مرگ كودك 2 ساله در اثر ضربه نامادري، وكيل دادگستري: چگونه حضانت دختر 2 ساله به پدر سپرده شده است؟ ايسنا

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فقه و حقوق - حقوق اجتماعي

كودك دو ساله‌اي كه در اثر پرت شدن توسط نامادري خود دچار ضربه‌ي مغزي شده بود، در بيمارستان جان باخت.

به گزارش خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در يكي از شب‌هاي اواخر بهمن ماه به كلانتري 144 خبر رسيد كه دختري دو ساله به نام زهرا كه بر اثر ضربات نامادري خود مجروح شده بود، به بيمارستان منتقل شد؛ وي در اثر پرت شدن با صورت دچار خونريزي مغزي شده بود.

اين كودك توسط پدر و عمويش به بيمارستان منتقل شد و پس از فوت كودك، تحقيقات پليس در اين زمينه آغاز شد.

بر اين اساس مشخص شد نامادري 17 ساله، پنج ماه است كه همسر دوم مردي است كه هنوز در حال طلاق دادن همسر اول خود است.

وي در اين زمينه، اختلافات خانوادگي و ناسازگاري همسرش مبني بر طلاق دادن او را مهم‌ترين علتي دانست كه به واسطه‌ي آن زهرا را مورد ضرب و شتم قرار مي‌داده است.

قاضي هنرمند، بازپرس شعبه‌ي چهارم دادسراي جنايي تهران اعلام كرد: تحقيقات براي كشف علت حقيقي فوت كودك و كسب اطلاعات بيشتر در اين زمينه ادامه دارد.

در همين مورد، خبرنگار ايسنا نظر مسوول بخش حقوقي انجمن حمايت از حقوق كودك را جويا شده است كه وي مهم‌ترين مساله‌ي مطرح در اين پرونده‌ي كودك‌آزاري را نوع حضانت اين كودك دانست.

نسرين ستوده، مسوول بخش حقوقي انجمن حمايت از حقوق كودك اظهار داشت: چگونه حضانت اين دختر دو ساله به پدر سپرده شده، در صورتي كه حضانت كليه‌ي كودكان زير 7 سال اعم از دختر و پسر پس از جدايي به مادر سپرده مي‌شود.

وي با اشاره به معضل اجتماعي كودك‌آزاري در جامعه و بيان اينكه سازمان‌هاي غيردولتي مربوط به كودكان، مداوم با آزار و شكنجه‌ي كودكان توسط نامادري مواجه هستند، به خبرنگار ايسنا گفت: قانون رويه‌ي كاملا برعكسي در اين زمينه پيش گرفته است؛ به اين ترتيب كه زماني كه حضانت كودك با مادر است، ازدواج مجدد مادر باعث سلب حضانت كودك از او مي‌شود ولي اين قضيه در مورد پدر صادق نيست.

وي افزود: اگر واقعا اين كودك دو ساله در اثر شكنجه‌هاي نامادري خود به قتل رسيده باشد، اين نامادري قاعدتا بايد قصاص شود اما اگر پدر عامل اصلي شكنجه و قتل باشد، مشمول ماده 220 قانون مجازات اسلامي مي‌شود.

ستوده در رابطه با ديگر انواع كودك آزاري گفت: گزارش آزارهاي جنسي در مورد پسرها بسيار بيشتر به مراكز اعلام مي‌شود و اين در حالي است كه ممكن است آمار در مورد دختران بيشتر باشد اما به دليل آبرو و حيثيت اجتماعي، اعلام نكنند اما به هر حال اعمال آزار جنسي نسبت به پسران تعداد بيشتري را شامل مي‌شود ولي آزار به صورت كلي به‌ويژه در ميان خانواده در مورد دختران بيشتر است.

عضو انجمن حمايت از حقوق كودك، در رابطه با مجازات نشدن برخي پدر و مادران كودك آزار اظهار داشت: پدر اين كودك مي‌تواند از همسر دوم خود شكايت نكرده و گذشت كند ولي مادر طبق ماده‌ي 5 قانون حمايت از كودكان و نوجوانان كه در سال 1381 به تصويب مجلس رسيد، در اين‌جا كاربرد دارد.

وي ادامه داد: تا قبل از اين قانون، فقط پدر مي‌توانست اعلام شكايت كند و با رضايت پدر، پرونده تمام مي‌شد اما الان مادر اگر شاكي اين پرونده باشد، پرونده با اعلام رضايت پدر، مختومه نخواهد شد.

اين وكيل دادگستري در پايان ابراز داشت: انجمن حمايت از حقوق كودك آمادگي لازم جهت پذيرش وكالت اين كودك و هركدام از شكات احتمالي اين پرونده را دارد.

موارد كودك‌آزاري در كشورمان در حالي اتفاق مي‌افتد كه اين امر در اسلام نهي شده است. مكارم اخلاقي از مهمترين اولويت‌هاي مورد توجه دين مبين اسلام در زندگي روزمره است.

مردم پاك سرشت ايران همواره با استعانت از مكارم اخلاقي كه درشرع مقدس اسلام وفرهنگ و تمدن غني ايران نهفته است روي كردي شايسته و در خور تحسين و مالامال از محبت و مهرورزي نسبت به تربيت و پرورش فرزندان عزيز خود داشته‌اند اما متاسفانه در مواردي ديده و شنيده مي‌شود كه پدران يا مادراني بي‌توجه به اخلاق اسلامي و انساني، كج خلقي و بدرفتاري و خشونت زايدالوصفي نسبت به فرزندان خود اعمال مي‌دارند كه آثار سوء بسيار، بر آينده اين فرزندان و همچنين عواطف جامعه مهربان ايران بر جاي مي گذارد. از اين رو سرويس فقه و حقوق خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) درباره‌ي مصاديق كودك‌آزاري در شرع مقدس و حد شرعي تنبيه و حكم والدين كودك‌آزار از مراجع عظام سيستاني، مكارم شيرازي، صانعي وموسوي اردبيلي سوالاتي مطرح كرده است كه به لحاظ اهميت، مجددا در اختيار مخاطبان محترم قرار مي‌گيرد.

متن سوالات سرويس فقه و حقوق ايسنا و پاسخ مراجع عظام بدين شرح است:

نظر به برخي گزارش ها درباره‌ي كودك‌آزاري كه در رسانه‌ها منتشر مي‌شود لطفا نظر خود را در مورد سوالات ذيل بيان فرماييد.

1-كودك‌آزاري در شرع به چه مواردي اطلاق مي‌شود؟

2-حد شرعي تنبيه چيست و بيش از آن چه حكمي دارد؟

3-آيا مي‌توان كودك را از سرپرستي پدر و مادر كودك‌آزار كه در مراجع قانوني به اثبات رسيده است خارج كرد؟

4-حكم شرعي والدين كودك‌آزار چيست؟

*** پاسخ آيت‌الله العظمي سيستاني:

پاسخ 1- اين يك اصطلاح شرعي نيست.

پاسخ 2- تنبيه بدني جايز نيست مگر اين كه تاديبي كه لازم است متوقف بر آن باشد و در اين صورت پدر يا كسي كه از سوي او مجاز است مي‌تواند به نحوي كه موجب سرخ يا كبود شدن نباشد كودك را بزند ولي به احتياط واجب نبايد از سه ضربه سبك تجاوز كند و به هر حال اگر موجب سرخي يا كبودي شد ديه دارد حتي اگر از سوي پدر باشد و به احتياط واجب زدن به هر نحو باشد پس از سن بلوغ جايز نيست.

پاسخ 3- اگر حاكم شرع تشخيص دهد كه پدر و مادر از نظر حفظ سلامتي كودك مورد اطمينان نيستند مي‌تواند آنها را از حق حضانت و سرپرستي كودك محروم كند.

پاسخ 4- اگر آزار آنها مستلزم ديه باشد بايد بپردازند بلكه در مواردي قصاص نيز در مورد مادر اجرا مي‌شود.

*** پاسخ آيت‌الله العظمي مكارم شيرازي:

كودك آزاري در شرع اسلام جايز نيست و هرگاه پدر يا مادري مرتكب چنين كاري شوند حاكم شرع مي‌تواند آنها را تعزير كند و اگر كاري باشد كه منتهي به فوت يا نقص عضو يا جراحتي گردد ، ديه دارد ولي تنبيه‌هاي جزئي و مختصر كه هيچ‌گونه اثري روي بدن نگذارد آن هم در صورت ضرورت ،مانعي ندارد و چه بهتر كه از آن هم صرف ‌نظر شود و از طريق تشويق و محبت اقدام به تربيت شود.

*** پاسخ آيت‌الله العظمي صانعي:

تبليغات خبرنامه گويا	[email protected]

پاسخ 1- تشخيص نسبت به محاكم با قانون است و نسبت به خود افراد بين خود و خدا موارد آن معلوم و روشن است گرچه داراي موارد مختلفه است و همه آنها حرام است چون آزار به انسانها بدون تفاوت در آزاردهنده و آزارشونده و مراتب آن به حكم عقل و شرع حرام است.

پاسخ 2- در راستاي ادب و تربيت كودكان توسط والدين تنها اذن حداكثر پنج ضربه و يا شش ضربه نه زيادتر آن هم با انحصار راه تربيت به آن و در مسير جلوگيري از فساد اخلاقي و ارتكاب كارهاي ناشايست و به شرط اينكه ضربه به طور سخت و موجب زخم شدن و يا تغيير رنگ پوست نباشد اجازه داده شده؛ و ناگفته نماند با آنكه امروز تربيت اولاد و رشد استعدادهاي آنان خود داراي رشته بسيار با اهميت و داراي علما و متخصصين مي‌باشد، نياز به تنبيه بدني، كه معمولا مانع از تربيت و رشد استعدادها است، بسيار نادر بوده و هست و بر همه قدرتهاي تبليغي و فرهنگي است كه راههاي احسن تربيت و ادب و فرهنگ را تبليغ نموده تا طبعا پدران و مادران مهربان و همه مربيان از آن استفاده و راه كودك‌آزاري مسدود گردد و بايد همگان را به سيره رسول گرامي اسلام صلي‌الله عليه و آله در جلوگيري از تربيت و ادب هنگام غضب و خشم متوجه ساخته تا ادب و تربيت همراه با عاطفه و حاكميت عقل و علم و خرد انجام گيرد، چراكه حالت خشم و غضب در هنگام ادب و تربيت همه جهات عقلاني و علمي و انساني تربيت را مستور نموده و پرده و حجاب سخت و آهنيني بر روي همه آنها قرار مي‌دهد كه نعوذبالله ‌منه

پاسخ 3- بعنوان دفع منكر و آزار و اذيت نه تنها جائز است بلكه واجب مي‌باشد لكن به هر حال بايد و به هر نحو ممكن آنها را وادار به عمل تكليف واجب حضانت و تربيت نمود تا هم به تكليف و وظيفه واجب خود عمل نمايند و هم بار، و زحمت فرزندداري كه آنها سبب آن بوده‌اند به عهده ديگران نيفتد.

پاسخ 4- از پاسخ سوال 1 روشن مي‌شود.

*** پاسخ آيت‌الله العظمي موسوي اردبيلي:

پاسخ 1- كودك‌آزاري در فقه ذكر نشده ولي پدر و مادر حقوق نوزاد را بايد رعايت كنند غير از مخارج و نفقه، خواندن و نوشتن و شنا ياد بدهند.

پاسخ 2- حد شرعي تنبيه اولاد آن اندازه‌اي كه موجب ديه نباشد اشكال ندارد آن هم در صورتي كه اولاد بدون آن تنبيه تربيت نشود و بيش از آن اندازه موجب ديه بر پدر و مادر مي‌شود و موارد مختلف است ،ممكن است در بعضي از آنها قصاص باشد.

پاسخ 3- اگر پدر و مادر با تشخيص حاكم شرعي از صلاحيت سرپرستي و تربيت اولاد افتادند، جد پدري و بعد از او وصي پدري و بعد از آن اقوام و فاميل هاي اولاد به حساب مراتب ارث ،سرپرستي و تربيت اولاد را به عهده بگيرند و سرپرستي نمايند.

پاسخ 4- حكم شرعي والديني كه بچه را بيشتر از حد شرعي تنبيه مذكور در فوق ، اذيت مي‌كنند، قهرا مراتبش مختلف است در بعضي از موارد موجب ديه و در بعضي از موارد موجب قصاص مي‌شود.