بررسی اثرات سوء فقر در زندگی جوانان، جوانانی که محکومند مجرد، پیر شوند، سينا

تهران ، خبرگزاری سینا - نسرین دانایی

تحقیقات و آمار نشان می دهند ، حدود 20 میلیون نفر در کشور زیر خط فقر زندگی می کنند که یکی از مهمترین تاثیرات سوء این مساله عدم امکان ازدواج برای 9 میلیون جوان است. باتوجه به هزینه های بالا و جوانان بیکار و بدون مسکن ، تا 20 سال آینده ،جامعه شاهد موج عظیمی از جوانان مجرد خواهد بود که این امر مشکلات زیادی را بوجود خواهد آورد.

کارشناسان معتقدند کمبودهای دوران نوجوانی و جوانی چه از نظر اقتصادی و اجتماعی و چه از نظر عاطفی و روانی در زندگی آینده فرد تأثیراتی غیر قابل انکار دارد.

امروزه با توجه به پیشرفت عظیمی که در زمینه تکنولوژی و صنعت و وسایل ارتباط جمعی صورت گرفته هر جوانی استفاده از امکانات را حق طبیعی خود می داند. به طور کلی وضعیت اجتماعی و اقتصادی نقش مهمی در زندگی هر فردی به خصوص جوانان دارد، آگاهی جوانان از وضعیت موجود تأثیر مهمی در مفهومی که درباره خود و محیط پیرامون خود دارند، می گذارد.

فقر جوانان قدرت انتخاب را از آنان سلب خواهد کرد زیرا به دلیل محدودیت هایی که در زندگی ایجاد می کند جوانان را در انتخاب شغل، روابط اجتماعی و انتخاب همسر مورد علاقه و غیره در مضیقه خواهد گذاشت.

خانواده گسترده قدیم ،جوان خود را حتی پس از ازدواج نزد خود نگاه داشته و از وی حمایت می کرد، جوان نیز کورکورانه دستورهای بزرگ تر ها را پذیرفته و حق اعتراض نداشت و باید تسلیم انتخابی می شد که والدین و ریش سفیدان برای وی انجام می دادند.در شرایط کنونی به ندرت اتفاق می افتد که جوانی پس از ازدواج با خانواده خود زندگی کند و نمی توان تشخیص داد که فرزند یک خانواده در آینده چگونه جایگاه اجتماعی خواهد داشت و چه راهی را در زندگی پیش خواهد گرفت.

جوانان فقیر جامعه امروز با توجه به رشد روز افزون فن آوری اطلاعات و تکنولوژی با بسیاری از محرومیت ها و محدودیت ها دست و پنچه نرم می کند.آنها از بهره گیری امکانات روز، پیشرفت تحصیلی، شکوفا کردن استعدادها و از همه مهمتر امنیت روانی و عاطفی که شرط بقای هر انسانی است، محروم هستند.

"امان الله قرایی مقدم"، جامعه شناس، می گوید:با توجه به این که بیش از نیمی از جمعیت ایران(حدود 53 درصد) زیر 20 سال هستند، کشور ما یکی از جوان ترین کشورهای جهان است و چنانچه برنامه ریزی صحیحی برای حل مشکلات این قشر صورت نگیرد جامعه با معضلات زیادی روبرو خواهد شد.

وی می افزاید: جمعیت جوان کشور نیروی بسیار ارزنده ای برای افزایش کمی و کیفی تولیدات اقتصادی، صنعتی و خدماتی است و چنانچه امکانات لازم در اختیار این قشر قرار نگیرد،مسایل حادی در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به وجود خواهد آمد.

وی می افزاید:طبق آمار بیش از 16 درصد جمعیت فعال کشور بیکار هستند و حدود 15 تا 20 درصد فارغ التحصیلان دانشگاه ها بدون شغل هستند. در بخش بهداشت حدود 30 هزار پزشک و پیرانپزشک بیکار هستند و در بخش کشاورزی نیز این تعداد به حدود 40 هزار نفر می رسد ، مشکلات اشتغال جوانان معضلات اجتماعی را دو برابر می کند.

این جامعه شناس اظهار می دارد: فقر اقتصادی سبب تخریب و بحران فرهنگی شده و ارزش ها و هنجارهای جامعه را متلاشی می کند و متعاقب این امر زمینه بروز آسیب های روانی و اخلاقی فراهم می شود و در واقع جامعه به سوی آنومی ( بی بند و باری فکری و ارزشی ) سوق داده می شود.

"سید هادی معتمدی"، روان پزشک و مدیر کل دفتر آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور می گوید : فقر بطور عام تأثیرات سوء خود را بر تمامی اقشار جامعه می گذارد، اما تأثیری که بر جوانان می گذارد از حساسیت و اهمیت بیشتری برخوردار است.

وی می افزاید:جوانان روحیه ای خاص داشته و انرژی فکری و جسمی بیشتری نسبت به دیگر رده های سنی دارند و یکی از مهمترین تأثیرگذاری که فقر براین قشر می گذارد، آسیبی است که هم متوجه خود فرد و هم جامعه می شود.

معتمدی شناخت بیشتر روحیه جوانان و سوق دادن آنان به انجام کارهای فنی ،فعال تر کردن تعاونی های جوانان ، بازنشسته کردن زودتر سالمندان و جایگزین کردن جوانان به جای آنها و ایجاد مراکز آموزشی انواع حرفه ها به صورت رایگان را از راهکارهای یاری کردن جوانان محروم می داند .

وی اظهار می دارد:هر جوانی نیاز به کار و فعالیت و تخلیه انرژی، درآمد، برخوردار از امکانات ضروری زندگی و غیره دارد و چنانچه این نیازها برآورده نشود، علاوه بر تلف شدن نیروی فعال و پرانرژی جوان، جامعه با بسیاری از آسیب ها، انحرافات و آشوب ها روبرو خواهد شد.

"حسین لطف آبادی"، روان شناس معتقد است: به جز درصد کوچکی از جمعیت که درآمد کافی یا اضافی دارند، نه تنها بیکاران بلکه بسیاری از شاغلین نیز شرایط سختی از زندگی را می گذرانند. بیشتر کارمندان که بیش از 70 درصد مردم را تشکیل می دهند از نظر معیارهای جهانی در مرز یا زیر خط فقر به سر می برند ، در چنین وضعیتی فشارهای روانی ناشی از مشکلات اقتصادی بر والدین و جوانان سنگین است.

وی تاثیرات دیگر فقر را عواملی نظیر اضطراب، فحشا، دزدی، مهاجرت بی رویه، فرار مغزها ،اعتیاد، ورود به کارهای پست و به طور کلی آسیب های روانی و اجتماعی می داند.

به عقیده کارشناسان ازدواج پیش از موقع دختران قشر محروم جامعه به دلیل مشکلات اقتصادی خانواده، از عواقب فقر جوانان است. این دختران که در سنین پایینی ازدواج می کنند به دلیل عدم اطلاع و تجربه کافی در زمینه همسر داری و تربیت فرزندان گریبانگیر مشکلاتی از قبیل طلاق، همسرآزاری و ... می شوند.

در بسیاری از محله های فقیرنشین شهرهای بزرگ، جوانانی دیده می شوند که در شرایط بسیار نامناسبی زندگی کرده و در آن محیط بسیاری رفتارهای خاص را می آموزند . سخن گفتن، رفتار و کردار، نحوه لباس پوشیدن و اصلاح موی سر این افراد با بسیاری از جوانان دیگر متفاوت است.

این جوانان در مقایسه با طبقات میانی جامعه، روابطی ضعیف و شکننده ای با والدین خود دارند.آنها رابطه محکم تر و طولانی تری را با دوستان و گروه های همسال خود ایجاد می کنند.

بیشتر این جوانان به هنگام بیماری نیز به علت کمبود و یا عدم امکانات توان مراجعه به پزشک متخصص را ندارند، آنها الگوی نامناسبی برای رشد فکری و اخلاقی داشته و از سوء تغذیه و فقر بهداشت روحی و روانی رنج می برند.

"محمدحسین فرجاد"، آسیب شناس اجتماعی، می گوید:تأثیر فقر در سلامتی جسمانی و کیفیت فرهنگی زندگی خانوادگی و فرصت های تحصیلی غیرقابل انکار است. فقر از میزان مشارکت اجتماعی به خصوص در زمینه های اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی می کاهد.