ايران؛ در انتظار يك پديده نادر نجومي، ايسنا

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس علمي
مراكز تحقيقاتي و پژوهشگران نجوم ايران خود را براي استقبال از پديده نادر عبور سياره زهره از مقابل خورشيد در خردادماه 1383 آماده مي‌كنند.
به گزارش خبرنگار سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، 18 خرداد ماه سال آينده برابر با 8 ژوئن 2004 ميلادي پس از يك قرن انتظار، زمينيان خواهند توانست عبور باشكوه قرص تاريك سياره زهره را از مقابل قرص درخشان خورشيد مشاهده كنند.
اين پديده كه در واقع نوعي خورشيد گرفتگي جزئي است، از پشت تلسكوپهاي مخصوص به صورت عبور يك نقطه تيره رنگ بر روي سطح خورشيد در مدت چند ساعت قابل رويت خواهد بود.
براساس محاسبات انجام شده، ايران در منطقه‌اي قرار گرفته كه وضعيت بسيار خوبي براي مشاهده اين گذر دارد. آب و هواي نسبتا مناسب و آسمان اكثرا آفتابي ايران، در كنار برخي مولفه‌هاي ديگر از سال‌ها پيش كشور ما را در كانون توجه دانشمندان قرار داده، به طوري كه گروه‌هاي نجومي متعددي از سراسر جهان خود را براي رصد اين پديده در ايران آماده مي‌كنند.
در ايران نيز، چندين دانشگاه و مركز علمي تحقيقاتي در حال تدارك امكانات استقبال از پژوهشگران خارجي و برپايي سمينارها و همايش‌هاي علمي مختلف پيرامون اين گذر تاريخي هستند. از جمله اين برنامه‌ها كنفرانس “گذر سياره زهره” است كه خرداد ماه سال آينده به مدت چهار روز در دانشكده فيزيك دانشگاه تبريز برگزار مي‌شود.
پروفسور علي عجب شيري زاده، رييس مركز پژوهشي نجوم و اختر فيزيك مراغه و دبير اين كنفرانس در گفت‌وگو با خبرنگار علمي ايسنا درباره پديده نجومي عبور سياره زهره از مقابل خورشيد و اهميت آن اظهار داشت: اين پديده نجومي كه در 8 ژوئن 2004 بين ساعت 9 و 36 دقيقه تا 16 و 3 دقيقه به وقت ايران به وقوع مي‌پيوندد، به اين دليل كه هيچ فرد زنده امروزي، واقعه گذشته آن را نديده است يك پديده نادر محسوب مي‌شود. آخرين گذر سياره زهره در ششم دسامبر سال 1882 ميلادي در بخشي از اروپا قابل رويت بوده است.
وي افزود: سياره زهره در هر 225 روز يك بار به دور خورشيد مي‌چرخد و بين خورشيد و زمين قرار مي‌گيرد بنابراين ما بايستي در هر دور - يعني در هر زمان تقارن زهره و خورشيد كه 584 روز است - ، اين پديده را رويت مي‌كرديم البته اين موضوع زماني عملي مي‌شد كه زمين و زهره روي يك سطح به دور خورشيد مي‌چرخيدند ولي صفحه چرخش زهره نسبت به سطح چرخش زمين به دور خورشيد به اندازه 3 درجه متمايل است يعني سياره زهره عموما از بالا يا پايين قرص خورشيد مي‌گذرد و ما عبور آن را نخواهيم ديد.
پروفسور عجب شيري زاده تصريح كرد: براي اين كه گذر زهره قابل مشاهده باشد بايد خورشيد، زهره و زمين در راستاي خط متقاطع دو سطح مداري باشند كه زمين در ماه‌هاي ژوئن و دسامبر و زهره تقريبا دو بار در هر قرن بر روي اين خط قرار مي‌گيرد. سوم ژوئن 1769 ، 9 دسامبر 1874 و 6 دسامبر 1882 آخرين زمانهايي بوده‌اند كه ساكنان زمين موفق به رويت اين پديده شده‌اند. پس از خرداد ماه سال آينده در ششم ژوئن 2012 نيز امكان رصد گذر زهره وجود خواهد داشت.
دبير كنفرانس گذر سياره زهره در پايان با اشاره به اهميت علمي اين پديده از ديد پژوهشگران اختر شناسي تصريح كرد: با توجه به اين مساله، قرار است گروهي 30 نفره از اساتيد و دانشجويان فرانسوي به سرپرستي پروفسور كوچمي و پروفسور رزولت جهت مطالعه و جمع آوري اطلاعات نجومي درباره اين پديده در كنفرانس خردادماه دانشگاه تبريز كه با همكاري مركز تحقيقات علوم پايه ايران (دانشگاه تبريز) و مركز پژوهشي نجوم و اختر فيزيك مراغه و مشاركت دفتر همكاري‌هاي علمي فرهنگي ايران و فرانسه و انجمن نجوم ايران برگزار مي‌شود، حضور پيدا كنند.
گفتني است، بنابر اعلام مركز پژوهشي نجومي در آستانه وقوع اين پديده نجومي گردهمايي‌هاي مشابهي نيز در شهرهاي تهران و اصفهان برگزار خواهد شد.