سختگیری های بی مورد شادی مشروع جوانان را پژمرده می کند، ریحانه طباطبایی، سينا
بزرگترین جشن جهانی جوانان به مناسبت روز جهانی جوان روز 12 آگوست، مصادف با 22 مردادماه، در بارسلون اسپانیا با حضور هزاران جوان عضو سازمان های غیر دولتی به نمایندگی از کشورهای مختلف جهان برگزار شد.
در این مراسم، جوانان شرکت کننده به نمایندگی از مردم کشورشان غرفه هایی را تشکیل داده بودند تا با نشان دادن مراسم و آیین های محلی ، فرهنگ و تمدن سرزمین خود را به نمایش بگذارند.
اما در این مراسم بزرگ جوانان ایران حضور نداشتند تا بتوانند یکی از بزرگترین تمدن های مشرق زمین را به جوانان دیگر کشورها عرضه کنند.
برگزاری جشن و مراسم شاد و پرنشاط یکی از سیاست های الزام آوری است که دولتها طی سالهای اخیر خصوصا با رشد جامعه جوان به آن توجه ویژه ای نشان داده اند تا با تمرکز جوانان بر این بحث و تلطیف فضای جامعه، گرفتاری در دام ناهنجاریهای ارزشی میان این قشر کاهش یافته و از بین برود.
در چنین شرایطی که تلاش آگاهان بر متمرکز کردن نیروهای جوان بر شادی و برنامه های امیدبخش استوار است، براساس یک تحقیق انجام شده در مورد تعدادی از جوانان تهرانی مشخص شد، "حدود 27 درصد شرکت کنندگان در این تحقیق، دارای احساس آنومی بسیار بالا و ناامیدی و یاس نسبت به آینده هستند".
"آنومی" وضعیتی است که در آن شرایط، فرد احساس بی هنجاری دارد و این وضعیت به نوعی به حالت اغتشاش، گسستگی و فقدان اجماع بین فرد و جامعه اشاره دارد.
این تحقیق که بر روی جوانان با میانگین سنی 21 سال انجام شد، نشان می دهد، در میان جوانان، چهار درصد دچار آنومی اجتماعی خیلی پایین هستند، 6/5 درصد احساس آنومی اجتماعی پایین، 8/23 درصد احساس آنومی متوسط و 43 درصد احساس آنومی بالا دارند.
تحقیقات سال 82 سازمان مدیریت و برنامه ریزی و سازمان ملی جوانان کشور نیز نشانگر آن است که امید به زندگی و قدرت زندگی در میان دختران تنها 4/3 و در میان پسران تنها 8/4 درجه است.
نبودن روحیه شادی کردن در ایران، نداشتن نهادهای متولی برگزاری جشن های ملی و مهم تر از همه برخورد با مراسم و جشن ها به خصوص مراسمی که از سوی سازمان های دولتی برگزار می شود، از جمله مواردی است که به طور قطع می تواند در بالا رفتن آمارهای منفی موجود موثر باشد.
حجت الاسلام والمسلمین "رسول منتجب نیا" با تاکید بر ضرورت تقویت شادی و روحیه پرنشاط در جامعه ایران، می گوید: آنچنان که در روایات اسلامی آمده است، شادی مومن در صورتش و حزن و اندوه او در قلبش نمایان می شود.
عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز تهران می افزاید: دین مبین اسلام همیشه بر شاد و بانشاط بودن جامعه اسلامی و پرهیز از غم و غصه تأکید داشته است و بر گشاده رویی به عنوان ابزار جذب انسان ها سخن گفته است.
وی با تأکید بر اینکه نسل جوان از غم و اندوه بیزار است، می گوید: اگر در جامعه خواهان پویایی و تحرک باشیم و بخواهیم از استعدادهای جوانان استفاده کنیم باید زمینه های شادی و نشاط در جامعه فراهم شود.
"محمود روح الامینی"، مردم شناس نیز در رابطه با پیشینه شادی در ایران خاطرنشان می سازد: در ایران باستان مراسم عزاداری وجود نداشته است.
این مردم شناس می افزاید: متأسفانه آنچنان که در جامعه ما مرسوم شده است، مردم عزاداری ها و مراسم سوگواری را بسیار مفصل و با تشریفات خاص برگزار می کنند اما مراسم شاد بدون توجه لازم و سرسری برگزار می شود.
وی با اشاره به اینکه مراسمی چون تولد حضرت پیامبر، جشن غدیر و دیگر اعیاد اسلامی نظیر قربان و فطر در کشورهای اسلامی با شکوه هرچه تمامتر برگزار می شود، تأکید می کند: در ایران با وجود اینکه پیشینه این گونه مراسم زیاد است و ایرانیان مردمانی شاد بوده اند اما اکنون می بینیم که در برگزاری مراسم عزاداری پیش قدم شده اند.
"منتجب نیا" نیز حدود شادی و نشاط را عقل و شرع ذکر می کند و می گوید: آنچه را که عقل زشت نداند و به دنبالش زیان و ضرری را متوجه جامعه نکند، نه تنها عیب نیست، بلکه باید به آن پرداخته شود.
مدیر مسوول روزنامه نسیم صبا می افزاید: دین اسلام نیز یک سری امور را امور انحرافی می داند و آشکارا آنها را ممنوع اعلام کرده است، ولی آنچه را که مباح معرفی کرده نباید بر خود و دیگران حرام کنیم.
وی می گوید : دین اسلام به آزادی اهمیت فراوان می دهد و روایات همگی بر این نکته تأکید دارند که بعضی امور از طرف خداوند واجب شده است و بعضی هم ممنوع اما اموری هم هستند که خداوند آنها را برای انسان آزاد گذاشته است.
منجب نیا می افزاید: سختگیری های بیجا و کورکورانه باعث می شود، جامعه به سوی رخوت و افسرگی پیش رود، رکود و ایستایی در جامعه رواج پیدا کند و این با روش اسلام منافات دارد.
عضو مجمع روحانیون مبارز، جامعه بدون شادی و نشاط را جامعه ای دل مرده و راکد معرفی می کند و می گوید: مسخره کردن دیگران به منظور شادی آفرینی که منجر به از بین رفتن حیثیت افراد می شود، خوردن مشروبات الکلی و استفاده از مواد مخدر از جمله مواردی است که اسلام آنها را به عنوان ابزار شادی کردن مکروه و حرام معرفی کرده است.
منتجب نیا می افزاید: گشاده رویی با دوستان، ایجاد فضاهای مشروع، شنیدن موسیقی خوب و صدای زیبا، به شرطی که نامشروع نباشد، می تواند در شادابی و نشاط جوانان موثر باشد و به زندگی انسانها تحرک و زیبایی ببخشد.
انسان احتیاج به شادی دارد، اگر لبخند را از روی لبان آدمها بگیرند آنان دیگر چیزی برای انسان بودن ندارند، همان قدر که اشک می تواند مفید باشد شادی می تواند به مراتب مفیدتر باشد.
در میان تمامی اقشار جامعه، جوانان بیش از همه به شادی احتیاج دارند.
آنان درس می خوانند، کار می کنند و مهم تر از همه اینکه جوان هستند، پس احتیاج دارند شاد باشند، بخندند، موسیقی ای را که دوست دارند بشنوند و در جشنی که به خاطر آنان برگزار شده است شرکت کنند.
آنان می دانند اگر در جوانی نخندند و شاد نباشند دیگر فرصتی نخواهند داشت تا جوان باشند و شادی کنند چون وقتی که بزرگ شوند زندگی سخت تر از آن خواهد شد که بتوانند مثل روزهای جوانی شادی کنند.
با تمام این حرفها، باید گفت، جوانان ایرانی، در مراسم روز جهانی جوان در بارسلونای اسپانیا حضور نداشتند و نتوانستند در شادی که جوانان سازمان های غیر دولتی به نمایندگی از جوانان کشورشان در آن سهیم بودند شرکت کنند.
اما در تهران، جشنی به همین منظور برگزار شد، جشن بزرگ جوانان برای مسوولان برگزار کننده این جشن و حتی جوانان، اولین تجربه ای محسوب می شد که در آن می توانستند شادی دسته جمعی را تجربه کنند.
این جشن می تواند سرآغاز خوبی بشود برای مردمی که عزاداری را بهتر از شادی کردن یاد گرفته اند، به خصوص که عزاداری ها را با هماهنگی و تفاهم در قالب یک کار گروهی انجام می دهند ولی هیچ گاه نمی توانند جشنی را بدون اعتراض و خشم تحمل کنند.