دانش‌آموزان ايراني در "سواد خواندن" رتبه چهارم جهاني را از آخر كسب كردند، ايسنا

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: اجتماعي - آموزش و پرورش

در حاليكه بر اساس پژوهشهاي كارشناسان تقويت زبان‌آموزي، غني‌سازي مهارتهاي خواندن و توجه ويژه به درك مطلب در نظامهاي آموزشي جهان از ابتداي سالهاي تحصيل خاص، در دوره قبل از دبستان با جديت دنبال مي‌شود، ايران در مطالعه بين‌المللي پيشرفته سواد خواندن «پرلز» از بين 35 كشور جهان در رتبه 32 قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار «آموزش و پرورش » خبرگزاري دانشجويان ايران در مطالعه تطبيقي بين‌المللي پيشرفت سواد خواندن «پرلز» كه 35 كشور جهان ميزان سواد دانش‌آموزان 9 ساله يعني پايه چهارم خود را مورد ارزيابي پيشرفت تحصيلي (IEA) قرار داده‌اند، عملكرد دانش‌آموزان ايراني در مقايسه با ساير كشورهاي شركت كننده به طور معناداري پايين‌تر از ميانگين بين‌المللي 500 است.

در شرايطي كه به گفته كارشناسان مهارت در خواندن از مهمترين نيازهاي يادگيري دانش‌آموزان در زندگي امروز بوده و توانايي درك مطلب، تفسير و استنتاج از متون درسي و غيردرسي، دانش‌آموزان را با افكار و اطلاعات جديدي آشنا مي‌كند تا راه «بهتر انديشيدن» و «بهتر زيستن» را بياموزند، تنها يك درصد دانش‌آموزان ايراني پايه چهارم شركت‌كننده در آزمون بين‌المللي پيشرفت سواد خواندن «پرلز» موفق به رسيدن به نقطه معيار 10 درصد ممتاز كه 10 درصد بالايي دانش‌آموزان در سطح بين‌المللي نمره‌اي بالاتر از آن كسب كردند، شده‌اند.

نتايج اين مطالعه بين‌المللي حاكيست، تنها 4 درصد دانش‌آموزان ايراني در نقطه درصدي 75 و نمره تراز شده 570 كه 25 درصد دانش‌آموزان در سطح بين المللي نمره‌اي بالاتر از آن دريافت كرده‌اند، قرار داشته و 16 درصد در نقطه 50 درصدي و نمره تراز شده 510 كه نيمي از دانش‌آموزان در سطح بين‌المللي نمره‌اي بالاتر از آن دريافت كرده‌اند و42 درصد در نقطه 25 درصدي و نمره تراز 435 كه 75 درصد دانش‌آموزان در سطح بين‌المللي نمره‌اي بالاتر از آن دريافت كردند، قرار داشته‌اند.

بر اين اساس متوسط عملكرد دانش‌آموزان ايراني در نمره كل با 414 امتياز و متون اطلاعاتي با 408 بالاتر از سه كشور آخر جدول يعني كويت، مراكش و بليز بوده و در متون ادبي با 421 امتياز از 4 كشور آخر جدول يعني آرژانتين، كويت، مراكش و بليز بالاتر است.اين در حاليست كه سوئد در ميان 35 كشور رتبه اول سواد خواندن را كسب كرده و كشورهاي نروژ، قبرس، مولداوي، تركيه، مقدونيه، كلمبيا، آرژانتين، ايران ، كويت، مراكش و بليز به ترتيب با تفاوتي معنادار در پايين ميانگين بين‌المللي 500 قرار گرفته‌اند و به عبارتي 5 كشور از ميان 10 كشوري كه نسبت به ميانگين بين‌المللي عملكرد ضعيف‌تري داشته‌اند شامل ايران، كلمبيا، آرژانتين، كويت و بليز در متن‌هاي داراي فرايند درك مطلب، قوي‌تر بوده و سوئد و هلند بالاترين عملكرد را نسبت به ساير كشورها داشته‌اند.

به گزارش ايسنا ايران، كلمبيا، آرژانتين، نروژ، كويت، آلمان، جمهوري اسلوواكي، جمهوري چك، سوئد، بليز، هلند، سنگاپور و فدراسيون روسيه جزو كشورهايي بوده‌اند كه به طور قابل توجهي عملكرد نسبي بالاتري در فرايند تشخيص و يافتن اطلاعات و استنباط‌هاي مستقيم داشته‌اند و زلاندنو، كانادا، ايالات متحده، انگلستان، فلسطين اشغالي ، هنگ كنگ، يونان، روماني، مقدونيه، مجارستان، ليتواني ، مولداوي، ايتاليا و تركيه عملكرد نسبي بالاتري در فرايندهاي تفسير، تكميل و ارزيابي داشته‌اند؛ در اين زمينه ايران داراي بالاترين تفاوت بين پاسخهاي حفظي و استنباطي بوده است.

از سوي ديگر داده‌ها و نتايج اين مطالعه نشان مي‌دهد كه در همه كشورهاي شركت كننده توانايي سواد خواندن دختران بيش از پسران است. در ايران نيز متوسط عملكرد دختران در نمره كل 27 امتياز بالاتر از نمره پسران بوده و نكته قابل توجه آنكه كويت داراي بالاترين اختلاف متوسط عملكرد بين دختران و پسران در كشورهاي شركت كننده و كمترين اختلاف متعلق به ايتاليا با 8 امتياز بوده است.

بعلاوه نتايج ارزيابي دانش‌آموزان ايراني نشان مي‌دهد كه اختلاف ميانگين دختران با پسران در متون ادبي 28 و در متون اطلاعاتي 24 امتياز است.

تفسيري بر رتبه و جايگاه ايران در مطالعه پرلز براي قضاوت بهتر جايگاه عملكرد دانش‌آموزان نشان مي‌دهد كه اغلب كشورهاي شركت كننده جزو كشورهاي پيشرفته و توسعه‌يافته بوده و جايگاه كشورهايي همچون ايران را از نظر عواملي نظير فرصتهاي آموزشي، امكانات و كيفيت نظام آموزشي نمي‌توان با آنها مقايسه كرد.

در اين تفسير عملكرد دانش‌آموزان ايراني، شرايط اجراي آزمون و ميزان آمادگي، انگيزش و رغبت دانش‌آموزان در پاسخ دادن به سؤالات آزمون قابل توجه است، چرا كه با توجه به گزارشهاي رسيده از استانها در برخي مدارس، شرايط بهينه براي برانگيختن جدي دانش‌آموزان، در توجه عميق و همه‌جانبه به مواد آزمون و بخصوص توليد و ارايه پاسخهاي تشريحي به سؤالات پاسخ ــ ساز فراهم نبوده در پاره‌اي از موارد، مجريان آزمون به علت نداشتن امكانات و يا احتمالا عدم وقت و انگيزه كافي در اجراي آزمون، نتوانسته‌اند شرايطي را فراهم آورند كه دانش‌آموزان در هنگام خواندن متنها و پاسخ به سؤالات آن، از دقت، تمركز و انگيزش بالا برخوردار شوند.

بيگانگي و نامانوس بودن اغلب دانش‌آموزان ايراني با بخشي از متنهاي آزمون پرلز به ويژه بخش اطلاعاتي نيز از ديگر موارد قابل توجه است كه متاسفانه اين گونه متنها را در كتابهاي درسي خود بسيار كم، تجربه كرده‌اند.

به گزارش ايسنا در اين مطالعه همچنين مهمترين نكته در زمينه وضعيت نازل دانش‌آموزان ايراني مربوط به نارسايي و ضعف برنامه‌ريزي آموزشي و شيوه‌هاي تدريس در مدارس ايران است كه غالبا دانش‌آموزان را بر اساس پاسخهاي از پيش تعيين شده و اندوختن معلومات كتابي به جاي تجزيه و تحليل و تفسير مطالب درسي عادت داده‌اند.

بر اين اساس دانش‌آموزان ايراني با توجه به روشهاي رايج ياددهي ــــ يادگيري و نظام ارزشيابي در هنگام مطالعه يك متن و پاسخ‌دهي به سؤالات مطرح شده، صرفا در پي حفظ مطالب و يا استخراج مستقيم اطلاعات خواسته شده از متن هستند و اغلب آنها ياد نگرفته‌اند كه چگونه در تفسير و استنباط متنهاي داده شده بر اساس خلاقيت شخصي و بازتوليد فكري خود بتوانند عناصر يك متن را تلفيق، ارزيابي و ساماندهي كنند، در اين زمينه بهترين شاخص قضاوت توجه به اين نتيجه پرلز است كه نشان مي‌دهد ايران از ميان 35 كشور شركت كننده بالاترين تفاوت‌ ميان پاسخهاي حفظي و پاسخهاي استنباطي را داشته است و نشانگر فاصله قابل ملاحظه‌ ايران از نظر يادگيريهاي عمقي و خلاق در مقايسه با كشورهاي شركت كننده است.

گفتني است در اين مطالعه، جايگاه هر يك از كشورها در مقايسه با جامعه مورد مطالعه پرلز ـــ يعني 35 كشور شركت كننده ـــ‌ تعيين مي‌شود و به هيچ وجه نمي‌توان از اين مطالعه در يك مقياس جهاني نتيجه‌گيري كرد، چرا كه اين مقايسه در محدوده كشورهاي شركت كننده يا همه تفاوتها و تشابه‌هاي آن قابل تفسير و تحليل مي‌باشد.

اما، آنچه كه مي‌توان از اين مطالعه در قلمرو برنامه‌ريزي آموزشي، روشهاي تدريس و نظام ارزشيابي تحصيلي دوره ابتدايي آموزش و پرورش ايران بهره گرفت توجه به اين كه نكته مهم در نظام آموزشي ايران است كه سياستگذاران و برنامه‌ريزان درسي با تكيه بر اين مطالعات بايد در فرايند ياددهي ـــ‌ يادگيري سواد خواندن در ابعاد مختلف آن (نيروي انساني، برنامه‌ريزي ، ساختار، روشها، اهداف‌ و ... ) تجديد نظر اساسي به عمل آورند.

البته اين تحول و اصلاح بدون سرمايه‌گذاري در منابع نيروي انساني به ويژه معلمان دوره ابتدايي امكانپذير نيست. از اين رو، قبل از هر چيز بايد در «كيفيت انتخاب معلم» و سپس در «كيفيت آموزش معلم» ، برنامه‌ريزي اصولي بر اساس يافته‌هاي پرلز صورت گيرد.