندیداها شرکت نکرد.این تشکل ازنخستین هدفهای هجوم گروه موسوم به انصار حزب الله در خرداد سال 74 بود. نشریاتی که توسط این تشکل منتشر گردید علاوه بر پیام دانشجو عبارتند از: نشریه داخلی ندای دانشجو که از اواخر سال 75 تا ابتدای سال 78 منتشر گردید . دو هفته نامه هویت خویش که از اردیبهشت 78 منتشر و پس از 4 شماره توقیف گردید.
روزنامه گزارش روز که ازاواخر بهمن تحت نظارت و هدایت این تشکل در آمد و تا اردیبهشت 79 به همراه دهها روزنامه ونشریه دیگر توقیف گردید.

پیشنهاد تشکیل جبهه متحد دانشجویی در آذر ماه 76 از ابتکارات این گروه بود.برگزاری میتینگ 29 مهر 76 در برابر سردر اصلی دانشگاه تهران و اعلام اینکه رهبری باید دوره ای بارای مردم و پاسخگو در برابر مرجعی مشخص باشد از اقدامات چالش بر انگیز آن بوده است .انتشار بیانیه ساختارسیاسی آینده در ابتدای سال 78 که مبتنی بر نفی نظام کنونی وطرح نظامی نوین بوده و نیز حوادث تیرماه همانسال سبب هجوم نیروهای امنیتی به دفتر این گروه و بازداشت وحبس شمارگسترده ازرهبران وکادرهای اتحادیه گردید.یکی از نقاط تمایز این تشکل با دفتر تحکیم وحدت و جریان اصلاح طلبان بطورعام این بود که این گروه برضرورت تحول ساختاری اصرار نموده در حالیکه اصلاح طلبان تاکید بررفرم درهمین ساختار می نمودند. اتخاذ مشی آرامش فعال ازسوی اصلاح طلبان در سال 78 و مشی مبارزه فعال از سوی این اتحادیه نمودی از این تمایز بود. گرچه اخیرا حکم انحلال این تشکل توسط دادگاه انقلاب و پس از طی مسیر نامعلوم حقوقی اعلام گردید اما عملا از سال 78 به بعد امکان هرگونه فعالیت آزاد ازاین گروه سلب گردید و رهبران واعضای این تشکل با درپیش گرفتن مشی سکولار به تقویت گروههایی نظیر جبهه متحد دانشجویی ونیزتشکیل جبهه دمکراتیک ایران درمهر ماه سال80 روی آوردند. یک نکته قابل توجه دیگر آنکه علیرغم مشی تبلیغاتی حکومت مبنی بر اینکه این گروه افرادی معدود وفاقد تاثیر گذاری بر معادلات سیاسی کشورند و به رغم مانورهای تبلیغاتی امنیتی درخصوص مشکوک و وابسته جلوه دادن این گروه به نظام سرانجام حکومت ناچاربه اتخاذ بدترین موضع آنهم در شرایط دشوار بین المللی خود شد. انحلال یک گروه سیاسی توسط داد گاه انقلاب امری بی سابقه طی 20 سال اخیر بوده که جز در شرایط سرکوب سنگین سال60 تکرارنگردید و این امر به نوبه خود نشان دهنده عمق نفوذ وتاثیر گذاری این تشکیلات در عرصه تحولات سیاسی کشور بوده است.