مشکلات معلمان؛ هر روز بیشتر از دیروز، مهر

گروه اجتماعی خبرگزاری مهر - برای او که پس از 30 سال پای تخته ایستادن و گچ خوردن امروز مجبور است برای گذران زندگی با پیکان قراضه ای تا پاسی از شب مسافر کشی کند ، هیچ چیز سخت تر از این نیست که نتواند مایحتاج زن و بچه و نوه هایش را تامین کند . هر روز از سوی مسوولان وعده هایی می شنود که هیچ کدام جامه عمل نمی پوشند و او در حسرت سالهای از دست رفته ، به دوران سخت بازنشستگی خود می اندیشد و به روزهایی که با ذوق و شوق فراوان کار معلمی خود را در یکی از روستاهای دور افتاده کشور شروع کرد . . .
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری "مهر"، مصوبه استخدام 40 هزارمعلم حق التدریس در حالی پس از کش و قوس های فراوان در صحن مجلس هفتم به تصویب رسید که گفته می شود در حدود 150 هزار معلم حق التدریس در وزارت آموزش و پرورش مشغول خدمت هستند .

وضعیت بغرنج معلمان بویژه حق التدریسی ها به لحاظ درآمد مالی و امرار معاش به مراتب وخیم تر از اوضاع سایر اقشار جامعه است. زیرا با در نظر گرفتن سالها درس و تحصیل برای فراگیری علوم، جایگاهی که آنها در آنجا ایستاده اند به هیچ وجه نمی تواند در شان یک معلم دلسوز باشد. شرایطی که در حال حاضر بر زندگی این قشر حاکم گردیده ، موجب نوعی رخوت و احساس سردی نسبت به آینده شغلی و خدمت در آنها شده و ناچار شاهد افت کیفی تحصیل میلیونها دانش آموزی هستیم که سازندگان فردای این سرزمین خواهند بود!

در حالی که در سایر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه ، جایگاه معلم به مراتب والاتر از جایگاه سایر اقشار جامعه بوده و منزلتی که برای حفظ شان و ارزش معلم در نظر گرفته شده قطع به یقین با ارج و قرب تر از دیگر قشرهای زحمکتش است. متاسفانه جایگاه معلمان کشورمان طی یک دهه گذشته به شدت نزول کرده و به مرتبه ای رسیده که دیگر معلم نمی تواند خود را یک خاک خورده فرهنگی معرفی کند!

جایگاه گمشده معلم

بنابراین آنچه را طی سالهای گذشته از حضور معلم در کلاس درس درک کرده ایم و دیده ایم به هیچ وجه با معیارهای واقعی معلمان همخوانی و همسویی نداشته است که این مسائل باز می گردد به عدم توجه متولیان امور به جایگاه و منزلت معلم از رسالتی که بر عهده دارد...

به دنبال اعتراض جسته و گریخته ای که طی چهار سال گذشته از صنف معلمان شاهد بوده ایم، باعث شد تلنگری به متولیان امر زده شود و آنها برای درک واقعیت کمی به خود آمده و مشکلات معلمان را جدی بگیرند. به طوری که شاید مصوبه استخدام 40 هزار حق التدریس که توسط نمایندگان مجلس هفتم در سال گذشته بسیار شتابزده از تصویب گذشت، اولین اقدام در راستای توجه به قشر زحمکتش فرهنگی بوده است.

اما باید اذعان داشت متاسفانه اقدام عجولانه و تا حدودی غیر کارشناسی طرح استخدام 40 هزار حق التدریس، اعتراضات و انتقادات زیادی را از سوی معلمانی که از مزایای این طرح محروم مانده اند به نحوه تهیه و تدوین مصوبه مذکور را به دبنال داشته است. به طوری که طی یک ماهه اول امسال شاهد برگزاری تجمعات کوچک و بزرگی از سوی معلمان حق التدریس در مقابل وزارت آموزش و پرورش و ساختمان مجلس شورای اسلامی بوده ایم. آنها ضمن اعتراض به نحوه اجرای مصوبه ، خواهان جذب خود به صورت معلم رسمی بوده اند.

کمبود معلم در مناطق محروم و مازاد معلم در مناطق برخوردار

البته آمار بالای معلمان حق التدریس وقتی نمود بیشتری می یابد که مبحث آمار معلمان مازاد در وزارت آموزش و پرورش مطرح می شود. این آمار نشانگر توزیع نابسامان معلمان در مناطق آموزش و پرورش کشور است ، چرا که به رغم وجود نیروی مازاد در شهرهایی همچون تهران، بسیاری از شهرستان های کشور با کمبود معلم خصوصا در مقطع متوسطه و کاردانش مواجهند.

از سوی دیگر ابهام معلمان مازاد و عدم استخدام معلمان حق التدریس وقتی بیش از پیش نمایان می شود که بدانیم به رغم کاهش آمار دانش آموزان در آغاز برنامه سوم توسعه که گفته می شود حدود دو میلیون نفر بوده است، یک مقاوم مسئول در وزارت آموزش و پرورش از کمبود 4 میلیون و 128 هزار و 555 ساعت استخدام نیرو در این وزارتخانه طی سال گذشته خبر داده و عنوان داشته بود حدود 189 هزار معلم باید جذب وزارت آموزش و پرورش شوند تا بتوان کمبودها را جبران کرد.

اما سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مجوز استخدام 80 هزار نیرو توسط وزارت آموزش و پرورش را تا پایان برنامه سوم توسعه که خرداد امسال خواهد بود درنظر گرفته است که این گزارشات و آمار و ارقام نشان دهنده عدم هماهنگی در برنامه ریزی و نبود مدیریت توانمند در وزارتخانه مهمی همچون آموزش و پرورش است.

از سوی دیگر معاون مشارکت های مردمی وزارت آموزش و پرورش از اخراج حداقل 20 درصد از معلمان مازاد حق التدریس توسط مدیر مدرسه در سال گذشته خبر داده بود و عنوان داشته که این وزارتخانه هیچ تعهدی نسبت به نیروهای حق التدریس ندارد و با واگذاری اختیار کاهش 20 درصدی کارکنان مدرسه به مدیر، نیروهای حق التدریس به تدریج از سیستم آموزشی حذف خواهند شد.

تصویب طرحی ناقص در مجلس

در عین حال یک عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به ناقص بودن طرح استخدام 40هزار معلم حق التدریس، به نحوه اجرای طرح مذکور انتقاد وارد می کند.

فاطمه آجرلو اظهار داشت: اجرای قانون استخدام حق التدریسی ها به صورت ناقص مشکل آفرین شده و همین مساله سبب گردیده هر هفته شاهد تجمعات و اعتراضاتی از سوی معلمانی باشیم که از مزایای این طرح محروم مانده اند.

به گفته مدیرکل امور اداری وزارت آموزش و پرورش مراحل استخدام حدود 35 هزار معلم حق التدریس با توجه به مدارک ارسالی نهایی شده و تعداد دو هزار نفر هم از آموزشیاران نهضت سواد آموزی و مربیان مهد کودک شامل طرح استخدام می شوند. ضمن اینکه حدود 10 هزار نفر از معلمان حق التدریس با 3 سال سابقه خدمت نیز با شرکت در یک آزمون و بر اساس نتایجی که از این آزمون به دست می آید در نهایت فقط 3 هزار نفر به صورت رسمی جذب آموزش و پرورش خواهند شد...

اما مشکل دیگری که وزارت آموزش و پرورش نتوانست در کنار جذب معلمان حق التدریس به آن سر و سامانی بدهد و مانع از وجود تبعیض در بین معلمان شود، مساله نقل و انتقال معلمان رسمی و نیروی مازاد در برخی از مناطق وزارت آموزش و پرورش است. این مساله طی سالهای گذشته به شدت اعتراض و شکایات معلمانی را موجب گردیده که بعد از گذشت چند سال سابقه تدریس به صورت رسمی هنوز نتوانسته اند در منطقه ای که درخواست داده اند تدریس کنند. در حالی که هستند معلمان حق التدریسی که بعد از چند صباح در همان منطقه مورد نظر به صورت رسمی مشغول تدریس می شوند.

در واقع این مشکل هم به نوعی باز می گردد به عدم وجود مدیریت توانمند در نظام تعلیم و تربیت و اینکه همچنان رابطه ها بر ضابطه ها سایه افکنده و باعث شده قشر کثیری از معلمان بعد از سالها ایستادن پای تخته سیاه و خوردن خاک گچ ، هنوز شان و منزلتی از سوی دیگران برای خود قائل نباشند.