Bavar.Persianblog.Com
[email protected]
در پايان هر سال و در روزهاي پرشتاب آخرين روزها همواره اين قياس طبيعي و سوال هميشگي پديدار ميشود كه «سال رو به پايان چگونه گذشت، چه دستاوردهايي داشت و سود و زيانهايش كدامين بود؟» سوالي كه پاسخ به آن نيازمند يك بررسي تمام عيار در تعطيلات طويلمدت پايان سال است تا با تحليل گذشته براي پيريزي آينده تجربه را پيشه نهيم. تجربهاي كه اينك در عرصهي سياست كولهبار گرانمايهاي را براي ما ايرانيان و ديگر ملتهاي خواهان دموكراسي گرد آورده است چه، سالي كه گذشت سياست را در عرصهي جهاني به فراز و نشيب پيش برد و در حقيقت ماحصل تلاشهاي گذشتهي ملتها در آن نمايان شد. سال 83، سالي كه گذشت در حقيقت از روزهاي نارنجي اوكراين آغاز شد و به روزهاي چالش برانگيز لبنان خاتمه يافت اما بي ترديد آنچه اين ملتها در سال 83 به دريافتش مفتخر شدند نه در يك سال كه در پي يك پروسهي دموكراسيخواه طولانيمدت بدست آمد. در اوكراين، مردم سالها در پي پايان استيلاي سايه دموكراسي گام به گام جنگيدند و در كارزار نهايي سخت ايستادند و در لبنان، مردمان مدتها در برابر تجاوزات آشكار دخالتگران سوري مقاومت كردند تا به جرقهاي پايان بخشند اين استعمار نوين را. اينچنين سال 83 را مي توان "سال دموكراسي" و سال "پيروزي ملتها" ناميد؛ سالي كه از افغانستان تا اوكراين دنيا شاهد فروريختن آخرين نهادهاي غيرمردمسالار و سقوط آنها بود كه در برابر خواست مردم ايستاده بودند، سالي كه در آن ملت ها كوشيدند آزادي خويش را از حاكيمتها اعاده كنند و اين تلاش طاقتفرسا قرين موفقيت شد.
در سال 83، انتخابات افغانستان، انتخابات عراق، انقلاب نارنجي اوكراين و سرانجام خروج دخالتگران ارتش سوري از لبنان به خواست مردم آن كشور، همه و همه حلقههاي يك زنجير متصل به هم بودند كه خواست جهاني براي برقراري دموكراسي را در اقصي نقاط جهان فرياد ميزد و گوياي آن بود كه دنيا آنچنان براي "غيرمردمسالاران" تنگ شده است كه ديگر حتي تصور يك حكومت غير دموكراتيك نيز در حال رنگ باختن است.
سال 83، سال صحنههاي شورانگيزي از مشاركت ملتها در سرنوشت كشورهاشان بود.هرگز و هرگز دنيا تصاوير زنان برقعپوش افغاني در صفوف راي، مبارزات انتخاباتي آزاد عراق، حلقه مردمي نارنجيپوش ميدان استقلال كيف و بازگشت دستهدسته دخالتگران ارتشي سوري به كشورشان پس از نطق پارلماني تاريخي بشار اسد را فراموش نخواهد كرد. تصاويري كه هر يك حقيقتي محض و آشكار را از پايان دوران غيرمردمسالاران در دل خود جا دادهاند تا آيندگان با رويت آنان به واقعيتها موجود جهان امروز پي ببرند و به ارزش دموكراسياي كه از آن سود ميبرند، پيش از پيش واقف شوند.
جهان پس از يازدهم سپتامبر 2001، پيش از سال 83 نيز نشان داده بود كه در بازنويسي تاريخ، دموكراسي جاي ديكتاتوري و اراده جمعي جاي اراده فردي را خواهد گرفت. روند تغييرات جهانشمول اما مقدر بود كه در سال 83، سال دموكراسي شتاب فزايندهاي گيرد و از دل خاورميانه تا دل اروپا تاثيرگذار شود تا جهانشمول بودن خود را چنين به اثبات رساند.
سالي كه گذشت از اين رو، سال ارزندهاي براي ملتها و سال ويژهاي براي دموكراسي بود چه اتفاقات ظاهرا ناپيوند با هم اما در بطن متصل به يكديگر اين سال وجه اشتراكي آشكار در تقويت نهادهاي مردمسالار و دموكراسي داشت كه تاثير آن هرگز قابل كتمان و انكار نخواهد بود. سال دموكراسي ثابت كرد كه خواست جهاني براي دموكراتيزه شدن كشورها و نهادهاي قدرت در كنار بهرسميت شناختن حق آزادي انتخاب ملتها تا چه مقدار در روابط بينالمللي فراگير و اثرگذار است و در جهان امروز گريزي جز احترام به اصول بنيادين حقوق ملتها و حقوق بشر نيست.
سال 83 در كنار اين براي همه ملتها يك پيام ويژه داشت: «اگر بر حق خود پافشاري كنيد و براي آزادي ايستادگي، سرانجام به آن دست مييابيد.» پيامي كه واگويه دقيقي است براي ملتها از اين توصيه كهن علما «حق (آزادي) گرفتني است و نه دادني.» اين را مردم اوكراين و لبنان البته پيش از ملت افغانستان و عراق درك ميكنند چه دموكراسي بومي در آن كشورها آنچنان به سرعت پديدار شد كه جايي براي دموكراسي وارداتي غرب نماند و اينچنين نشان داد كه هر كجا كه دموكراسي بومي سر برآورد، دموكراسي وارداتي هرگز به آنجا چشم طمع نخواهد داشت.
سال 83 سال دستاوردهاي بزرگ ملتها بود، سال به ثمر نشستن تلاشهاي مسالمتآميز در كشورها و سال خوش يمن براي دموكراسي. سالها سال بعد نسلهاي بعدي اوكراين ميتوانند به پدرشان افتخار كنند و حقوقي بهرهمند شوند كه پدرانشان بر سر اعاده آن ايستادند. نسلهاي بعدي لبنان، ميتوانند از حق مشاركت خود بينياز به حمايت خارجي سودجويند و عراقيها و افغانيهاي آينده حق راي داشته باشند تا آزاد هر كه را كه ميخواهند، انتخاب كنند؛ اين دستاورد بزرگ سال 83 است.
دموكراسي، هديه اين سال بود، تحفهاي كه ملتها بر سر اعادهي آن پافشاري كردند و مستحق دريافتش بودند. در پايان امسال(سال 83) ميتوان به تصاويري كه گفته شد نگريست. به شور راي دادن در عراق و افغانستان به پايكوبي مردمان اوكراين پس از پيروزي ايدهآلشان و به اشتياق لبنانيها پس از خروج دخالتگران سوري.آنگاه ميتوان مطمئنتر نوشت كه سال 83، سال دموكراسي بود. سالي كه پسلرزههاي پيروزي ملتها در آن، بر سال آينده نيز آشكار خواهد بود.