اصلاحات فقط به اين نيست كه روزنامه هاى مختلف دربيايند و هر چه خواستند بنويسند و نگران توقيف و تعطيل نباشند بلكه به اين هم هست كه اكثريت مردم پول مختصرى براى ولخرجى هاى كوچك توى جيب داشته باشند و در هنگام خريدن روزنامه نگران قيمت ناچيز آن نباشند. اصلاحات فقط به اين نيست كه نظارت استصوابى برداشته شود و همه حق انتخاب شدن داشته باشند بلكه به اين هم هست كه اكثريت مردم در تنگناى مشكلات مادى گيج و بى حوصله نشده باشند و قادر باشند فكر كنند و از ميان كانديداها بهترين را انتخاب كنند. آزادى هم فقط به اين نيست كه انتخابات داشته باشيم و انتخابات آزاد باشد بلكه به اين هم هست كه بدانيم و باور كنيم كه انتخاب اين يكى با آن يكى فرق دارد و تغييرات مهم و قابل لمسى در زندگى روزمره و اوضاع مادى و معنوى ما ايجاد مى كند. آزادى به اين هم نيست كه دستگاه قضايى و زندان ها را تحت نظارت بگيريم تا حقوق بشر را رعايت كنند بلكه به اين است كه شرايط مادى زندگى مردم آنها را به جرم و جنايت تشويق نكند و زندان ها خلوت تر بشوند تا امكان رعايت حقوق بشر به وجود بيايد. در طول هفت هشت سالى كه گذشت اغلب اصلاح طلبان بيش از هر چيز به توسعه حقوق و آزادى هاى سياسى مردم فكر مى كردند و از مطالبه حقوق و درخواست هاى اقتصادى آنها غافل شده بودند. دولت سيدمحمد خاتمى در عرصه هاى اقتصادى ناموفق نبود و شايد بتوان گفت وضعيت اقتصاد مردم در دوران او از آن چه بود بدتر نشد. البته او خوش شانس هم بود و درآمدهاى نفتى در دوران رياست جمهورى اش از آنچه پيش بينى مى شد بالاتر رفت و به اين ترتيب موفق شد مملكت را در سال هايى كه بالقوه آبستن بحران بود كم و بيش به سلامت اداره كند. اما بسيارى از هواداران او به خصوص در مجلس ششم بيش از حد ملتفت دعواهاى سياسى شده بودند غافل از اينكه سياست فقط يك جنبه از جنبه هاى مختلف حيات اجتماعى است و مردم فقط وقتى احساس مى كنند اصلاحات به جايى رسيده كه همه جنبه هاى زندگى شان از جمله وضعيت مادى و اقتصادى تغييرات ملموسى پيدا كرده باشد. در مجلس ششم فرصت هاى زيادى براى اصلاح اقتصاد و ايجاد شرايط رشد و رونق و ثروتمند شدن اكثريت مردم از دست رفت. نتيجه اين شد كه اكثريت مردم مجلس را به حال خود رها كردند و افتادن آن را به دست يك اقليت سازماندهى شده با بى اعتنايى تماشا كردند. اما امروز امكان اصلاحات اقتصادى از ديروز هم بيشتر شده است قيمت نفت بالا رفته و نه تنها پايين نمى آيد بلكه به تخمين كارشناسان بالاتر هم خواهد رفت. امسال انتظار يك درآمد پنجاه ميليارد دلارى وجود دارد و اگر قيمت نفت بالاتر برود درآمد حتى از اين هم بيشتر خواهد شد.
اگر مردم هوشيار باشند و با انتخابات قهر نكنند و رئيس جمهورى را انتخاب كنند كه به فكر رشد و پيشرفت همه مردم باشد هيچ بعيد نيست كه ده سال آينده سال هاى عبور مملكت از توسعه نيافتگى و ظهور ايران به عنوان يك كشور پيشرفته با نيروى انسانى عظيم، جوان، آموزش ديده و كارآمد باشد.