بر اساس درخواست بينندگان «بازتاب» مبني بر ويژگيها و سابقه تاريخي جزاير سهگانه ايراني،«بازتاب» به انتشار موقعيت دقيق جغرافيايي اين سه جزيره و تابعيت آنها در طول تاريخ ميپردازد.
به زودي در گزارشهاي كاملتري، به تشريح سابقه تاريخي اين جزاير در طول تاريخ خواهيم پرداخت. در حالي كه دولت امارات متحده عربي و گاه اتحاديه عرب هر از چند گاهي ادعاهايي را درباره اين سه جزيره (ابوموسي، تنب بزرگ و تنب كوچك) مطرح ميكند، شواهد تاريخي حاكي از آن است كه از زمان مادها تاكنون، اين جزاير در اختيار ايران بوده است و تنها اشغالكننده اين سه جزيره، دولت بريتانيا بوده است كه اين اقدام را در دوره استعمار انجام داده است.
جزيره ابوموسي
جزيره ابوموسي در پهنه آبهاي جنوب شرقي خليج فارس و در فاصله 115 مايلي (213 كيلومتري) جنوب غربي بندرعباس، مركز استان هرمزگان، قرار داشته و جنوبيترين جزيره ايراني خليج فارس به شمار ميرود.
مختصات جغرافيايي جزيره ابوموسي بين 55 درجه تا 55 درجه و 3 دقيقه طول جغرافيايي و 25 درجه و 51 دقيقه تا 25 درجه و 54 دقيقه عرض جغرافيايي قرار داد.
نام رسمي جزيره، ابوموسي است، اما در قديمالايام به نام «گپسبزو» نيز معروف بوده و نامهاي ديگري نيز داشته كه شامل «بوموسي»، «بوموف» و «بابا موسي» ميباشند، اما در محاورات كمتر از آنها ذكر ميشود.
جزيره ابوموسي از شمال به جزيره تنب كوچك با فاصله 24 مايلي (45 كيلومتر)، از شمال شرقي به جزيره تنب بزرگ با فصله 28 مايلي (53 كيلومتر) از شمال غربي به جزاير فارور و فارورگان به ترتيب با 35 مايلي (65 كيلومتري) و 37 مايلي (68 كيلومتر) و از غرب به جزاير سيري با فاصله 25 مايلي (46 كيلومتر) قرار گرفته است. بندر شارجه متعلق به كشور امارات متحده عربي در فاصله 35 مايلي (65 كيلومتري) جنوب جزيره واقع شده است. مساحت جزيره ابوموسي 8/12 كيلومتر مربع است.
تقسيمات كشوري
جزيره ابوموسي همانند ساير جزاير خليج فارس از دوران «ماد» تا امروز جزو ايران بوده و تنها از سال 1891 ميلادي (1309 هـ.ق) دولت استعمارگر بريتانيا به طور موقت و غيرقانوني آن را اشغال كرد و هشتاد سال در اختيار داشت. با اين حال ايران همواره جزاير ابوموسي و تنب بزرگ و كوچك را جزو خاك خود دانسته و در تقسيمات سياسي آنها را لحاظ كرده است. بر پايه مدارك و آثار نوشته شده موجود، جايگاه جزيره ابوموسي از لحاظ تقسيمات كشوري سياسي چنين بوده است: اين جزيره در سال 1328 هجري شمسي جزو دهستان مزروقي بخش بندر لنگه از شهرستان لار و استان فارس بود.
در سال 1333 هجري شمسي كه فرمانداري كل بنادر و جزاير خليج فارس تشكيل شد، يكي از بخشهاي فرمانداري بندر لنگه به شمار ميرفت.
در سال 1335 هجري شمسي، جزيره ابوموسي تابع بخش كيش بوده است.
در سال 1351 هجري شمسي، ابوموسي يكي از بخشهاي شهرستان قشم بوده است.
در سال 1352 هجري شمسي، اين جزيره تابع شهرستان بندر لنگه بود و پس از آن با جزيره تنب بزرگ و تنب كوچك تشكيل بخش ابوموسي به مركزيت ابوموسي به تابعيت بندرعباس را ميدهد.
در تاريخ 25 مهر سال 1361 هجري شمسي، شهرستان ابوموسي به مركزيت شهر ابوموسي شامل جزاير ابوموسي، تنب بزرگ، تنب كوچك، سيري، فارور و فارورگان متشكل از بخشهاي مركزي و تنب ايجاد گرديد.
جزيره تنب بزرگ
جزيره تنب بزرگ در پهنه آبهاي جنوب شرقي خليج فارس و در فاصله 97 مايلي (180 كيلومتري) جنوب غربي بندرعباس (مركز استان هرمزگان) قرار دارد.
مختصات جغرافيايي جزيره تنب بزرگ به ترتيب عبارت است از 55 درجه و 17 دقيقه تا 55 درجه و 19 دقيقه طول جغرافيايي و از 26 درجه و 14 دقيقه تا 26 درجه و 17 دقيقه عرض جغرافيايي.
نام رسمي جزيره، تنب بزرگ ميباشد. اما در قديمالايام به نامهاي تنب بزرگ، تنب مار بزرگ و تل مار نيز معروف بوده است.
جزيره تنب بزرگ از شمال با ساحل جنوب غربي جزيره قشم به فاصله حدود 16 مايلي (29 كيلومتر) و از شمال غربي به فاصله 28 مايلي (51 كيلومتر) به بندر لنگه، از غرب به جزيره تنب كوچك با فاصله 7 مايلي (13 كيلومتر) و از جنوب غربي به فاصله 29 مايلي (53 كيلومتر) تا جزيره ابوموسي محدود ميگردد. بندر شارجه مربوط به كشور امارات متحده عربي در فاصله 54 مايلي (100 كيلومتري) جنوب جزيره واقع شده است.
مساحت جزيره تنب بزرگ محاسبه شده توسط دستگاه پلانيمتر معادل 5/10 كيلومتر مربع ميباشد. از نظر تقسيمات كشوري جزيره تنب بزرگ به عنوان مركز بخش تنب از توابع شهرستان ابوموسي بوده كه جزاير تنب كوچك، فارور، فارورگان به عنوان دهستانهاي تابع آن ميباشند.
جزيره تنب كوچك
جزيره تنب كوچك در پهنه آبهاي جنوب شرقي خليج فارس و در فاصله 108 مايلي (200 كيلومتري) جنوب غربي بندر عباس (مركز استان هرمزگان) قرار دارد و از نظر تقسيمات كشوري، جزو بخش تنب از شهرستان ابوموسي ميباشد.
مختصات جغرافيايي جزيره تنب كوچك عبارت است از بين 55 درجه و 8 دقيقه تا 55 درجه و 9 دقيقه طول جغرافيايي و 26 درجه و 14 دقيقه تا 26 درجه و 15 دقيقه عرض جغرافيايي.
نام رسمي جزيره، تنب كوچك است اما در گذشته به نامهاي ديگري شناخته ميشده كه از آن جمله «تمبو» و «نابيوتنب» ميباشد.
جزيره تنب كوچك از شمال غربي با فاصله 23 مايلي (43 كيلومتري) به بندر لنگه، از شرق با فاصله 7 مايلي (13 كيلومتري) به جزيره تنب بزرگ، از غرب با فاصله 32 مايلي (60 كيلومتر) به جزيره فارور از جنوب غربي با فاصله 21 مايلي (39 كيلومتري) به جزيره ابوموسي و از شمال شرقي با فاصله 19 مايلي (35 كيلومتر) به ساحل جنوب غربي جزيره قشم محدود ميشود.
مساحت جزيره تنب كوچك معادل 2/1 كيلومتر مربع است.