ينگه دنيا و ايرانيان، درباره وضعيت مهاجرين ايراني در ايالات متحده آمريکا، شرق

آنان سال ها پيش بار سفر بستند و رفتند. خيلى پيشتر از زمانى كه گرين كارت و لاتارى اختراع شده باشد. حتى مى گويند كشتى عظيم و افسانه اى تايتانيك كه هزار و پانصد مسافر را قرار بود به ساحل ينگه دنيا برساند چهار ايرانى را نيز به همراه داشته است.

اما ايرانيان پيش از اين تاريخ نيز به آمريكا مهاجرت كرده بودند. در حال حاضر آمار دقيقى از وجود ايرانى هاى مهاجر در كشور پهناور آمريكا موجود نيست. آنچه مسلم است تعداد مهاجران ايرانى در آمريكا بيشتر از تعداد مهاجران ايرانى در ديگر كشورهاست و نسبت افراد تحصيلكرده، بازرگان و صاحب صنعت در آنها بيش از مهاجران ايرانى در ساير كشورهاست.

براساس تحقيقى كه دفتر نمايندگى جمهورى اسلامى ايران نزد سازمان ملل متحد نيويورك انجام داد حدود ۲۴۰ هزار ايرانى داراى تحصيلات عالى در آمريكا زندگى مى كنند. تاكنون مشخصات حدود صد هزار نفر از ايرانيان ساكن آمريكا جمع آورى شده است. بيشترين رقم ايرانيان حدود ۵۰ هزار نفر در غرب آمريكا و كمترين ميزان دو هزار نفر در غرب ميانه ساكن هستند. بررسى هاى ديگر نشان مى دهد كه ايرانيان مهاجر در ۵۰ ايالت آمريكا پراكنده هستند.

با امكانات محدود از طريق مكاتبه، تماس تلفنى و ملاقات هاى حضورى ارتباط با ۱۶ هزار نفر برقرار شده است. براساس بررسى انجام شده ۴۶ درصد از ۱۶ هزار نفر ايرانى كه اطلاعات نسبتاً كافى در مورد آنها موجود است داراى تحصيلات عاليه هستند.

قابل توجه است آمارى كه از شركت كنندگان جمهوريخواه ايرانى در انتخابات سال ۱۹۹۹ آمريكا استخراج شده است دقيقاً ميزان درصد ايرانيان با تحصيلات عالى را ۴۶ درصد ذكر كرده است.۲۰ درصد از آنها داراى مدرك دكترا، ۹ درصد دكتراى پزشكى، ۸ درصد فوق ليسانس و ۱۰ درصد از اين تعداد داراى مدرك ليسانس هستند. ۵۳ درصد باقى مانده از اين جمعيت شامل افراد صاحب حرف و صاحبان صنايع و تجارت هستند. با احتساب آمار فوق كه حدود ۲۹ درصد از ۱۶ هزار را نشان مى دهد كه داراى دكترا هستند اين موضوع در خور تامل است.

براساس يك بررسى اجمالى و نه دقيق ايرانيان عضو هيات علمى دانشگاه هاى آمريكا حدود يك هزار و ۸۲۶ نفر هستند و پراكندگى آنان در رشته هاى مختلف است. بنابر آمار منتشر شده دفتر شوراى جذب نخبگان تا پايان سال ۱۳۷۲ تعداد دانشياران و استادان شاغل در ايران حدود يك هزار و ۵۰۰ نفر بوده اند، در حالى كه حدود يك هزار و ۸۲۶ نفر عضو هيات علمى ايرانى در آمريكاى شمالى اشتغال دارند كه بيشتر آنها دانشيار و استاد هستند زيرا در سال هاى اخير به علت ركود اقتصادى آمريكا فارغ التحصيلان امكان كمى براى استخدام داشته اند. طبق آخرين بررسى انجام شده تنها حدود يك هزار و ۸۲۶ عضو هيات علمى تمام وقت و رسمى در دانشگاه هاى آمريكا و كانادا تدريس مى كنند كه اين تعداد با احتساب اساتيد نيمه وقت به حدود پنج هزار نفر مى رسد.تعداد كل پزشكان ايرانى مقيم آمريكا حدود ۵ هزار و ۵۰۰ نفر تخمين زده مى شود.تعداد پزشكان ايرانى در سال ۱۳۴۹ در آمريكا يك هزار و ۶۲۹ نفر ذكر شده است. در دهه ۴۰ سالانه به طور متوسط ۱۳۰ نفر پزشك ايرانى به آمريكا مهاجرت كرده اند. اگر همين رقم براى سال هاى ۵۷ _ ۱۳۴۹ (قبل از انقلاب اسلامى) در نظر گرفته شود تعداد پزشكان ايرانى در آمريكا تا سال ۱۳۵۷ برابر با دو هزار و ۶۶۶ نفر بوده و اين تعداد به چهار هزار و ۶۱۶ نفر تا آخر سال ۱۳۷۲ رسيده است.

به هر حال روند مهاجرت پزشكان رقم خود را يعنى ۱۳۰ نفر در سال حفظ مى كرد. اما واقعيت امر چنين است كه تعداد متوسط پزشكان مهاجر ايرانى به آمريكا در دهه ۵۰ (۵۷ _ ۱۳۵۰) قبل از انقلاب بيش از دهه ۴۰ بوده است زيرا فارغ التحصيلان پزشكى ايران در دهه ۵۰ نسبت به دهه ۴۰ افزايش چشمگيرى داشته اند.

ايرانيان برون مرز به منظور حفظ و اشاعه فرهنگ ملى در بين خود نسل جديد و معرفى آن به كشور ميزبان تلاش نسبتاً گسترده اى جهت ايجاد مراكز و موسسات فرهنگى و مذهبى، توليد محصولات فرهنگى و تاسيس مدارس هفته اى يك روز آموزش زبان فارسى كرده اند.

تاسيس حدود ۹۰ شبكه راديويى، ۲۹ برنامه راديو فارسى، ۹۰ نشريه، ۱۴ سازمان سياسى، ۱۹ انجمن علمى _ صنعتى و ۳ سازمان ورزشى از جمله اين فعاليت هاست.

در حال حاضر در كاليفرنيا ۳۵ سازمان اجتماعى، ۳۸ سازمان فرهنگى، ۶ مركز اسلامى كه فهرست آنها در اختيار است تاسيس شده است. اخيراً مسئولان تعدادى از اين سازمان هاى اجتماعى و بنيادهاى فرهنگى به اين نتيجه رسيده اند كه اتحاديه اى با مشاركت نمايندگان اين نوع انجمن ها جهت هماهنگى فعاليت ها تاسيس كنند.يك بررسى اجمالى نشان مى دهد كه طى سه سال گذشته مسافرت ايرانى ها از آمريكا به ايران چهار برابر شده است.

ايرانى ها در آمريكا از لحاظ رتبه اجتماعى در سطح بسيار بالايى قرار دارند. بهترين پزشكان و جراحان ايرانيان هستند و دانشمندان زيادى از جمله دكتر نادرى در سازمان هاى تخصصى مانند ناسا حضور دارند كه باعث مباهات است.ايرانيان در آمريكا، ايرانيان موفقى هستند هم در صحنه هاى علمى و هم در صحنه تجارت.

در بسيارى از ايالت ها اگر ايرانيان سرمايه هاى خود را از گردونه خارج كنند اقتصاد آن ايالت يا ناحيه فلج خواهد شد. اما يك نكته حائز اهميت است و آن اينكه چنددرصد اين ايرانى ها با گرين كارت و لاتارى مهاجرت كرده اند. درصد قابل توجهى از آنان كسانى هستند كه به واسطه درجه علمى يا سرمايه اقتصادى شان پذيرش و اقامت گرفته اند.