در باب حجاب، نريوسنگ

حجاب یعنی پوشش. این را همه می دانند. با حُجب و حاجـِب و مَحجوب هم فامیل است. این را هم همه می دانند. اما "که چی" اش را، گمان نمی کنم همه بدانند؛ این که پوشش به چه دردی می خورد، و خاصیت حجاب را همه کس نمی دانند...

سین: حجاب یا پوشش برای چی خوب است؟ آدمها اصلا چرا می پوشند؟

جیم: اگر از من بپرسید، می گویم به سه دلیل: بهداشت و احترام و زیبایی.
اولا که بر همگان پر واضح و مبرهن است که آدمها اصلا می پوشند به خاطر بهداشت، یعنی برای مراقبت و دفاع از بدن در مقابل سرما و گرما و تیغ و خار و خارا سنگ، و ریگ و برف و باد و باران و هکذا...
دومن احترام، که با حَریم و حُرمت و حَرامی هم خانواده است؛ یک معنی هایی هم دارد توی مایه های عزت و آبرو، اعتبار و جاه و از آن دست. و سومن زیبایی، که معروف حضور هر آدم با سلیقه ای هست و نیازی به توضیح ندارد.

اما این را هم بگویم که بحث این هر دو، یعنی احترام و زیبایی، موضوع گفتگوی انسانهای متمدن است. یعنی فرزند آدم باید از حضیض بشریت به اوج انسانیت رسیده باشد، تا احترام و زیبایی برایش ملاک باشد. آدمهایی که می جنگند یا قربانی جنگ و بلا می شوند، بنابر قانون طبیعت، از توجه به احترام و زیبایی معاف اند. یعنی همین که بتوانند از زندگی و از بدنشان دفاع کنند، بسیار هم پسندیده وعین صواب است. اما انسانهای متمدن غالبا آنقدر فرهمند – یعنی مرفه و باعزت – هستند، که فرهیخته و سلیم الدماغ هم باشند؛ و احترام و زیبایی را ارج بنهند...

 اما پرسش این است که چند و چون اش را چه کسی باید تعیین کند؟ تشخیص این که من چی بپوشم و چه جوری بپوشم، در حوزه ی اختیارات – یا وظایف – کیست؟ واقعا احترام و زیبایی را چه کسانی متر می کنند؟

 و پرسش این است که حجاب اساسا امری است فردی یا اجتماعی؟ خوب پوشیدن یا بد پوشیدن من، صرفا برای من خوب است یا بد است، یا دیگرانی هم هستند که از رفتار من متاثر می شوند؟

 و پرسش این است که آیا حقیقتا تاثیر رخت و لباس ما آدمها روی همدیگر آنقدر شدید است، که هنوز باید مواظب خودمان – و دیگران هم – باشیم؟ براستی بهای این همه تاثیرپذیری را چه کسی می پردازد؟

من می گویم حجاب امنیت را تضمین نمی کند. این را همه می دانند. حجاب آنقدری از امنیت را تامین می کند، که بتواند. چه منظورتان از امنیت، بهداشت تن و روان باشد، چه امنیت اجتماعی و حتی ملی. حقیقت این است که حجاب امنیت را تضمین نمی کند! بویژه امنیت اجتماعی را، که نوع کارکردش در آن محدود و وابسته به قراردادهای عرفی هر جامعه است. دیگران تا آنجایی از لباس پوشیدن کسی ارج و اعتبار او را می فهمند، که بفهمند. تا آنجایی حجاب و جامه ی کسی او را از توهین و تعدی مصون می دارد، که موهنان و متعدیان هم بر سرش بر همان سر باشند. بلکه حجاب می تواند مخل امنیت و آسودگی هم باشد. پوشش نامناسب می تواند بهداشت و احترام و زیبایی را به شدت تخریب کند. این را هم همه می دانند...

اما فکر می کنم بلخره یک نفر باید بیاید و تکلیف ما را روشن کند!