خودروي ملي زرد شد! مينو مومني، شرق

وقتي عروسك دارا و سارا با نام عروسك ملي قدم به ميدان گذاشتند تا رقابتي را با عروسك هاي غربي آغاز كنند همه بر اين باور بودند از آن جايي كه اين عروسك ها نام ملي را با خود يدك مي كشند بايد از قيمتي برخوردار باشند كه تمام خانواده ها با هر نوع درآمدي بتوانند آن را خريداري كنند، اما وقتي سارا و دارا با شكل و شمايل نه چندان دلچسب خود پشت ويترين مغازه ها جا خوش كردند تازه معلوم شد گويا واژه ها تغيير معنا داده اند و ديگر كالاي ملي اين گونه معنا نمي شود كه همه با هر نوع در آمدي مي توانند آن را خريداري كنند. به هر حال هنوز در بهت عروسك ملي سارا و دارا بوديم كه خودرو ملي سمند نيز از راه رسيد البته باز هم با همان قيمت افسانه اي.

اگر صاحبان سارا و دارا تلاشي براي تغيير قيمت اين عروسك از خود نشان ندادند تا آن را به يك عروسك ملي تبديل كنند اما به نظر مي رسد واقعاً قرار بر اين است كه سمند خودرو ملي باشد و سوار شدن بر آن براي هر شهروندي امكان پذير. صحت اين گفتار را در خبرها به نقل از مديرعامل تاكسيراني شهر تهران مي خوانيم كه تا پايان امسال ۳ هزار و ۵۰۰ دستگاه سمند به ناوگان تاكسيراني خواهد پيوست . اما به راستي چگونه اين خودرو ملي كه سري اول توليدات آن به علت قيمت بالايش در اختيار قشر نسبتاً مرفه جامعه قرار گرفته بود ناگهان سر از ناوگان تاكسيراني درآورد و آيا سمند جايگزين مناسبي براي رانندگان و مسافرين است؟

- سمند و بازار گرم شوش
يكي از عوامل اصلي آلوده كننده هواي شهرهاي بزرگي چون تهران وجود خودروهاي فرسوده است به همين علت يك كميسيون متشكل از وزارت كشور، شهرداري و محيط زيست براي مبارزه با اين معضل به فكر از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده افتادند و براي اين جايگزيني قرعه به نام سمند يعني همان خودرو ملي رقم خورد.

اما نحوه واگذاري اين خودرو به رانندگان تاكسي به چه صورتي است. علي حسين غلامي دبير كل جامعه دارندگان و رانندگان تاكسي استان تهران و حومه در اين باره مي گويد: قيمت سمند در بازار آزاد، حدود ۱۳ ميليون تومان است اما طبق مصوبه دولت به وزارت كشور قرار بر آن شد كه تسهيلات رفاهي براي رانندگان تاكسي در نظر گرفته شود به اين صورت كه دولت سوبسيد ۲ ميليون توماني را در اختيار رانندگان قرار مي دهد و رانندگان با پيش پرداخت ۳ ميليون توماني به ايران خودرو براي خريد سمند نام نويسي مي كنند و مابقي پول خودرو كه حدود ۶ ميليون و ۸۰۰ هزار تومان است به صورت وامي با كارمزد ۵ تا ۸ درصدي به رانندگان واگذار شده كه اين وام طي مدت ۵ سال تسويه مي شود.وي همچنين در مورد مبلغ پيش پرداخت مي گويد: غير از مبلغ ۲ ميليون توماني سوبسيد قرار بر آن بود كه كميسيون متشكل از وزارت كشور، شهرداري و محيط زيست خودروهاي از رده خارج شده را به قيمت يك تا يك و نيم ميليون تومان از رانندگان خريداري كند اما به دلايلي نامعلوم اين كار عملي نشد و در حال حاضر خودروهاي مدل ۶۸ به پائين كه فاقد برگه معاينه فني هستند به مبلغ ۲۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان توسط اوراق چي ها كه اكثر در محدوده شوش قرار دارند خريداري مي شود.يك راننده تاكسي در اين رابطه مي گويد: اوراق چي ها صنفي نيستند كه بخواهند در اين ميان نقشي داشته باشند بايد دنبال آن باشيم كه سود اين خريد ناعادلانه به جيب چه كساني سرازير مي شود.اين راننده تاكسي در پاسخ به اين سئوال كه آيا شما مجبور به فروش خودرو به اوراق چي ها هستيد مي گويد : به خودروهاي زير ۶۷ برگه معاينه فني نمي دهند و نداشتن اين برگه جريمه اي در حدود ۵ هزار تومان دارد بنابراين راننده مجبور است كه تن به اين جايگزيني بدهد. به هر حال وقتي راننده براي خريد سمند نام نويسي مي كند بايد خودرو خود را به اداره راهنمايي و رانندگي انتقال دهد تا سقف آن بريده شود و طبيعتاً خودرويي كه سقف و بدنه آن بريده شده ديگر قادر به حركت در سطح شهر نيست بنابراين در همان مكان جرثقيل هايي وجود دارند كه با گرفتن مبلغي در حدود ۵۰ هزار تومان خودرو را براي اوراق كردن به محل مورد نظر انتقال مي دهند. پس راننده چاره اي جز فروش خودرو به اين دلالان ندارد و لي سئوال من اين است خودرويي كه تا ديروز خرج يك خانواده را تامين مي كرد چرا بايد با اين مبلغ به فروش برسد؟

- سمند و روزهاي بلند انتظار
رانندگان تاكسي به دلايل بسياري هم چون مبارزه با آلودگي هوا و بالا بردن توان ناوگان تاكسيراني بايد خودرو خود را با طرح جايگزيني هماهنگ كنند اما با تمام مشكلات پيش روي رانندگان، آن چه كه بيش از پيش اين قشر را تحت فشار گذاشته است نبود منبع درآمد در مدت زماني است كه راننده چشم انتظار واگذار شدن خودرو جديد است.غلامي در اين رابطه مي گويد: بنا بر اولويت ثبت نام و مدل خودرو، رانندگان بايد مدت زماني در حدود يك الي دو ماه را به انتظار بگذرانند در حالي كه هر صنفي در زمان بيكاري از بيمه مخصوص اين ايام يعني همان بيمه بيكاري استفاده مي كنند، رانندگان تاكسي به خاطر برخوردار نبودن از بيمه مجبور هستند با تنگنا و مشكلات بسياري اين مدت زمان را سپري كنند. هاشمي عرب مدير عامل سازمان تاكسيراني شهر تهران با بيان اين كه سازمان تاكسيراني نمي تواند هيچ كمك هزينه اي طي مدتي كه رانندگان فاقد تاكسي هستند به آن ها پرداخت كند مي گويد: از آن جا كه همين تاكسي هاي فرسوده تنها وسيله امرار معاش رانندگان است لذا تلاش مي شود در كوتاه ترين مدت تاكسي ها ي نو به رانندگان واگذار شود تا رانندگان در اين فاصله زماني دچار مشكلات حاد معيشتي نشوند.طبق آمارها در حال حاضر ۱۵ هزار تاكسي فرسوده در ناوگان تاكسيراني وجود دارند كه بنا به گفته مدير عامل تاكسيراني در هر هفته ۵۰ تاكسي فرسوده مدل ۶۷ به پائين در اداره راهنمايي و رانندگي سقف شان بريده و از رده خارج مي شوند تا صاحبان آنها بعد از سپري كردن مدت زماني خودرو جديد خود را تحويل بگيرند.

همچنين غلامي دبير كل جامعه دارندگان و رانندگان تاكسي نيز مي گويد: تاكنون تعداد بسيار محدودي از رانندگان خودرو جديد را تحويل گرفته اند و خوب است هماهنگي لازم بين راهنمايي و رانندگي و كارخانه هاي توليدكننده صورت بگيرد تا راندمان و سرعت كار بالا رفته تا حداقل رانندگان تاكسي بيكاري كمتري را تحمل كنند.

- سمند و كارت طلايي
آيا خودرو سمند داراي معيارهاي خاص براي جايگزيني تاكسي هاي فعلي است، اين سئوالي است كه اين روزها با شنيدن اخباري چون پيوستن ۳ هزار و ۵۰۰ دستگاه تاكسي سمند به ناوگان تاكسيراني به ذهن همه از راننده گرفته تا مسافر خطور مي كند.

غلامي در مورد اين سئوال مي گويد: فرودگاه، دروازه هر كشوري محسوب مي شود و قرار دادن خودرو لوكسي چون سمند براي جا به جا كردن مسافرين در فرودگاه به نظر كار درست و بجايي است و در حال حاضر ۳۰۰ دستگاه سمند براي اين منظور در نظر گرفته شده است، همچنين سمند مي تواند جايگزين خوبي براي تاكسي تلفني و تاكسي ترمينال باشد چون با مسافر معين از يك مبدا به مقصد مشخص حركت مي كند ولي به نظر من سمند براي جايگزيني تاكسي نارنجي چندان مفيد نيست چون تاكسي كه در سطح شهر قرار است هر ۵ دقيقه با يك ترمز مسافري را سوار و پياده كند با استهلاك زيادي رو به رو خواهد شد و با اين وضع به هم ريخته ترافيك كوچك ترين تصادف هزينه سنگيني را براي راننده به بار خواهد آورد.

غلامي اعتقاد دارد سمندي كه به رانندگان واگذار مي شود فاقد كارت طلايي و خدمات پس از فروش است به همين علت كوچك ترين مشكلي كه براي خودرو به وجود بيايد براي رانندگان بسيار هزينه بر خواهد بود.

وي در ادامه مي گويد: در حال حاضر ۴ تعميرگاه مجاز در ۴ نقطه سطح شهر براي تعمير تاكسي از سوي تاكسيراني احداث شده است كه متاسفانه هيچ كدام از اين تعميرگاه ها از سوي كارخانه توليد كننده سمند براي تعمير تاكسي سمندها به رسميت شناخته نشده است و از طرف ديگر نمايندگي هاي مجاز سمند نيز براي تاكسي سمندها به علت نداشتن همان خدمات پس از فروش هيچ امكاناتي در نظر نگرفته اند به همين علت در صورت بروز هر گونه مشكل راننده نمي تواند خودرو خود را با لوازم يدكي به قيمت دولتي و در تعميرگاه مجاز درست كند.

دبير كل جامعه دارندگان و رانندگان تاكسي در مورد اين كه آيا هزينه بالاي تعميرات خودرو روي ميزان كرايه ها تاثير خواهد داشت، مي گويد: وقتي گران شدن بنزين به يك باره تمامي قيمت ها را تحت تاثير قرار مي دهد بايد قبول كنيم از يك طرف باز پرداخت اقساط خودرو و سنگين بودن هزينه تعميرات و از طرف ديگر هزينه دو گانه سوخت كردن سمند و بيمه بدنه و شخص ثالث روي هم به يكباره فشار زيادي را به راننده وارد مي كند كه بالطبع اين فشار به مسافرين نيز منتقل مي شود.غلامي در پاسخ به اين سئوال كه آيا غير از خودرو سمند گزينه ديگري نيز براي جايگزيني با تاكسي هاي فعلي در نظر گرفته شده است مي گويد : يك خودرو به نام ال ۹۰ ساخت فرانسه روي آن تبليغات فراواني شده كه به نظر گزينه مناسبي براي اين جايگزيني به حساب مي آيد اما تا كنون قيمت آن مشخص نشده است. به هر حال به نظر من بهترين گزينه اين است كه اجازه بدهند تاكسيراني خودرو مورد نياز خود را بدون حق گمركي به طور مستقيم وارد كند

به هر حال تا پايان سال جاري سمند اين خودرو ملي با چهره اي به رنگ زرد در حالي كه نوار نارنجي روي آن نقش بسته است جلوي پايتان ترمز مي كند بنابراين تعجب نكنيد و سوار شويد، حتي اگر در خبرها به نقل از مقامات مسئول در شهرداري خوانديد كه به زودي رانندگان تاكسي موظف به صدور قبض مسافر (قبضي كه در آن توسط راننده مشخصات مسافر، محل سوار و پياده شدن، مدت زمان سفر و كرايه درج و به دست مسافر داده مي شود) هستند باز هم تعجب نكنيد همان طور كه تعجب نكرديم وقتي ديديم چگونه تاكسي مترها با هزينه هاي سنگين خريداري و روي تاكسي ها نصب شد بدون آن كه بعدها روي استفاده از آن كوچك ترين نظارتي صورت بگيرد.